(Đã dịch) Đường Chuyên - Chương 377:
Đi tới căn nhà cuối cùng, nhìn khoảng đất trống bên tường viện, Lý Nhị nói với Vân Diệp:
– Trẫm mong cảnh thịnh vượng này sẽ mãi mãi không dứt. Con đường kia, ngọn núi nọ, dòng sông lớn ấy, nếu tất cả đều là mỹ cảnh như thế thì tuyệt vời biết bao.
Những bậc đại nhân vật thường có tham vọng lớn, còn Vân Diệp tự nhận mình chỉ là kẻ tiểu nhân vật nhỏ bé. Thế nên, chỉ cần những nông hộ nhà mình sống hạnh phúc vui vẻ là đủ. Huống chi đến việc bên kia sông lớn, ngay cả chuyện nhúng tay vào việc bên kia đường của Vân gia cũng đã là đại sự rồi.
Trời đã tối, Vân gia trang không có cái gọi là giờ giới nghiêm. Các nông hộ nhà nhà thắp đèn, ngồi bên giường. Nhà thì đọc sách, nhà thì làm việc. Cuộc sống của nhà nông phải thế, chủ yếu là sự yên tĩnh và hiền hòa. Nhìn qua khung cửa sổ dán giấy, một cậu thiếu niên trẻ tuổi đang đọc sách, giọng nói truyền ra ngoài...
Tử viết: "Phú dữ quý, thị nhân chi sở dục dã. Bất dĩ kỳ đạo đắc chi, bất xử dã. Bần dữ tiện, thị nhân chi sở ác dã. Bất dĩ kỳ đạo đắc chi, bất khứ dã. Quân tử khứ nhân, ác hồ thành danh? Quân tử vô chung thực chi gian vi nhân, tạo thứ tất vu thị, điên phái tất vu thị."
***
Khổng Tử nói: Giàu có và sang trọng là cái người ta ham muốn, không lấy đạo lý để có được nó thì chẳng nên ở vào cảnh ngộ ấy. Nghèo hèn là cái ai cũng ghét, không lấy đạo lý để ghét thì không bỏ cảnh ấy. Bất nghĩa mà vừa giàu vừa sang, đối với ta chỉ như mây trôi.
Lý Nhị đứng ngoài tường, lắng nghe cậu tiểu tử đọc Luận ngữ như thể nghe thấy tiên âm. Nghe rất lâu, ông mới mở mắt ra nói với Vân Diệp:
– Thằng bé ấy đọc thiếu mất một chữ, ngày mai thế nào cũng bị tiên sinh trách phạt.
Vân Diệp nghe vậy thì cười:
– Nếu nó đọc sai thì bị phạt là phải rồi. Các tiên sinh mà Vân gia mời về đều là những người ngay thẳng, nghiêm khắc. Nếu tên tiểu tử này bị phạt, có lẽ sẽ hiểu ra đạo lý chu đáo, cẩn thận.
Quân thần nhìn nhau cười đầy ẩn ý, rất mong nhìn thấy tên tiểu tử kia bị phạt.
– Vân hầu, ta nghe nói tài phú nơi đây không nằm trên mặt đất mà ẩn sâu dưới lòng đất, có chuyện này không?
Ngụy Trưng thật lắm lời. Lão ta cứ lảng vảng quanh Vân gia trang, rất am hiểu tình hình trong nhà các nông hộ. Vì muốn khoe công với Lý Nhị, lão đã bóc trần cả chuyện đào hầm.
– Vân gia trang còn có chuyện gì mà ông không biết à?
Vân Diệp bực tức hỏi:
– Nhiều lắm chứ! Lão phu chẳng biết gì cả. Ví như chuyện mộc nhĩ có thể trồng được từ chuồng ngựa của hầu gia đây. Hiện giờ giá mộc nhĩ ở chợ Trường An giảm mạnh. Phu nhân ta chưa bao giờ mua thứ đắt đỏ, vậy mà hôm qua đã hạ quyết tâm mua nửa cân với giá năm trăm đồng. Ngoài nhà hầu gia ra, không ai biết cách trồng mộc nhĩ này. Đây rõ ràng là trồng tiền, chứ đâu phải trồng hoa màu!
Lý Nhị đứng bên cạnh không nói gì cả, đ��� xem Vân Diệp sẽ trả lời ra sao.
– Thật vô lý! Các người có để Vân gia sống yên nữa không hả? Kẻ nào kẻ nấy cũng kiếm đến mức óc phì bụng phệ rồi, chỉ riêng Vân gia là không được phép làm ăn. Hiện giờ ta không kinh doanh nữa, về nhà trồng ruộng các người cũng nói này nói nọ. Chẳng lẽ Vân gia phải bịt miệng lại, không ăn không uống nữa thì các người mới hài lòng à?
Đúng là phát điên rồi! Chẳng qua là trong hầm trồng được nấm thôi mà. Mấy lão phó trong nhà nhàn rỗi không có việc gì làm, mô phỏng theo môi trường chuồng ngựa, vốn đã hái được ít nấm hoang dưới lòng đất, liền thử trồng trong hầm nhà mình, không ngờ lại thành công. Vân Diệp chỉ nói với bọn họ rằng nấm dựa vào bào tử để sinh sôi, còn bào tử là gì thì cũng chẳng giải thích. Mấy lão già ăn no rỗi rãi lại trồng được, và đợt đầu còn muốn hiến cho lão nãi nãi nếm thử.
Vân Diệp nổi khùng. Nấm dại trồng thành công cần phải qua thí nghiệm khử độc, ngươi tìm một con dê, một con trâu thì ta không có ý kiến gì. Còn ngươi lại dám lấy lão tổ tông Vân gia ra thử độc? Giết ngươi còn là nhẹ!
Mấy lão già đó tính khí ương bướng lắm. Nghe Vân Diệp nói vậy thì nổi giận, lấy một cây nấm trong đĩa cho vào miệng nhai, liên tục nói tươi ngon, ăn xong còn lấy thêm nữa. Suốt cả ngày, lão già ấy vẫn khỏe phây phây, còn lượn lờ trước mặt Vân Diệp để khoe sức sống siêu phàm của mình. Vân Diệp lại bị lão nãi nãi mắng cho một trận.
Nay Ngụy Trưng lại nhắm vào nấm Vân gia trồng được, thật đáng hận.
– Yên lặng nào, làm ầm lên chuyện gì vậy? Ngụy khanh chẳng qua chỉ nói về gia sản của Vân gia ngươi thôi, ai mà không cho ngươi trồng trọt nữa chứ. Trẫm thấy, việc ngươi làm ra một loại lương thực mới còn hữu dụng hơn tổ chức mười cuộc bán đấu giá. Hơn nữa, ai nói không cho ngươi làm ăn? Ngươi vừa mới kiếm được một khoản lớn, chớp mắt cái đã tiêu sạch rồi. Ta nghe nói ngươi có thương đội đi ba nước Liêu Đông, không biết đã mang về cho ngươi bao nhiêu lợi nhuận. May mà Hoàng hậu có cổ phần ở đó, đến khi đó sẽ biết ngươi có vét sạch ba nước hay không.
Bên cạnh căn nhà cuối cùng còn thắp đèn. Một thổ tài chủ béo tốt đang cùng ba nhi tử chuyển những phiến đá đến góc đường, hóa ra là để nối với con đường lát đá vốn có.
Nhìn trang phục của ba cha con, họ không phải là dân phu. Lý Nhị không hiểu nguyên cớ, liền đi tới hỏi:
– Vì sao các ngươi lại trải đường vào ban đêm? Ngày mai thuê vài dân phu có phải tốt hơn không?
Tài chủ béo ngồi trên phiến đá lau mồ hôi, cầm xẻng xúc đất lấp vào khe đá rồi mới trả lời.
– Vị huynh đài này hẳn là không biết quy củ của Vân gia trang rồi. Lão hán mua mảnh đất trống phía sau, chuẩn bị xây nhà. Vân gia trang xây nhà dĩ nhiên có công tượng, chưa cần đến lão hán phải ra tay. Nhưng trước khi xây nhà, đường phải được trải trước. Trong nhà cũng không thiếu chút tiền công để trải đường, nhưng con đường này do đích thân chủ nhân trong trang tự làm. Lão hán làm sao có thể đi thuê người làm được chứ? Người ta đã tự trải đường đến tận nhà lão hán rồi, nếu ỷ vào tiền mà lười biếng, sau này còn mặt mũi nào nhìn người trong trang nữa.
– Bao năm qua đi buôn bán khắp nơi, chỉ có Vân gia trang khiến lão hán sinh ra ý muốn ở lại lâu dài. Nếu muốn định cư, thì phải làm theo quy củ trong trang, để tránh tương lai con cháu bị bài xích. Ở nơi khác, làm việc này sẽ bị thương gia khác chê cười, nhưng ở đây thì không sao. Nghe nói lão nãi nãi Vân gia còn canh tác hàng ngày trong phủ, Vân hầu từng đi chăn lợn, cuốc đất cơ mà. Thân phận lão hán thế nào chứ, trải đường có gì mà không làm nổi. Ban ngày bận quá, chỉ đành tranh thủ làm vào ban đêm.
Lý Nhị gật gù nói với tài chủ béo:
– Thì ra câu chuyện là thế, con đường này đúng là nên tự làm.
Tài chủ béo nhân cơ hội nói:
– Ngài hẳn là quý khách hiếm thấy. Cửa hiệu của lão hán nằm ở phía đông trang, bán đồ sơn mài Dương Châu. Nếu như ngài cần, chỉ cần sai người tới nói một tiếng, lão hán sẽ chuẩn bị sẵn và đưa tới phủ cho ngài lựa chọn. Không phải lão hán tự khen đâu, đó đều là tác phẩm danh gia.
Lý Nhị cười không nói, trở lại đường lớn rồi mới nói với Vân Diệp:
– Trang viên của ngươi xem như trẫm không còn lời nào để nói nữa rồi. Hôm qua đã mu���n, xem chưa hết. Ngày mai sẽ xem hết, xem rốt cuộc cái hầm ngầm đó là thế nào. Giờ thì đến nhà ngươi thôi, trẫm đói rồi. Ngươi mà dám cho trẫm ăn cá chép lần nữa thì cứ thử xem.
Lý Nhị đã đến, Vân Diệp biết mình không thoát khỏi số phận phải vào bếp. Còn may là đã có chuẩn bị trước. Nhà bếp cũng bị Bách Kỵ Ti kiểm tra qua. Đầu bếp béo trong nhà cũng đã thấy sự đời rồi, dù bị kiểm tra vẫn thong thả làm việc, thi thoảng còn tiện tay sai vặt Bách Kỵ Ti, bảo họ phải giúp mình đốt lửa. Vật liệu đã chuẩn bị sẵn sàng, chờ hầu gia trở về dùng bữa.
Toàn bộ nội dung biên tập này thuộc bản quyền của truyen.free.