Nhân gian bất tu tiên - Chương 1529: Họa Sĩ Vô Danh: Ý Nghĩa Nảy Mầm
Bình minh vừa ló dạng, những tia nắng vàng óng ả đầu tiên đã rải nhẹ trên mái ngói rêu phong của Thị Trấn An Bình, xuyên qua những tán cây cổ thụ ven đường, đậu lại trên bức tranh tường khổng lồ nơi quảng trường trung tâm. "Khúc Ca An Bình" hiện lên rực rỡ dưới ánh ban mai, như một tấm lụa gấm trải dài, kể lại câu chuyện về cuộc sống thường nhật, về những gương mặt quen thuộc, về những nụ cười và giọt mồ hôi của những con người phàm trần nơi đây.
Minh, trong bộ áo vải giản dị còn vương hơi sương đêm, đứng lặng lẽ trước tác phẩm mà anh đã dốc hết tâm huyết cùng Mai và Linh, cùng toàn thể thị dân An Bình để hoàn thành. Thân hình gầy gò của một người nghệ sĩ từng chìm đắm trong nỗi cô độc của sự sáng tạo cá nhân, giờ đ��y toát lên một vẻ thanh thoát lạ thường. Đôi mắt anh, vốn đã sáng, nay càng thêm phần lấp lánh, không phải bởi ánh phản chiếu của mặt trời, mà bởi một niềm hân hoan sâu thẳm từ nội tâm. Bàn tay anh, những ngón tay chai sạn vì cầm cọ, khẽ lướt nhẹ trên bề mặt bức tranh, cảm nhận từng nét lồi lõm của màu vẽ, từng đường nét mềm mại hay dứt khoát, từng mảng màu được pha trộn tài tình. Anh cảm nhận được sự sống động mà nó mang lại, một sự sống động không hề đến từ riêng anh, mà từ hàng trăm bàn tay, hàng ngàn trái tim đã cùng nhau vun đắp.
Trong khoảnh khắc tĩnh lặng ấy, tâm trí Minh trôi về những năm tháng xa xưa, khi anh còn là một họa sĩ trẻ tài năng, khao khát danh tiếng, khao khát được cả thiên hạ ca tụng tài hoa. Anh từng dành những đêm dài thức trắng, gò mình trong căn phòng lạnh lẽo, nung nấu ý tưởng để tạo ra một kiệt tác "độc nhất vô nhị", một thứ gì đó có thể định nghĩa được tên tuổi anh, khắc ghi vào sử sách. Những bức họa của anh từng được giới mộ điệu ngợi ca là "có hồn", là "đạt đến cảnh giới", nhưng đằng sau mỗi lời khen ấy, Minh lại cảm thấy một sự trống rỗng khó tả. Anh đã từng nghĩ, sự mãn nguyện của một người nghệ sĩ nằm ở việc chinh phục được đỉnh cao của sự hoàn hảo, ở việc được công nhận là "duy nhất". Nhưng giờ đây, đứng trước "Khúc Ca An Bình", một tác phẩm mà anh không thể nhận toàn bộ công lao về mình, một bức tranh không thuộc về riêng ai, anh lại tìm thấy một sự đầy đủ, một niềm hạnh phúc sâu sắc hơn bất kỳ lời ngợi ca hay sự ngưỡng mộ cá nhân nào anh từng nhận được.
Nụ cười trên môi Minh không còn là nụ cười của sự tự mãn hay kiêu hãnh, mà là nụ cười của sự viên mãn, của một linh hồn đã tìm thấy đúng vị trí của mình trong dòng chảy vĩ đại của nhân gian. Anh nhận ra, cái đẹp thực sự không nằm ở sự phô trương cá nhân, mà nằm ở sự kết nối, sự chia sẻ, ở việc mỗi người cùng nhau kiến tạo nên một điều vĩ đại hơn bản thân họ. Anh nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu, cảm nhận mùi sơn vẽ còn vương vấn, mùi đất ẩm sau sương đêm, và mùi hương dịu nhẹ của hoa cỏ từ những khu vườn xung quanh. Một làn gió nhẹ thoảng qua, mang theo tiếng chim hót líu lo, như một bản hòa ca chào đón ngày mới, và như một lời xác nhận cho những cảm xúc đang dâng trào trong lòng anh.
"Anh Minh, anh đang nghĩ gì vậy?" Một giọng nói trong trẻo vang lên, phá vỡ sự tĩnh lặng. Mai, với vẻ ngoài mộng mơ, lãng mạn như chính tên gọi của nàng, cùng Linh, cô gái dệt lụa với đôi tay khéo léo và tâm hồn tinh tế, bước đến. Trên tay Mai là hai chén trà nóng, hơi ấm tỏa ra dịu nhẹ. "Bức tranh thật đẹp, phải không?"
Minh mở mắt, quay lại nhìn hai người bạn đồng hành. Ánh mắt anh tràn đầy sự tri ân. "Đẹp, Mai," anh đáp, giọng trầm ấm nhưng chứa đựng niềm vui khó tả. "Nhưng không phải vì tài năng của riêng ta. Nó đẹp vì có tất cả chúng ta, và cả những đứa trẻ hồn nhiên ấy nữa. Ta chưa từng cảm thấy mãn nguyện đến vậy." Anh mỉm cười, nụ cười ấy thật chân thành, không chút giả dối. "Có lẽ, đây mới là cái đẹp thực sự của nhân gian, cái đẹp mà ta đã bỏ lỡ bấy lâu nay vì cứ mãi đuổi theo những thứ phù phiếm."
Linh khẽ gật đầu, đôi mắt ánh lên vẻ thấu hiểu. "Đúng vậy, anh Minh. Khi ta dệt lụa, ta cũng từng chỉ nghĩ đến việc làm ra một tấm lụa thật đẹp, thật tinh xảo để bán được giá cao, để người ta ca ngợi. Nhưng giờ đây, khi ta dệt nên những mảnh vải cho bức tranh này, hay dệt nên những tấm áo cho người dân trong thị trấn, ta lại cảm thấy một niềm vui khác, một niềm vui không thể định giá bằng tiền bạc. Đó là niềm vui khi thấy tác phẩm của mình mang lại nụ cười, mang lại sự ấm áp cho mọi người."
Mai đặt chén trà vào tay Minh, hơi ấm lan tỏa qua lòng bàn tay anh. Nàng nhẹ nhàng nói: "Ta cũng vậy. Những bài thơ, những khúc hát ta từng viết, từng hát, đều chỉ để thỏa mãn chính mình, để tìm kiếm sự đồng cảm từ người khác. Nhưng giờ đây, khi ta cùng vẽ, cùng hát với mọi người, ta thấy tâm hồn mình thật sự được giải thoát. Cảm giác ấy giống như những hạt mưa rơi xuống đất cằn, tưới mát cả tâm hồn."
Ba người đứng đó, cùng ngắm nhìn bức tranh, cùng cảm nhận sự đồng điệu lan tỏa trong không khí. Minh vuốt nhẹ lên bức tranh một lần nữa, đôi môi mấp máy thì thầm: "Sự buông bỏ cái tôi, hòa mình vào dòng chảy của nhân gian... Đúng là 'vô vi chi đạo' vậy." Anh nhận ra rằng, triết lý "vô vi" mà Tạ Trần từng nói, không chỉ là không làm gì, mà là làm mà không chấp niệm, làm mà không vì danh lợi, làm mà để mọi thứ tự nhiên diễn ra. Và khi đó, nghệ thuật mới tìm thấy ý nghĩa thực sự của nó, không phải là một công cụ để phô trương, mà là một nhịp cầu để kết nối linh hồn, để kể câu chuyện của nhân gian một cách chân thật nhất. Ánh mắt anh và Mai, Linh giao nhau, lấp lánh niềm vui và sự thấu hiểu. Họ biết rằng, một chương mới trong cuộc đời họ, và cả Thị Trấn An Bình này, đã thực sự bắt đầu.
***
Giữa trưa, ánh nắng đã gay gắt hơn đôi chút, nhưng tại Quán Trà Vọng Giang ven sông, không khí vẫn giữ được vẻ yên bình, thư thái. Từng làn gió nhẹ từ mặt sông thổi vào, mang theo hơi nước mát lành và mùi hương dịu nhẹ của hoa cỏ dại ven bờ. Tiếng nước sông chảy róc rách như một bản nhạc nền êm ái, hòa cùng tiếng chim hót lảnh lót từ những bụi trúc xanh mướt. Trong quán, tiếng nói chuyện nhỏ nhẹ của vài ba khách quen cùng tiếng lạch cạch pha trà của tiểu nhị tạo nên một bầu không khí ấm cúng, dễ chịu.
Minh ngồi ở một góc quán, tách trà đã cạn phân nửa. Anh đang phác thảo vài ý tưởng mới vào cuốn sổ tay, tâm trí vẫn còn đắm chìm trong niềm hân hoan của sáng tạo và sự kết nối. Một lúc sau, một dáng người gầy gò, râu tóc bạc trắng, bước đến bàn anh. Đó là Lão Khách Trọ, người đã bày tỏ sự kinh ngạc trước "Khúc Ca An Bình" đêm qua. Vẻ mặt ông ta, vốn dĩ đã mang nặng dấu vết của tháng năm và những chuyến đi dài, giờ đây còn ẩn chứa một sự tò mò sâu sắc, không ngừng dò xét.
"Tiểu huynh đệ," Lão Khách Trọ cất tiếng, giọng ông trầm ấm nhưng đầy sự thận trọng, như thể đang cân nhắc từng lời. Ông đặt chén trà xuống bàn, ánh mắt tinh anh nhìn thẳng vào Minh. "Sáng nay, lão hủ lại một lần nữa ghé qua quảng trường. Bức tranh của quý họa sĩ... nó không chỉ có sắc màu, mà còn có 'hồn'. Cái hồn ấy... nó đến từ đâu?" Ông ta không trực tiếp khen ngợi Minh mà tập trung vào cảm giác mà bức tranh mang lại, như muốn lật mở một bí ẩn.
Minh ngẩng đầu lên, đặt bút xuống. Anh nhìn vào đôi mắt đầy kinh nghiệm của Lão Khách Trọ, một nụ cười điềm tĩnh nở trên môi. "Tiền bối nói rất đúng. Cái hồn ấy không đến từ một cá nhân nào cả. Nó đến từ mỗi người dân An Bình, từ mỗi nhịp đập của cuộc sống nơi đây. Từ những câu chuyện nhỏ nhặt của bà bán hoa, đến tiếng cười giòn tan của lũ trẻ. Từ những giấc mơ của người thợ rèn, đến những nỗi lo của người nông dân. Mỗi người đều đặt một phần linh hồn mình vào đó, không toan tính, không vụ lợi. Từ bỏ cái tôi cá nhân, hòa mình vào dòng chảy của nhân gian, đó là lúc nghệ thuật tìm thấy ý nghĩa thực sự của nó."
Lão Khách Trọ vuốt bộ râu bạc, ánh mắt khẽ híp lại, như đang ngẫm nghĩ từng lời. Ông ta đã đi qua vô số thành phố, chứng kiến vô vàn tác phẩm nghệ thuật đồ sộ, những bức tranh được giới thượng lưu săn đón, được các bậc thầy danh tiếng tạo ra. Chúng thường mang theo sự cô độc của người nghệ sĩ, sự phô trương của tài năng cá nhân, hoặc sự cao ngạo của một trường phái. Nhưng "Khúc Ca An Bình" lại khác. Nó tỏa ra một thứ năng lượng ấm áp, một sự gắn kết mà ông chưa từng thấy. "Từ bỏ cái tôi... hòa mình vào nhân gian..." Ông ta lẩm bẩm, như thể đang nếm trải một hương vị mới lạ. "Một triết lý sâu sắc... Ta cứ ngỡ chỉ có bậc tu tiên mới tìm thấy 'Đạo' trong sự buông bỏ. Chẳng lẽ, cái 'Đạo' ấy lại có thể nảy nở ngay trong cuộc sống phàm trần này sao?"
Minh khẽ lắc đầu, ánh mắt xa xăm nhìn ra dòng sông đang lặng lẽ trôi. "Tiền bối, 'Đạo' không phải là thứ chỉ dành riêng cho tiên nhân. 'Đạo' là quy luật tự nhiên, là lẽ sống. Khi chúng ta sống một cuộc đời chân thật, không bị ràng buộc bởi những 'chấp niệm' về danh lợi, về quyền lực, về sự bất tử, thì 'Đạo' tự nhiên sẽ hiển hiện. 'Nhân Đạo' chính là cái 'Đạo' của con người, cái 'Đạo' của sự kết nối, của tình yêu thương, của sự sẻ chia." Anh dừng lại một chút, cầm chén trà lên, hít hà mùi hương dịu nhẹ. "Nghệ thuật, hay bất cứ điều gì khác trong cuộc s��ng, không phải là để tôn vinh cái tôi mà là để kết nối linh hồn, để 'kể câu chuyện của nhân gian'. Khi mỗi người đều góp một phần nhỏ của mình vào bức tranh chung, không ai là người chủ duy nhất, thì bức tranh ấy sẽ trở nên vĩ đại hơn bất kỳ kiệt tác cá nhân nào. Đó là 'nhân quả' của sự vô vi, tiền bối ạ."
Lão Khách Trọ im lặng lắng nghe, đôi mắt ông dần chuyển từ sự tò mò sang một sự thấu hiểu sâu sắc. Ông ta đã nghe nhiều về Thiên Đạo suy kiệt, về những tu sĩ 'mất người' vì cố chấp niệm vào con đường trường sinh. Nhưng những lời Minh nói lại mở ra một con đường khác, một con đường mà ông chưa từng nghĩ tới – con đường của phàm nhân, của sự "sống một đời bình thường" mà vẫn tìm thấy ý nghĩa và sự viên mãn. Ông cảm thấy một sự ngưỡng mộ chân thành dâng lên trong lòng, không phải ngưỡng mộ tài năng hội họa của Minh, mà ngưỡng mộ triết lý sống giản dị mà sâu sắc ẩn chứa trong con người trẻ tuổi này.
"Hóa ra... thế giới này quả thật rộng lớn hơn ta nghĩ nhiều," Lão Khách Trọ thở dài một tiếng, nhưng không phải vì mệt mỏi, mà vì một sự giác ngộ. Ông nâng chén trà lên, uống một ngụm cạn. Sau đó, ông đặt chén xuống, chắp tay cúi chào Minh một cách trang trọng, không phải như một khách trọ chào họa sĩ, mà như một kẻ từng trải chào đón một triết gia. "Đa tạ tiểu huynh đệ đã khai sáng. Lão hủ đi đây. Chắc chắn, những câu chuyện về Thị Trấn An Bình và 'Khúc Ca An Bình' của các ngươi sẽ không chỉ dừng lại ở đây. Nó sẽ là một khúc ca vang vọng khắp nhân gian." Nói rồi, Lão Khách Trọ đứng dậy, bước đi chậm rãi nhưng dứt khoát, mang theo trong lòng một hạt mầm của sự thay đổi, của một nhận thức mới về ý nghĩa của cuộc sống.
***
Hoàng hôn buông xuống, nhuộm một màu vàng cam ấm áp lên bầu trời phía Tây Thị Trấn An Bình. Những vệt mây dài như những nét vẽ cuối cùng của một bức tranh khổng lồ, từ từ tan vào khoảng không. Trong quán sách nhỏ của Tạ Trần, không khí vẫn giữ được vẻ yên tĩnh, trầm mặc thường ngày. Mùi giấy cũ, mực và gỗ đàn hương thoang thoảng quyện vào nhau, tạo nên một hương vị đặc trưng của tri thức và thời gian. Tiếng lật sách xào xạc của Tạ Trần, tiếng bút sột soạt của Thư Đồng Tiểu An đang chép bài, và tiếng gió nhẹ luồn qua khe cửa, tất cả hòa quyện thành một bản giao hưởng dịu êm.
Tạ Trần, trong bộ áo vải cũ kỹ quen thuộc, ngồi sau quầy sách. Thân hình gầy gò của hắn tựa như một cây trúc mảnh mai nhưng lại mang một sự kiên định lạ thường. Làn da trắng nhợt do ít tiếp xúc với nắng gió càng làm nổi bật đôi mắt sâu thẳm, luôn ánh lên vẻ tỉnh táo và suy tư. Hắn đang chăm chú đọc một cuốn sách cổ, những ngón tay thon dài khẽ miết nhẹ trên trang giấy đã úa màu. Hắn không ngẩng đầu lên, nhưng mọi thứ diễn ra bên ngoài, từ cuộc trò chuyện giữa Minh và Lão Khách Trọ đến sự thay đổi trong không khí của thị trấn, đều không thoát khỏi tri giác của hắn.
Thư Đồng Tiểu An, với đôi mắt toát lên vẻ thông minh trên khuôn mặt gầy gò, đôi khi ngẩng đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh hoàng hôn đang vẽ lên bức tranh "Khúc Ca An Bình" những gam màu rực rỡ cuối ngày. Cậu bé, trong bộ áo vải thô cũ, dường như cảm nhận được điều gì đó đặc biệt đang diễn ra.
"Tiên sinh," Tiểu An khẽ gọi, giọng nói non nớt nhưng đầy tò mò. "Ông Lão Khách Trọ có vẻ rất ngưỡng mộ anh Minh. Con thấy ông ấy cúi chào anh Minh rất cung kính."
Tạ Trần đặt cuốn sách xuống bàn, một động tác nhẹ nhàng nhưng dứt khoát. Hắn ngước mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bóng dáng Lão Khách Trọ đang dần khuất xa, còn Minh thì vẫn đứng đó, lặng lẽ ngắm nhìn bức tranh tường. Hắn khẽ lắc đầu, một nụ cười mỉm hiếm hoi nở trên môi. Nụ cười ấy không phải là sự đắc thắng, mà là sự hài lòng sâu sắc, một sự mãn nguyện khi nhìn thấy những hạt mầm hắn gieo trồng đang tự nhiên nảy nở, không cần đến sự can thiệp hay định hướng.
"Không phải ngưỡng mộ Minh, mà là ngưỡng mộ cái 'Đạo' đang trỗi dậy trong nhân gian, Tiểu An à," Tạ Trần trầm ngâm nói, giọng hắn trầm ấm nhưng mang theo một chiều sâu triết lý. "Cái 'Đạo' mà họ đã quên bấy lâu nay, cái 'Đạo' của sự 'sống một đời bình thường', của sự kết nối giữa người với người mà không cần đến linh khí hay phép thuật."
Tiểu An chớp chớp mắt, dường như chưa hiểu hết ý nghĩa sâu xa trong lời nói của Tạ Trần. Cậu bé nhìn tiên sinh, rồi lại nhìn ra bức tranh tường, nơi những nét vẽ của người dân An Bình hòa quyện vào nhau dưới ánh hoàng hôn, tạo nên một vẻ đẹp vừa chân thực, vừa huyền ảo.
Tạ Trần tiếp lời, ánh mắt hắn xa xăm, như nhìn xuyên qua cả thời không, thấy được tương lai của Thập Phương Nhân Gian. "Khi con người còn 'chấp niệm' vào thành tiên, vào sức mạnh, vào sự trường sinh, họ dễ dàng 'mất người', đánh mất đi những giá trị nhân bản. Nhưng khi họ buông bỏ những khao khát phù phiếm ấy, quay về với chính bản thân mình, với cộng đồng của mình, thì chính lúc đó, cái 'nhân quả' tự nhiên sẽ dẫn lối họ đến một sự viên mãn thực sự. Minh đã tìm thấy điều đó. Và Lão Khách Trọ, hắn cũng đã cảm nhận được điều đó. Đây không chỉ là một bức tranh, Tiểu An. Đây là một biểu tượng, một lời tuyên ngôn cho kỷ nguyên mới."
Hắn quay lại nhìn Tiểu An, đôi mắt sâu thẳm ánh lên vẻ trìu mến. "S��� tò mò và thấu hiểu của Lão Khách Trọ báo hiệu rằng tinh thần của 'Khúc Ca An Bình' và triết lý 'Nhân Đạo' của Thị Trấn An Bình sẽ không chỉ dừng lại ở đây mà sẽ được lan tỏa ra các vùng đất khác. Hắn sẽ mang câu chuyện này đi khắp nơi, và những hạt mầm của sự 'bình thường vĩnh cửu' sẽ được gieo rắc rộng rãi hơn."
Tạ Trần đặt tay lên cuốn sách cổ, khẽ thở dài. "Thiên Đạo đang suy kiệt, tiên môn rồi sẽ không còn. Nhưng nhân gian thì vẫn sẽ tiếp diễn. Và chính những con người như Minh, những người họa sĩ vô danh, những người nghệ sĩ tìm thấy ý nghĩa trong việc kết nối cộng đồng, sẽ là những 'điểm neo nhân quả' mới. Họ sẽ là những trụ cột cho sự phát triển của văn minh phàm nhân, không chỉ về nghệ thuật mà còn về cách con người sống, cách con người tìm thấy giá trị của mình."
Hắn nhìn ra ngoài cửa sổ một lần nữa. Bức tranh "Khúc Ca An Bình" vẫn đứng đó, rực rỡ dưới ánh hoàng hôn, như một ngọn hải đăng của hy vọng. Trong đầu Tạ Trần, những ý tưởng mới, những hình ảnh về những dự án cộng đồng khác nhau, không chỉ là nghệ thuật, mà còn là nông nghiệp, giáo dục, y tế, đang dần hình thành. Hắn biết rằng Minh, với sự thỏa mãn sâu sắc đã tìm thấy, sẽ không ngừng phác thảo những ý tưởng mới, sẽ không ngừng lan tỏa tinh thần "Nhân Đạo". Sự luân hồi của vạn vật, các thế hệ kế tiếp sẽ tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, không phải qua những phép tắc của tiên đạo, mà qua chính cuộc sống bình thường, chân thật của họ. Cái "Đạo" đang trỗi dậy, không phải là một quy luật được áp đặt từ trên cao, mà là sự thức tỉnh rộng lớn hơn trong nhận thức của con người về ý nghĩa thực sự của sự tồn tại, một kỷ nguyên mới của sự "bình thường vĩnh cửu" đang dần thành hình, ngay tại nơi đây, trong lòng Thị Trấn An Bình.
Tác phẩm do Long thiếu sáng tác, được phát hành độc quyền tại truyen.free.