Chủ khảo bài Phú luận là Đại học sĩ đương triều La Diệp Văn, đang ngồi ở vị trí thủ tịch, kiểm tra những bài thi bị các giám khảo đánh rớt. Những bài thi bị loại này ít nhiều cũng cần xem qua một lượt, trước hết là để đề phòng phán xét sai lầm, thứ hai là thái độ này cũng khiến các giám khảo ph��i làm việc cẩn trọng hơn.

Một giám khảo hơi mập đi đến trước bàn, hai tay dâng lên bài thi, nói: "Đại nhân, học sinh ngu dốt, bài thi này e rằng cần phải chính ngài thẩm định mới sáng suốt."

Các giám khảo khác nghe vậy, không khỏi quay đầu lại nhìn.

Ngước mắt nhìn, La Diệp Văn "a" một tiếng, cũng có chút kinh ngạc.

Vẫn là câu nói ấy, văn chương không có sự tuyệt đối, khó lòng phân định rạch ròi cao thấp, chỉ có thể đưa ra một tiêu chuẩn để đánh giá.

Tiêu chuẩn được đặt ra dựa trên 'thành' (phần), giống như một thùng nước chứa được mấy phần, dùng để ví von học vấn, mười phần tự nhiên là đầy ắp.

Điểm số tối đa là mười, lại được chia thành bốn đẳng cấp.

Một bài thi có trình độ từ năm phần trở xuống sẽ bị đánh giá là 'Kém', tự nhiên cũng có nghĩa là bị đánh rớt.

Năm, sáu phần thì là 'Trung', bảy, tám phần đánh giá là 'Tốt', cuối cùng, chín và mười phần chính là 'Ưu'.

Nhưng trong tình huống bình thường, khi giám khảo đánh giá bài làm đạt 'Ưu' thì thông thường đều cho chín phần, đều sẽ chừa lại m���t chút khoảng trống. Rất ít người đánh giá đạt điểm tối đa là mười, trừ phi gặp được người vô cùng ưu tú, khi cho điểm cũng phải được đa số người tán thành, sẽ không bị quá nhiều chỉ trích, mới không tiếc khi cho điểm, nếu không chính là tự chuốc lấy phiền toái.

Đây là điều khiến La Diệp Văn nghi hoặc. Có nhiều đẳng cấp để phân chia như thế này, cảm thấy nếu lấp lửng nằm ở mức nào cũng được thì cho cao một chút hay thấp một chút đều không sao, giám khảo có quyền lực như vậy, sao lại không đưa ra được quyết định? Lúc này, ông tạm dừng xem xét bài thi bị đánh rớt trên tay, tiếp nhận phần bài thi được đưa tới.

Nhìn bài thi một lúc, trán ông ta bỗng nhiên nhíu lại, sau đó lại chậm rãi giãn ra, về sau lại hơi nhíu, thần sắc trong mắt khiến người khác cảm thấy tâm tình bất định.

Đọc hết, rồi tiếp tục xem lại mấy lần, cuối cùng nhưng lại không nhịn được nhìn chằm chằm vào những câu cuối cùng, khẽ thì thầm: "Nơi dân tụ là Quốc, dân đau buồn thì Quốc suy, người bảo hộ dân, chính là chân Quốc sĩ vậy. Bệ hạ vâng mệnh tại Thiên! Bệ hạ vâng mệnh tại Thiên... Bệ hạ vâng mệnh tại Thiên..." Câu nói cuối cùng của bài phú khiến ông ta lặp đi lặp lại lẩm bẩm rất nhiều lần.

Lúc này ông ta mới kịp phản ứng, bài Thiên phú luận này rốt cuộc có ý gì.

Phá đề không phải vấn đề. Quốc sĩ có thể trở thành Quốc sĩ, là do hoàng đế ban cho, hay do Thiên mệnh tạo nên, hay là do chính bản thân nỗ lực.

Cách trình bày và phân tích đề bài thông thường chính là phân tích mối quan hệ giữa ba điểm đó với Quốc sĩ.

Kể từ khi phong tỏa trường thi, ông ta đã xem rất nhiều bài thi đều giải đề theo kiểu như vậy, đều là trình bày và phân tích theo kiểu logic thông thường này, không phải nói không có Quân chủ thì không có Quốc sĩ, chính là Phụng Thiên Thừa Vận, hoặc là chú ý đến cả ba khía cạnh. Chỉ riêng bài làm trước mắt này là hoàn toàn đi chệch đề thi.

Nói trắng ra là, người đáp đề này cho rằng giữa Quốc sĩ và ba yếu tố kia đều không có quan hệ gì.

Toàn bộ bài đại luận của người đáp đề này, không đi trình bày và phân tích mối quan hệ giữa Quốc sĩ và ba yếu tố kia, trái lại hùng hồn dõng dạc mà giải thích một vấn đề khác: thế nào mới gọi là Quốc sĩ!

Xuyên suốt cổ kim, từng nhân vật đã xa xưa trong lời văn bài làm trở nên sống động, từng sự kiện lịch sử mịt mờ, vui buồn lẫn lộn tựa hồ trôi nổi phiêu đãng trước mắt, khiến người ta rung động đến tâm can, sau cùng hội tụ thành một câu nói, cũng là một đoạn lời nói sau cùng trong bài thi: "Nơi dân tụ là Quốc, dân đau buồn thì Quốc suy, người bảo hộ dân, chính là chân Quốc sĩ vậy!"

Nhìn thấy câu này, bất cứ giám khảo nào cũng sẽ cho rằng, người đáp đề cho rằng Quốc sĩ đang nỗ lực gánh vác trách nhiệm vì nước vì dân mà không vì tư lợi, đang châm chọc một cách tinh tế cái gọi là nỗ lực chỉ vì tư lợi, phủ nhận có liên quan đến Thiên mệnh, thậm chí phủ nhận có liên quan đến Đế vương.

Chỉ riêng điểm này, giám khảo xem bài mà không cau mày mới là lạ, nhưng vấn đề lại nằm ở chỗ, câu sau lại xuất hiện một bước ngoặt thần kỳ: "Bệ hạ vâng mệnh tại Thiên!"

Nếu như bỏ đi câu đó, toàn bộ bài làm đều có ý nghĩa khác.

Còn nếu như thêm vào câu đó, toàn bộ bài làm đột nhiên xoay chuyển, trong nháy mắt lật ngược càn khôn.

Cho nên ngay cả La Diệp Văn cũng không nhịn được đọc đi đọc lại để xác nhận.

"Nơi dân tụ là Quốc, dân đau buồn thì Quốc suy, người bảo hộ dân, chính là chân Quốc sĩ vậy!"

Ai là chân Quốc sĩ? Phía sau nhẹ nhàng điểm ra một câu: Bệ hạ vâng mệnh tại Thiên!

Vì vậy, hàm ý của cả bài thi được định tính là: người giải bài thi đã phủ nhận toàn bộ mối quan hệ giữa Quốc sĩ và ba yếu tố kia, nói cho mọi người biết thế nào mới là Quốc sĩ chân chính, nếu như thật sự có Quốc sĩ thì người bảo hộ vạn dân mới là chân Quốc sĩ. Ai có tư cách thủ hộ vạn dân? Bệ hạ vâng mệnh tại Thiên!

Nếu như thật sự có người nào vận thừa Thiên mệnh, chỉ có Bệ hạ!

Thật vất vả lắm mới thoát khỏi sự kinh ngạc từ bài thi, Đại học sĩ cầm bài thi, không nhịn được lắc đầu liên tục.

Ông ta phát hiện người giải bài thi này đã đi chệch đề quá mức, nhưng mà việc đi chệch này lại không thành vấn đề nha!

Lần đầu gặp phải chuyện như vậy, hiện tại xem như đã mở rộng tầm mắt.

"Phanh!" Trong phòng chấm thi kế bên đột nhiên truyền đến tiếng vỗ bàn.

Lại có người reo lên đầy kinh ngạc: "Hay! Hay cho câu 'Một sớm vào được Quân vương điện, chấm dứt sinh tiền thân hậu danh', rất tốt!"

Các giám khảo chấm thi bên này đều bị kinh động, kể cả La Diệp Văn cũng hai mặt nhìn nhau, thì ra là phòng kế bên có người đang vỗ bàn tán dương.

La Diệp Văn cười nói: "Xem ra Lý đại nhân đã gặp được bài thơ hay rồi, nếu không với kiến thức rộng rãi của hắn sẽ không thất thố như vậy."

Giám khảo hơi mập khẽ khom người: "Đại nhân minh giám, chắc là vậy."

La Diệp Văn hít sâu một hơi, ánh mắt lại dừng lại trên bài thi trong tay, hỏi: "Bài thi này, ngươi thấy thế nào?"

Giám khảo hơi mập đáp: "Xin thỉnh đại nhân chỉ rõ."

La Diệp Văn nói: "Ta hỏi ngươi, cứ nói đừng ngại."

Giám khảo hơi mập nói: "Dám nói thẳng về Bệ hạ, hạ quan không dám vọng nghị, xin thỉnh đại nhân định đoạt!"

La Diệp Văn mỉm cười, đã đoán được là như vậy. Đ��� thi liên quan đến Đế vương, người đáp đề không tránh khỏi cũng sẽ liên quan, nhưng đều mượn xưa ví nay. Bài này nói thẳng hai từ 'Bệ hạ' chính là công khai chỉ đích danh thánh thượng hiện nay rồi, lại thêm là một bài kỳ văn, giám khảo đụng phải không tiện định đoạt là điều có thể hiểu được.

Nhưng nguyên nhân cũng chính vì như thế, trong lòng giám khảo hơi mập có ý nghĩ gì, La Diệp Văn đã đoán được. Gặp phải loại bài thi này, nếu không phải thật sự cảm thấy tốt, trực tiếp đánh rớt là được rồi, không đáng cầm tới đưa cho ông ta xem, hiển nhiên trong lòng là không nỡ.

Lắc lắc bài thi trên tay, La Diệp Văn gật đầu khen ngợi nói: "Như chính đạo tang thương, như đại địa bao la, rồi lại bỗng nhiên như ngồi trên mây. Càng khó được chính là có thể trong kỳ thi Hội viết ra bài văn liền mạch lưu loát như vậy, ta cũng lần đầu được biết đến. Chữ viết thanh tú, lời văn bay bổng, rung động đến tâm can, vả lại liền mạch lưu loát, tâm tính như thế, nói vậy những đề mục khác cũng sẽ làm không kém, lão phu nên thành toàn!"

Giám kh���o hơi mập đang kinh ngạc với việc Đại học sĩ đưa ra đánh giá cao như thế, La Diệp Văn đã trải bài thi ra trên bàn, trực tiếp nhấc bút son phê bài thi, bỏ qua giám khảo cấp dưới, chính mình tự tay viết lên bài thi một chữ 'Mười' đỏ tươi, vậy mà lại đánh giá là thành tích hạng cao nhất, điểm tối đa.

Liên quan đến đương kim Thánh thượng, giám khảo cấp dưới hiếm khi gặp được Thánh thượng, không dám định đoạt. La Diệp Văn lại thường cùng Thánh thượng gặp mặt, ít nhiều cũng biết rõ một chút tâm tư của Thánh thượng. Chỉ bằng cụm từ 'Vâng mệnh tại Thiên' đột ngột viết ra này, lời tâng bốc này e rằng đã chạm đúng vào tâm khảm Bệ hạ, Bệ hạ sợ là sẽ muốn cho người trong thiên hạ nhìn thấy.

Mà phần phía trước của toàn bộ bài văn e rằng lại hợp với tâm tư của một nhóm người khác.

Con người mà, chính là như vậy, luôn luôn thích nhìn thứ mà mình muốn nhìn.

Cho nên đây không chỉ là kỳ văn, còn là một bài kỳ văn lấy được lòng cả hai phía, ông ta không có lý do gì để không thành toàn.

Đương nhiên, trước khi thành toàn ông ta cũng có chút do dự, trong lòng hiện lên một ý nghĩ mơ hồ, có chút hoài nghi, bài văn này có phải là của thí sinh do người đã đưa ra đề mục kia sắp đặt hay không. Nếu là như thế, ông ta cần phải giảm đi một điểm, đem 'Mười' biến thành 'Chín'.

Làm quan trong triều, vừa phải tiếp tục sinh tồn, lại phải giữ một chút bản tâm, thường thường liền phải thỏa hiệp như thế. Tựa như bài kỳ văn lấy lòng cả hai phía trước mắt này, nói cho thỏa thích, đến sau cùng tựa hồ ý thức được không thích hợp, còn là dùng phương thức 'vẽ rồng điểm mắt' để xoay chuyển tình thế.

Về sau nghĩ lại, cảm thấy không phải, nếu là thí sinh do người kia sắp đặt thì sẽ không phủ định đề mục mà người kia đưa ra, vì vậy mới yên tâm đánh giá 'Mười' điểm.

Sau khi tự mình phê duyệt, La Diệp Văn cầm bài thi lên giao cho giám khảo hơi mập, phất tay ra hiệu cứ như vậy đi, người sau nhận bài thi lui ra, trở về vị trí của mình tiếp tục chấm bài...

Lại qua mấy ngày, khi toàn bộ bài thi đã được chấm xong, cần chính thức liệt kê ra xếp hạng thi Hội thì bốn vị chủ khảo của bốn phòng cuối cùng tụ tập lại trong đình viện.

Bốn vị đại nhân La, Lý, Sở, Cảnh nhìn nhau cười ha hả, đã xong việc khẩn trương nhất là chấm thi, việc còn lại liền đơn giản rồi.

Lý đại nhân hỏi: "Nói vậy, thủ khoa của mỗi phòng đều đã được định ra rồi phải không? Nếu không thì cùng nhau thưởng thức văn hay, trước tiên chúng ta mở ra thủ khoa của mỗi phòng?"

La đại nhân chỉ vào hắn cười nói: "Mấy ngày trước đó ngươi vỗ bàn tán dương, toàn bộ viện đều nghe thấy. Tất nhiên là có tâm đắc, trong lòng kiềm chế không được rồi phải không?"

Mấy người cùng nhau cười ha hả.

Cười thì cười, chuyện gì phải làm vẫn phải làm. Làm theo như lời Lý đại nhân nói cũng không hỏng việc, lại càng không vi phạm, huống hồ mọi người cũng thật sự muốn xem bài tốt nhất.

Vì vậy bốn phòng lại lần nữa dựa theo quy củ thống nhất mà hợp tác, toàn bộ bài thi đều được vận chuyển đến trong một tòa đại đường, vật dụng đăng ký, liệt kê cũng đều được chuẩn bị đầy đủ hết rồi, nhân viên tụ tập cùng nhau, mỗi người phân chia công việc.

Bốn vị chủ khảo lại tụ vào một chỗ, chỉ là đều cầm theo một phần bài thi, đồng thời đặt lên bàn. Lý đại nhân chỉ vào mình nói: "Bài của các ngươi nhiều chữ, trong lúc nhất thời xem không hết, nào, trước tiên xem bài của ta đi." Dứt lời, tự mình tránh ra, để ba người có không gian trống.

Lúc này, ba vị đại nhân khác xúm lại một chỗ, đầu chúi vào giữa nhìn xem.

"Ui, Lý đại nhân vậy mà lại chấm cho một bài thơ đạt điểm tuyệt đối, điểm mười a."

"Ha hả, ai cũng không cần phải nói ai, ngươi nhìn xem, bốn phần bài thi đều là mười điểm."

"Không ngờ a, bốn phòng thi Hội khóa này vậy mà đều không để lại chút đường lui nào, đều đưa ra đánh giá bài thi đạt điểm tuyệt đối, hiếm thấy a!"

"Triêu Thiên Khuyết... Di, có chút ý tứ..."

"Một sớm nhập triều Quân Vương điện, chấm dứt sinh tiền thân hậu danh... Một sớm nhập triều Quân Vương điện, chấm dứt sinh tiền thân hậu danh..."

"Hay cho một bài 《Triêu Thiên Khuyết》. Đề chỉ ra hai từ 'Công danh' để làm thơ, lại dùng bốn câu ngắn ngủi viết ra cả một đời, ngay cả sau khi chết cũng không quên, vẫn trong phạm vi đề bài, thơ hay! Phán định mười điểm cũng không quá đáng!"

Nghe lời ba người nói, Lý đại nhân vuốt râu lắc đầu, vẻ mặt dương dương tự đắc.

"Di?" La Diệp Văn chợt lộ vẻ kinh ngạc, chỉ vào bốn phần bài thi đặt liền một chỗ: "Các ngươi nhìn chữ viết, mắt ta có vấn đề sao? Tại sao ta cảm giác bốn phần bài thi này xuất phát từ tay cùng một người?"

Lời này vừa nói ra, ba vị khác vội vàng tinh tế nhìn kỹ để nhận rõ chữ viết của bốn phần bài thi này, không nhìn còn đỡ, càng xem càng giống.

Không cần nói đến bọn họ, ngay cả các hạ quan dự thính cũng không nhịn được vây quanh tới đây.

Lý đại nhân không nhịn được đưa tay cầm lấy hai phần bài thi, đem chữ viết hai bên hoàn toàn áp sát vào nhau đồng thời so sánh, vừa so sánh vừa lẩm bẩm trong miệng: "Rất giống, ít nhất hai bài thi này tựa hồ thực sự là xuất phát từ cùng một người."

Chỉ có tại truyen.free, bạn mới tìm thấy bản dịch độc quyền của chương truyện này.