Diêu Tư Liêm trên quan trường chẳng được thuận lợi, nhưng trong giới văn sĩ lại có đức độ cao vời. Một ngày nọ, khi cùng bằng hữu uống rượu trên Khúc Giang, ông đột nhiên ném đũa búng kiếm làm thơ:

— Muốn vượt Hoàng Hà sông băng đóng, Toan lên Thái Hàng núi tuyết phơi.

Những người tri kỷ nghe xong không ai là không rơi lệ.

Diêu Tư Liêm buông xõa mái tóc hoa râm, tấm thân khô gầy co rút trong áo thụng. Sự bình hòa từ ái trong mắt ông khiến người ta nảy sinh cảm giác ấm áp. Ông gõ tay lên sống kiếm, hô lớn:

— Cưỡi gió, phá sóng hẳn có ngày, Treo thẳng buồm mây vượt biển cả!

Hoàn cảnh bi ai như thế khiến người nghe không khỏi nao lòng.

Chư vị lão hữu ngồi đó, không ai là không bất bình thay cho số phận của Diêu Tư Liêm. Ngay tức khắc, có người hô lớn:

— Trời cao bất công khiến Diêu sư tài hoa đầy bụng lại phải chôn vùi trong đống giấy cổ. Chư vị lão hữu hãy giúp Diêu sư một tay!

Lời còn chưa dứt, đã nghe Diêu Tư Liêm lười nhác nói:

— Lão phu tài trí bình thường, không xứng nhận lời khen của chư vị. Bài Hành Lộ Nan này không phải do lão phu sáng tác, mà xuất phát từ một vị kỳ tài khoáng thế. Nay người đó đã lòng nguội ý tàn, chuẩn bị cưỡi thuyền lớn ngao du tứ hải. Người ta còn chẳng bận tâm, chúng ta ầm ĩ làm gì?

— Ai là người đã làm ra bài hùng văn ấy?

Có người tò mò hỏi.

Diêu Tư Liêm vứt trường kiếm, tu cạn bầu rượu, lau râu nói:

— Đừng nhắc tới nữa! Nay y ở Trường An có thể nói là tiếng xấu đồn xa mười dặm. Bài thơ này đúng là không tệ, khi các vị cảm thấy tài năng chẳng được trọng dụng, cứ đọc bài thơ này, chắc chắn sẽ an ủi được tấm lòng, gột rửa u sầu.

— Diêu sư nói tới Lam Điền hầu Vân Diệp chăng? Sớm nghe nói y thông tuệ tuyệt luân, trăm nhà bách gia đều thông hiểu. Lên ngựa có thể chinh chiến, xuống ngựa có ngựa có thể an dân, chỉ là đức hạnh quá kém.

— Tùng Pha ăn nói cẩn trọng. Phu tử từng nói, mắt thấy chưa chắc đã là thật, huống hồ là những lời đồn đại ở phố chợ? Đức hạnh là gì? Cứu tế vạn dân bằng khoai tây, ngọc mễ, khiến bách tính không còn lo đói kém, ấy chẳng phải là đức hạnh tối cao sao? Cưỡi thuyền lớn xâm nhập hang hùm, đoạt lại di hài tướng sĩ Tiền Tùy, dù chết trăm lần cũng không hối tiếc, ấy là trung nghĩa. Điều khiển mười vạn thủy tặc Động Đình Hồ như đồ chơi trong lòng bàn tay, ấy là tài năng.

— Càng chưa nói đến việc sáng lập thư viện Ngọc Sơn, giáo hóa muôn dân, toán học được xưng là tông sư, không tiếc công khai sáng dân trí. Lão phu không hi��u, một người như thế sao lại gọi là đức hạnh quá kém, sao thành gai trong mắt mọi người? Lão phu chỉ thấy cây cao bị gió cả, hiền tài bị tiểu nhân ghen ghét mà thôi.

— Cũng tốt, Vân Diệp được thanh nhàn cũng tốt. Như thế có thể gửi gắm tình cảm vào sông nước, để khách văn nhân chúng ta có thêm vài bài văn tuyệt diệu. Nào chư vị, cạn!

Lời nói tựa gió thoảng qua đất, mưa tưới qua rừng, dù không làm đất đai thấm đẫm cũng để lại dấu vết. Bài Hành Lộ Nan chính là cơn mưa xuân mà Diêu Tư Liêm gieo xuống cho Vân Diệp, chỉ cần mưa rơi xuống đất, bất kể là mầm cây hay cỏ dại, thế nào cũng có thứ nảy mầm từ đất, vươn lên xanh tốt hơn cả hoang mạc.

— Muốn vượt Hoàng Hà sông băng đóng, toan lên Thái Hàng núi tuyết phơi. Tuyệt hay! Tài hoa của Vân Diệp xưa nay lão phu luôn khâm phục, chỉ là trong bài thơ này, y ví cảnh đời bọn ta như băng tuyết, tuy chẳng mấy dễ nghe, nhưng cũng phù hợp. Y ví mình như Khương Tử Nha câu cá nơi suối vắng, quả là tự phụ quá đỗi.

Phòng Huyền Linh cầm một tờ giấy ngâm nga, không để ý tới lời oán giận của Đỗ Như Hối, đọc ba lượt mới thở dài:

— Tên tiểu tử này muốn bỏ đi rồi.

— Sao có thể? Chí hướng của y là phục hưng gia tộc Vân thị, nay mới gây dựng được chút thanh thế, sao có thể quy ẩn? Chúng ta chẳng qua là muốn y tránh triều chính, không định làm gì Vân gia, đi sao được? Ông xem trong thơ chẳng phải nói: "Cưỡi gió, phá sóng hẳn có ngày, treo thẳng buồm mây vượt biển cả!" Chẳng phải đó là ý muốn phất cờ trở lại sao?

— Đỗ huynh, suy nghĩ của người thông minh khác với người thường. Người thường luôn nghĩ tới điều lý tưởng nhất, người thông minh lại suy tính đến những trường hợp xấu nhất, chỉ hành động để đối phó với tình huống tồi tệ nhất, thậm chí họ không ngại gán cho tất cả mọi người những suy nghĩ tồi tệ nhất.

Phòng Huyền Linh lắc đầu phân tích:

— Huống hồ lời đồn ở Trường An nay đã quá mức rồi. Rất nhiều thương nhân có liên quan đến Vân gia đã âm thầm rời đi. Ví dụ như Hà Thiệu đã đóng cửa tiện nghi phường trứ danh của mình, số cổ phần của nương nương cũng được y chuyển đổi thành tiền mặt, mọi tài vụ đã bàn giao rõ ràng, hôm nay sẽ đáp thuyền rời Trường An đến Nhạc Châu, phụ nhân Vân gia cũng sẽ đi cùng.

Đỗ Như Hối ngẩng đầu lên:

— Chẳng phải mục đích của huynh là muốn đẩy y ra khỏi triều đình sao? Y tự ý rời đi cũng hay, cả về mặt công lẫn tình riêng đều dễ bề thu xếp hơn.

Ông ta không hề có nhiều thiện cảm với Vân Diệp, nhưng lại tiếc tài, chưa bao giờ muốn dồn Vân Diệp vào chỗ chết như Ngụy Trưng.

Phòng Huyền Linh không biết trả lời ra sao. Đúng lúc này Ngụy Trưng đẩy cửa đi vào, đưa bản tấu trong tay cho Phòng Huyền Linh:

— Vân Diệp đã dâng tấu sớ rồi, nói Trường An phong ba hiểm ác, xin Bệ hạ nể chút công lao nhỏ mọn của y, cho đổi đất phong tới Nhạc Châu. Nếu Nhạc Châu không được thì xin tới Lĩnh Nam, Lĩnh Nam không được nữa thì xin một hòn đảo, y sẽ đưa cả nhà tới đó để kéo dài chút hơi tàn.

Phòng Huyền Linh mở tấu ra, chẳng mấy chốc xem xong:

— Bản tấu này chứa đựng ý tứ bực bội rất sâu sắc, y không còn kiên nhẫn tranh đấu nữa rồi, xem ra y thực sự muốn đi. Nhưng b���n tấu này vô dụng, Bệ hạ sẽ không đồng ý đâu. Nếu Bệ hạ đồng ý, sẽ khiến toàn bộ các huân quý theo y mà nguội lạnh tấm lòng. Vậy nên Huyền Thành huynh hãy chuẩn bị đón nhận lời chất vấn từ Bệ hạ đi.

— Trong khoảng thời gian qua, Bệ hạ chất vấn ta còn chưa đủ nhiều sao? Có vấn đề gì đâu. Vấn đề ở chỗ, nếu Vân gia muốn di chuyển, không chỉ riêng họ đi mà ngay cả các điền hộ cũng sẽ theo.

Phòng Huyền Linh cả kinh:

— Như thế không được! Luật pháp không cho phép y mang theo toàn bộ bộ khúc đi. Hơn nữa, hiện giờ Đại Đường cũng không còn khái niệm "bộ khúc" nữa, chỉ cần sống trên mảnh đất này đều là con dân Đại Đường, Vân Diệp không có cái quyền ấy.

— Y có đấy! Các điền hộ chỉ cần để lại người già trẻ nhỏ trông nhà, còn lại sẽ theo Vân Diệp. Điều này lại phù hợp với chính sách phân luồng nhân khẩu ở Quan Trung. Chúng ta không những không được ngăn cản mà còn phải tán thưởng.

— Con người ta chưa đến đường cùng sẽ chẳng bao giờ làm vậy. Vân Diệp lần này không thể chịu đựng nổi sóng gió ở Trư��ng An nên mới muốn thoát ly. Bệ hạ còn đang mắc nợ ân tình Vân gia. Nếu Vân Diệp cố chấp muốn ra đi, đến tám phần Bệ hạ sẽ đồng ý. Nếu vậy, chúng ta sẽ trở thành kẻ đầu sỏ đẩy Vân Diệp đến bước đường cùng. Thái tử điện hạ, Ngụy vương điện hạ chắc chắn sẽ không bỏ qua, vận mệnh con cháu chúng ta thật đáng lo ngại.

— Lão phu nghe nói, Thái tử điện hạ đã dâng thư ba lần rồi, nhưng đều bị Bệ hạ giữ lại. Không biết Bệ hạ đang suy tính điều gì, hiện tại thật khó đoán ý trời.

Ngụy Trưng ngồi xuống, uống một ngụm trà thản nhiên nói:

— Lão phu đã dốc hết sức người rồi, đành thuận theo mệnh trời. Vân Diệp cho dù có uất ức cũng đành chịu. Hán Vũ Đế đã biến thần tử như Đông Phương Sóc thành kẻ lộng thần, so với đó, số mệnh của y vẫn còn tốt hơn nhiều.

Phòng Huyền Linh đẩy cửa phòng, để ánh sáng bên ngoài chiếu rọi vào, chỉ tay về phía các quan viên trẻ đang đi đi lại lại bên ngoài:

— Bất kể chúng ta áp chế đến đâu, đám tiểu tử bên ngoài rõ ràng là một Vân Diệp khác. Lão phu hiện giờ chế ngự Trung Thư Tỉnh ngày càng tốn công sức, chẳng lẽ chúng ta đã già rồi sao?

Mí mắt Ngụy Trưng giật liên hồi, không biết phải đáp lời ra sao. Vân Diệp thì có thể đuổi đi, nhưng những kẻ này thì không thể. Một khi động chạm vào, sẽ khơi dậy mâu thuẫn lớn trong triều. Hiện giờ, đám quan viên trẻ đều cố ý né tránh ông ta, sự cung kính xuất phát từ nội tâm trước kia đã biến mất, thay vào đó là nỗi sợ hãi, cùng với sự thù hận.

Ông ta nhớ tới lời mình từng nói với Vân Diệp: lão phu chết rồi chắc chắn sẽ không được yên lành, việc bị đốt xác là chuyện đã nằm trong dự liệu. Nay xem ra điều ấy thật khó mà không thành sự thật, chỉ khổ cho con cái mình...

Những trang văn này là tài sản trí tuệ của truyen.free, xin vui lòng tôn trọng bản quyền.