(Đã dịch) Đường Chuyên - Chương 892:
Ngụy Trưng đã giảng cho Vân Diệp một bài học sâu sắc về quan hệ quân thần trong chế độ phong kiến. Thì ra, hoàng đế luôn đối lập với đại thần; đại thần có vai trò hạn chế quyền lực của hoàng đế; và hoàng đế cùng đại thần là hai giai cấp, vừa nương tựa vừa đối lập nhau, cuối cùng lại dẫn đến cảnh tàn sát lẫn nhau.
– Mạnh Tử nói với Tề Tuyên Vương: "Quân chi thị thần như thủ túc, tắc thần thị quân như phúc tâm; quân chi thị thần như khuyển mã, tắc thần thị quân như quốc nhân; quân chi thị thần như thổ giới, tắc thần thị quân như khấu cừu."
– Quách Hòe tiên sinh ở đài Hoàng Kim nói với Yên Chiêu Vương: "Đế giả dữ sư xử, vương giả dữ hữu xử, phách giả dữ thần xử, vong quốc dữ dịch xử."
– Cả hai vị này đều là bậc hiền triết đời xưa, những đạo lý của họ đến nay vẫn đáng để chúng ta noi theo. Vân Diệp, rốt cuộc thì ngươi vẫn chỉ là thần tử, không phải người hoàng tộc, dù ngươi có là Phò mã Đô úy cũng vậy.
– Lão phu chưa bao giờ nghe nói ai rời bỏ lập trường của mình mà có thể sống tiêu dao tự tại. Cái tính lười nhác của ngươi, cứ đến thư viện dạy học, sống thong dong như mây trời, có gì mà không tốt? Cứ thong thả nuôi dạy con cái ngươi trưởng thành, sinh thêm con cái, chẳng mấy chốc sẽ hình thành một gia tộc lớn, cớ gì phải nhúng tay vào phân tranh triều chính? Năm xưa, nam nhân nhà họ Lô chết hết, ngươi đã u uất một thời gian rất dài. Ngươi không chịu nổi cảnh ng��ời chết, vậy thì đừng nên ép người ta vào chỗ chết.
Ngụy Trưng thao thao bất tuyệt nói một tràng, lời lẽ vô cùng thẳng thắn, không hề vòng vo, cứ thế không ngần ngại vạch trần những điều mà Lý Nhị không muốn ai biết trước mặt Vân Diệp.
Vân Diệp kinh ngạc đến mức quên cả nhấm nháp đậu. Y chớp mắt nhìn những lời lẽ tuôn ra từ cái miệng ẩn sau bộ râu rậm của Ngụy Trưng, thực sự không biết nên đối phó bằng thái độ gì, là phẫn nộ hay bày tỏ sự tán đồng. Ngụy Trưng nói không sai, quyền lực của hoàng đế không thể lớn mạnh một cách vô hạn, nếu không sẽ dễ dàng biến thành thứ độc đoán mà người ta căm ghét.
Ông ta nói rằng sau khi chết, xác mình sẽ bị đốt. Vân Diệp có thể khẳng định ngay lúc này là ông ta nói không sai; dù có lấy roi quật xác thì cũng có khác gì đâu? Y há miệng hai lần nhưng không nói được lời nào.
– Kinh ngạc lắm phải không? Lão phu mà cũng có ngày tùy tiện đến thế ư? Ta nói vậy là để ngươi biết sự thật. Bệ hạ là một đế vương ưu tú, nhưng trong lòng ẩn giấu một con mãnh hổ có thể vồ ra cắn người bất cứ lúc nào. Điều bọn ta làm là tìm cách khóa chặt con mãnh hổ này lại. Ngươi là kẻ trọng tình nghĩa, đừng tham dự vào, cứ khoanh tay đứng ngoài là được. Lộc Đông Tán đã quay về Thổ Phồn lấy viện binh rồi, đợi ông ta tới Trường An, hai ngươi còn phải giao chiến. Vậy nên, đừng xen vào chuyện khác, được không?
– Không được! Ít nhất thì chuyện Hoàng hậu là không được. Ông nói không sai, Bệ hạ và Hoàng hậu đối xử với ta như con ruột, ta dù có gây chuyện tày trời cũng sẵn lòng gánh vác thay. Các ngươi đấu với Bệ hạ, ai cũng phải chọn phe, ta đương nhiên sẽ đứng về phía Bệ hạ và Hoàng hậu. Con người phải có lập trường, kẻ làm cỏ đầu tường ngả theo gió, một khi giông bão ập đến sẽ là kẻ chết đầu tiên. Ngụy Trưng, tim con người là thịt, Bệ hạ, Nương nương đối tốt với ta, tất nhiên ta phải đứng về phía họ.
Vân Diệp suy nghĩ một lúc rồi trịnh trọng nói:
– Chuyện này không liên quan tới đạo lý hay đúng sai, thậm chí còn không hề lý trí. Bất kể Bệ hạ là bên mạnh hay bên yếu, ta đều sẽ đứng về phía họ.
Dù đúng dù sai, Vân gia cần phải có lập trường rõ ràng. Quan trường tối kỵ hạng người ba phải, sau này bất kể phe nào chiến thắng, kẻ bị diệt trừ đầu tiên cũng chính là những người đó, bởi mục tiêu không rõ ràng sẽ bị coi là nhân tố nguy hiểm nhất cần phải loại bỏ.
Trò Biện Trang đâm hổ chẳng phải là chuyện dễ chơi, không khéo lại bị cả hai con hổ giết chết. Ngụy Trưng đưa ra chủ ý tệ hại này, chẳng lẽ lại có mục đích khác?
Từ lúc tới Đại Đường, Vân Diệp chẳng còn phân biệt rõ ràng được đâu là trung thần, đâu là gian thần nữa. Vô số việc tốt y làm cho Đại Đường đều bị Ngụy Trưng phá hỏng, trong khi hạng gian thần như Hứa Kính Tông lại giúp đỡ mình rất nhiều. Lời ai nên nghe? Lời ai không nên nghe? Việc này cần phải suy nghĩ kỹ.
Hạn chế hoàng quyền thì Vân Diệp không có ý kiến, dù cho hoàng quyền có chuyển sang chế độ thủ tướng thì y cũng không có ý kiến. Vấn đề là sự cảnh cáo của Ngụy Trưng khi���n y cảnh giác: đám chính khách chẳng ai tốt đẹp cả. Kẻ đại thiện đại trung cũng có thể là hạng đại gian đại ác, hai bộ mặt này có thể luân phiên thay đổi. Khi người ta muốn xử lý ngươi, dù là gian hay trung cũng đều không thành vấn đề.
Ngụy Trưng tỏ vẻ rất hào hiệp, phẩy áo đứng dậy, rồi còn cực kỳ buồn nôn khi vỗ vai Vân Diệp, sau đó vén rèm bước ra. Vân Diệp còn nghe thấy ông ta và chủ quán hàn huyên chuyện nhà, thì ra, nhà ông ta nằm ngay trong con ngõ này.
Mỗi khi Vân Diệp có chuyện gì không chắc chắn sẽ đi thỉnh giáo một người. Người này không phải Lý Cương, cũng không phải Trình Giảo Kim, mà người duy nhất khiến y tin tưởng vô điều kiện là Ngưu Tiến Đạt. Bởi vậy, y không vội rời thành mà đi thẳng đến Ngưu gia ở phường Hưng Hóa.
Từ khi hai đứa cháu nội được đón về, Ngưu thẩm thẩm không muốn rời phường Hưng Hóa nữa chút nào. Vì điều kiện nơi này tốt nhất, hai đứa bé cũng rất thích. Để chúng được ăn ngon, Ngưu thẩm thẩm thậm chí còn tự mình tìm Tân Nguyệt, nhờ Vân gia làm cho Ngưu gia một căn phòng ấm áp, đ�� mùa đông vẫn có rau xanh mà ăn. Bà chưa bao giờ thèm để ý đến những thứ rau bán bên ngoài.
Hai đứa bé không thích trò đùa làm mặt heo, kết quả là bị Vân Diệp giữ chặt khuôn mặt nhỏ nhắn mà thơm chùn chụt. Ngưu thẩm thẩm liền đánh Vân Diệp hai cái, coi như báo thù cho bảo bối của mình. Lão Ngưu mặc áo cộc, để tay trần cầm rìu bổ củi. Đây là phương pháp rèn luyện đặc thù của ông ấy, bao năm nay vẫn chưa bỏ.
Trong nhà luôn có củi. Trước kia hàng xóm hay sang xin, Lão Ngưu cũng rất thích cho đi. Nhưng từ khi chuyển tới phường Hưng Hóa, không còn ai cần củi của ông ấy nữa. Hào môn đại gia mà lại đến nhà xin mấy cân củi thì chẳng phải mất mặt lắm sao? Điều này làm Lão Ngưu buồn lắm chứ. Từ khi trong nhà mở quán vịt nướng, tài nghệ của ông ấy cuối cùng cũng có đất dụng võ. Nướng vịt cần gỗ cây ăn quả, vì thế mà mặt đất toàn gỗ đào với gỗ lê.
Cầm cái ghế nhỏ ngồi bên xem Lão Ngưu bổ củi, Vân Diệp cảm thấy thư thái lắm. Rìu của Lão Ngưu rất sắc, động tác đẹp mắt, chỉ cần xoay cổ tay một cái, khúc gỗ liền bị bổ l��m đôi, vậy mà không hề đổ xuống...
– Mặt mũi sưng vù thế này thì đừng chạy lung tung. Chuyện trung thành không cần thiết phải lấy thân thể ra liều mạng, làm vậy sẽ khiến người ta có cái nhìn không tốt, cho rằng ngươi đã hoàn toàn hòa nhập vào hoàng thất.
Lão Ngưu đặt rìu xuống, cầm ấm trà lên tu một hơi, rồi lại tiếp tục đại nghiệp bổ củi của mình.
– Đã bị người ta nhận định như thế rồi ư? Hôm nay Ngụy Trưng đặc biệt tới cảnh cáo tiểu chất, nói tiểu chất cứ tiếp tục như thế sẽ phải chết.
Vân Diệp cầm nghiêng nghiêng một thanh củi.
– Vậy cũng không thể dọa được ngươi đến mức ấy. Nam tử phải có trách nhiệm chứ. Người ta nói một câu mà đã sợ bỏ chạy thì còn thiết tha lên triều đường làm gì nữa, chi bằng về Ngọc Sơn dạy học cho sớm thì hơn.
– Hôm nay ông ta nói nhiều lắm, tiểu chất chẳng bận tâm ông ta nói gì, mà lại để ý đến cách ông ta nói. Tiểu chất đúng là sợ thật rồi, vì ông ta nói một cách trắng trợn, chuyện gì cũng dám nói ra. Mấy năm qua, Bệ hạ làm việc đã không còn giới hạn nữa. Ông ta còn nói với tiểu chất rằng: đại thần trời sinh ra để đối lập với hoàng đế, hạn chế hoàng quyền bành trướng quá mức là thiên chức của họ.
– Câu này không sai, đại thần đúng là làm như thế. Quan hệ giữa đại thần với hoàng đế là cộng sinh, không ai có thể thiếu ai. Họ tìm được sự cân bằng thông qua tranh đấu. Đại thần quá mạnh mẽ là tai họa cho quốc gia, hoàng đế quá ngang ngược là bất hạnh cho quốc gia. Hai bên thông qua tranh đấu để tìm ra vị trí của mình.
…
Vua xem bầy tôi như tay chân thì bầy tôi xem vua như tâm phúc, vua xem bầy tôi như chó ngựa thì bầy tôi xem vua như người thường, vua xem bầy tôi như đất cỏ thì bầy tôi xem vua như kẻ thù.
Biện Trang đâm hổ:
Hai con hổ đang ăn thịt một con trâu. Biện Trang muốn ra đâm hổ. Có một đứa trẻ bảo rằng: "Hãy gượm đã, ông ạ. Hổ là giống loài hung bạo, trâu là mồi ngon ngọt của chúng. Bây giờ hai con hổ đang cùng ăn một con trâu, thấy thịt trâu ngon, tất sẽ tranh giành, đánh nhau. Đánh nhau rồi, con hổ nhỏ tất sẽ chết, còn con hổ lớn cũng sẽ bị thương. Ông đợi đến lúc ấy hãy ra tay, thì chẳng phải chỉ đâm chết một con, mà rồi lại bắt được cả hai sao? Như thế, chẳng phải là dùng ít công sức mà thu được lợi ích lớn hơn sao?"
Biện Trang thấy lời nói đó là phải, bèn làm theo lời đứa trẻ nói. Quả nhiên, ông ta bắt được cả hai con hổ.
Mọi quyền lợi của bản biên tập này đều thuộc về truyen.free.