Dessalines đã du hành khắp nước Pháp, sau đó đến Paris, thành phố được những người đồng hành của ông ca ngợi là "Kỳ Quan Đô Thị". Ông đã yết kiến Bộ trưởng Sự Thật Lucien tại đồi Montmartre.

Về địa điểm tiếp đón Dessalines, Lucien có hai phương án. Một là trụ sở chính thức của Bộ Sự Thật, tức Dinh thự Bourbon xưa. (Dinh thự này trong lịch sử ban đầu đã thuộc về Murat, trở thành tư dinh của ông và được đặt tên là "Cung điện Élysée"). Nơi còn lại là Cung điện Élysées trên đồi Montmartre.

Cung điện Élysées là tư dinh của Lucien, được xây dựng trên vị trí của "Thánh Tâm Giáo Đường" trong một chiều không gian khác. Nơi đây không quá xa những điểm vui chơi giải trí trên đồi Montmartre, song vẫn giữ được sự yên tĩnh tương đối giữa chốn phồn hoa đô hội. Có lẽ đây cũng là lý do "Thánh Tâm Giáo Đường" ở chiều không gian kia được xây dựng tại vị trí này. Tuy nhiên, khác với chiều không gian đó, trong chiều không gian này, đây lại là nơi hưởng thụ của cõi phàm. Nếu có điểm gì tương đồng, có lẽ chỉ là vật liệu và màu sắc kiến trúc.

Cũng như "Thánh Tâm Giáo Đường" ở chiều không gian khác, "Cung điện Élysées" sử dụng một loại đá trắng đặc biệt tên "Londonburg" làm vật liệu xây dựng chính. Khi tiếp xúc với nước mưa, loại đá này sẽ hòa tan một chất màu trắng gọi là vụn thủy tinh, nên đặc tính của nó là càng phong hóa thì càng trở nên trắng hơn.

Mỗi khi trời quang mây tạnh sau cơn mưa, ánh nắng chiếu rọi, "Cung điện Élysées" trắng muốt phản chiếu ánh sáng, lấp lánh tựa một cung điện trên mây.

Theo sự sắp xếp của Napoléon, trong suốt thời gian Dessalines khảo sát tại Pháp, người của Bộ Sự Thật và Bộ Công An đã theo sát, quan sát và ghi chép lại mọi hành động của ông. Những ghi chép này đều được gửi về trung tâm phân tích của Bộ Sự Thật và Bộ Công An, nhằm đánh giá tính cách và xu hướng của ông.

Cả Bộ Sự Thật lẫn Bộ Công An đều đưa ra những phân tích về Dessalines với mấy điểm sau:

Thứ nhất, Dessalines khá nhạy cảm, có phần kiêu ngạo trong một số việc, song thực tế lại khá tự ti về xuất thân. Bởi lẽ, ông rất nhạy cảm với thái độ lịch sự của người khác khi giao tiếp. Nói rõ hơn, đây là một người có chút tật xấu thích hư danh.

Thứ hai, Dessalines vô cùng khao khát cuộc sống "xa hoa" và "đẳng cấp". Chẳng hạn, khi dùng bữa, ông ta dường như luôn ưu ái những món ăn cao cấp như "nấm truffle", "trứng cá hồi", nhưng qua những cử chỉ nhỏ, những người quan sát nhận ra ông không thực sự ưa thích hương vị của chúng. (Trên thực tế, nấm truffle, dù được mệnh danh là "nguyên liệu cấp kim cương", lại có hương vị khá lạ, ít người yêu thích ngay từ lần đầu thưởng thức). Tuy vậy, các nhà phân tích tin rằng sự yêu thích "nấm truffle" và "trứng cá hồi" của ông là có thật. Ông có thể không thích hương vị hai món này, nhưng lại rất trân trọng địa vị và sự xa xỉ mà chúng tượng trưng.

Dựa trên hai điểm này cùng một số chi tiết khác, Lucien đã quyết định tiếp kiến Dessalines tại tư dinh của mình, tức "Cung điện Élysées".

Đương nhiên, trước đó cần có những chuẩn bị cần thiết. Chẳng hạn, liên tục ám chỉ với Dessalines rằng Bộ trưởng Lucien hiếm khi tiếp đón ai tại "Cung điện Élysées", chỉ những người được trọng thị nhất mới có được vinh dự ấy; rằng trụ sở Bộ Sự Thật khá chật hẹp, không thích hợp để tiếp đón khách quý, những người được tiếp đón ở đó chỉ là nhân vật tầm thường; và "Cung điện Élysées" là nơi sang trọng, đẳng cấp bậc nhất nước Pháp, kẻ nào chưa từng đặt chân đến đó sẽ bị những người thực sự có thân phận coi là kẻ nhà quê.

Sau khi hoàn tất những chuẩn bị ấy, khi Lucien gửi lời mời Dessalines đến "Cung điện Élysées", Dessalines đã vui mừng khôn xiết. Lòng ông tràn ngập biết ơn đối với Lucien, đối với gia tộc Bonaparte.

Hai ngày sau, Lucien tiếp đón Dessalines, đầu tiên hỏi han về cuộc sống của ông tại Pháp; Dessalines đã bày tỏ lòng biết ơn chân thành về sự đón tiếp nồng hậu mà người Pháp đã dành cho mình.

Dessalines bày tỏ với Lucien rằng chuyến đi Pháp đã giúp ông mở mang tầm mắt, vô cùng ấn tượng với sự giàu có và hùng mạnh của quốc gia này. Ông hy vọng nhận được sự giúp đỡ của Pháp để xây dựng Saint-Domingue thành một ốc đảo dân chủ và thịnh vượng, biến nó thành một nước Pháp da đen tại Trung Mỹ.

Bởi vậy, ông tuyên bố Pháp là ngọn hải đăng của dân chủ và tự do trên toàn thế giới, soi rọi phương hướng tiến lên cho mọi dân tộc; Pháp cũng là người dẫn dắt bước tiến của nhân dân thế giới, chỉ dưới sự lãnh đạo của Pháp, nhân dân toàn cầu mới có thể đạt được sự giàu có và giải phóng. Người da đen ở Saint-Domingue nguyện dưới sự dẫn dắt của Pháp, dưới sự chỉ lối của vĩ nhân giáng trần, Ngài Đệ Nhất Chấp Chính Napoléon, tiến về phía tự do và thịnh vượng.

Đương nhiên, những lời lẽ trên chỉ là xã giao. Còn theo một số "nhà kiến tạo lịch sử", thực tế cuộc gặp gỡ của hai người không hề trang trọng như vậy, mà họ vừa ăn uống vui chơi, vừa trò chuyện. Cuối cùng, Dessalines đã hỏi Lucien một câu thế này.

"Kính thưa Bộ trưởng Bonaparte, tôi rất muốn biết, ngài có thể nhận được bao nhiêu bổng lộc mỗi năm, để có thể sở hữu một tòa dinh thự tráng lệ đến vậy?"

Lucien bèn dẫn ông lên tầng thượng của "Cung điện Élysées", nhìn xuống những con đường từ Paris trải dài đến đồi Montmartre.

"Ngài có thấy những con đường hai chiều bốn làn xe phía dưới không?" Lucien hỏi.

"Chẳng lẽ mắt tôi có vấn đề sao, thưa Bộ trưởng?" Dessalines nghi hoặc nói, "Tôi chỉ thấy vài con đường một chiều hai làn xe mà thôi."

"À, đó là vì hai làn đường còn lại đang nằm dưới chân chúng ta." Lucien đáp.

Vài năm sau, khi Dessalines đoạt quyền thông qua một cuộc đảo chính và trở thành Tổng thống mới của Haiti, vị đại sứ Pháp mới đến phủ Tổng thống của ông để trình quốc thư. Trong lúc trò chuyện, ông cũng nhận được câu hỏi gần như tương tự. Tổng thống Dessalines bèn dẫn đại sứ ra ban công phủ Tổng thống, nhìn xuống Port-au-Prince dưới chân núi, và nói:

"Thưa Đại sứ, ngài có thấy nhà máy đóng tàu và nhà máy điện ở đằng kia không?"

"Tôi không thấy gì cả." Vị Đại sứ đáp.

"Ồ, đó là vì chúng hiện đang nằm dưới chân chúng ta."

Đương nhiên, truyền thuyết này rất khó tin, nhiều khả năng hoàn toàn do người Anh thêu dệt. Tuy nhiên, trong một phiên bản đáng tin cậy hơn, theo lời của nhà sử học nổi tiếng George Lefebvre trong cuốn "Lịch sử Đế chế La Mã mới", hai người quả thực đã có một cuộc trò chuyện tương tự.

"Kính thưa Bộ trưởng Lucien, ở Pháp, tôi thấy quốc gia này giàu có đến vậy, điều này khiến tôi vừa ngưỡng mộ, vừa băn khoăn. Tôi muốn biết, nước Pháp đã trở nên thịnh vượng như vậy bằng cách nào?" Dessalines hỏi.

"Đương nhiên là thương mại." Lucien đáp. "Thương mại chính là nguồn gốc của cải phú. Ví dụ, một người dù sở hữu đất đai rộng lớn, mảnh đất ấy mỗi năm có thể mang lại hàng ngàn xe bò lúa mì. Nếu người đó chỉ chất đống lúa mì trong kho mà không bán đi, liệu anh ta có giàu có chăng? Không, những thứ không được đưa vào thị trường đều không thể gọi là tài sản. Những hạt lúa mì kia chỉ vô ích mục nát trong kho lương thực của anh ta, cho đến khi người khác có thể dùng chúng để trồng cải trắng – một người như vậy liệu có giàu có chăng? Liệu anh ta có thể ngày nào cũng thưởng thức nấm truffle và trứng cá hồi sao? Đương nhiên là không thể. Anh ta chỉ là một kẻ ăn mày trông giữ kho báu mà thôi.

Thương mại mới đích thực là nguồn gốc của cải. Ví như tôi, ngài có nghĩ rằng bổng lộc của một Bộ trưởng Pháp có thể giúp tôi sở hữu một cung điện nguy nga như thế này không? Làm sao có thể? Nhưng tôi cũng tham gia rất nhiều vào hoạt động thương mại, chính những hoạt động này đã khiến tôi trở nên giàu có. Saint-Domingue là một vùng đất giàu tài nguyên, có thể sản xuất nhiều thứ có giá trị thương mại to lớn. Nếu ngài có thể khéo léo tận dụng thương mại, ngài cũng sẽ giàu có như tôi."

Sau cuộc trò chuyện thân mật, hai bên đã đạt được sự đồng thuận về địa vị của Saint-Domingue.

Theo thỏa thuận giữa hai bên, Saint-Domingue sẽ trở thành lãnh thổ tự trị của Pháp, cho đến khi họ có thể thanh toán hết số tiền mua toàn bộ lãnh thổ quốc gia. Sau khi thanh toán xong, Saint-Domingue sẽ liên minh với Pháp với tư cách là một quốc gia độc lập. Pháp sẽ giúp Cộng hòa da đen Saint-Domingue mới thành lập xây dựng nền công nghiệp và nông nghiệp riêng, đồng thời bảo vệ lãnh thổ và an ninh thương mại của họ. Đổi lại, Saint-Domingue phải chấp nhận sự hướng dẫn của Pháp về đối ngoại và nội bộ, đồng thời trong thương mại, áp dụng chính sách ưu tiên Pháp.

Nghe đồn, sau khi cơ bản đạt được thỏa thuận này, Lucien đã nhắc nhở Dessalines: "Một nguyên tắc trong thương mại là không ai có thể chiếm trọn mọi lợi ích, bởi lẽ không ai có thể tự mình giao dịch. Và việc chia sẻ lợi ích mới có thể hình thành một cộng đồng thực sự vững chắc, thu hút thêm nhiều người tài năng, có năng lực đứng về phía ngài."

Sau đó, khi Dessalines trở về Saint-Domingue, ông đã chủ động từ bỏ chức vụ trong quân đội, tự nguyện xin làm Tổng trưởng ngoại thương của lãnh thổ tự trị này. Sau khi nhậm chức, ông đã lợi dụng chức vụ giao tiếp đối nội đối ngoại này để bản thân mình cùng không ít người khác, đặc biệt là những người từng cùng ông khởi nghĩa, trở nên giàu có.

Những người da đen trở nên giàu có nhờ thương mại đều cảm thấy Dessalines là một nhân vật không thể thay thế, bởi ông ta có thể đưa mọi người đến với sự phú quý. Điều này khiến ông, dù đã công khai từ bỏ chức vụ quân sự, nhưng ảnh hưởng trong quân đội vẫn không hề suy giảm. Sau này, chính ông đã dựa vào sự ủng hộ của quân đội để phát động đảo chính, lật đổ Độc Tài Trọn Đời Toussaint Louverture của Cộng hòa Haiti, nắm quyền Tổng thống Haiti, đồng thời trở thành người da đen giàu có nhất trong "Bảng xếp hạng tài sản của Business Daily".

Trong hồi ký của mình, ông cũng thừa nhận chuyến đi Pháp, đặc biệt là cuộc trò chuyện với Bộ trưởng Lucien, đã dạy ông rất nhiều điều. Những điều này, trong cuộc đời chính trị về sau, đã mang lại cho ông lợi ích vô hạn. Cũng nhờ đó, Cộng hòa Haiti mới thành lập đã trở thành một quốc gia tương đối giàu có ở khu vực Trung Mỹ. (Đương nhiên, đây cũng là quốc gia có khoảng cách giàu nghèo lớn nhất châu Mỹ, thậm chí trên toàn thế giới, không một quốc gia nào khác sánh bằng.)

Đương nhiên, đó đều là những chuyện về sau. Hiện tại, Dessalines, người đã đạt được sự đồng thuận với Lucien, chỉ còn việc âm thầm chờ đợi sự triệu kiến của Đệ Nhất Chấp Chính.

Nội dung chuyển ngữ này được bảo hộ bởi truyen.free.