Vào ngày 10 tháng 10, tại phiên họp của Quốc hội Lập hiến, Giám mục Talleyrand, người từng là đại biểu của Đẳng cấp thứ nhất và nay là nghị sĩ của khu vực Autun, đã xin phép được phát biểu.

Trong những tràng vỗ tay, có cả thật lòng lẫn giả dối, vị Tổng giám mục khoác áo đen này bước lên bục diễn thuyết. Khác với một "tắc kè hoa" khác cũng xuất thân từ chủng viện, thậm chí sau này cũng nổi danh vì sự thay đổi lập trường không ngừng, Giám mục Talleyrand cực kỳ tài tình trong diễn thuyết. Xét cho cùng, đó cũng là kỹ năng lừa dối người khác. Mọi kỹ năng dùng để thuyết phục tín đồ trên bục giảng đều hoàn toàn phù hợp để áp dụng vào các bài diễn thuyết mê hoặc công chúng.

"Thưa quý vị, ai cũng biết, dù chế độ mới đã được thiết lập, và Đức vua bệ hạ đã công nhận 'Tuyên ngôn Nhân quyền', đồng thời tuyên thệ trung thành với hiến pháp. Nhưng nước Pháp vẫn đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng lớn. Một số quý tộc bảo thủ đã trốn ra nước ngoài, họ đang liên lạc với các quân vương chuyên chế khác trên khắp châu Âu, mưu đồ mượn sức mạnh của họ để lật đổ thành quả cách mạng. Còn ở trong nước, khắp nơi đều bùng phát bạo loạn, trộm cắp và quân phiến loạn hoành hành ngang ngược, tùy tiện tàn phá nước Pháp thân yêu của chúng ta. Những cuộc khủng hoảng này nghiêm trọng đến mức chúng ta có thể làm ngơ, không nghe không thấy được sao?"

"Không thể!"

"Không thể!"

Các nghị sĩ đồng thanh hô lớn. Và từ phía cánh tả của bục diễn thuyết, thậm chí còn có những tiếng nói như thế này: "Treo cổ những kẻ xấu xa đó! Treo tất cả bọn chúng lên cột đèn!"

Mặt Giám mục Talleyrand vẫn bình tĩnh, dù trong lòng ông ta rất không ưa những kẻ thuộc phe cánh tả.

"Nhưng chúng ta còn đối mặt với một khó khăn lớn, đó là trong tay chúng ta không có tiền." Talleyrand tiếp lời, "Do thói xa hoa lãng phí của hoàng gia, hiện Pháp đang gánh khoản nợ khổng lồ lên tới 4,5 tỷ livre, chỉ riêng việc trả lãi cũng đã tiêu tốn cạn kiệt số tiền chúng ta đang có. Nếu không có tiền, chúng ta sẽ dùng gì để vũ trang cho binh sĩ, để bảo vệ nền cách mạng của chúng ta?"

"Vậy ông nói phải làm sao bây giờ?"

"Chẳng lẽ ngài có thể biến ra tiền livre sao?" Có người ở dưới hét lên.

"Thưa quý vị, xin hãy giữ trật tự." Giám mục Talleyrand nâng cao giọng, "Tôi quả thật có một giải pháp khả thi."

Khắp hội trường lập tức chìm vào im lặng.

Nhiều người đang nghĩ: "Chẳng lẽ tên này không muốn sống nữa, định đứng ra đề xuất tăng thuế sao?"

"Thưa quý vị, ai cũng biết, trong nhiều năm qua, Giáo hội đã tích lũy được khối tài sản khổng lồ trên đất Pháp." Talleyrand tiếp tục nói, "Theo tôi được biết, Giáo hội ít nhất sở hữu đất đai trị giá hơn ba tỷ livre, cùng với vô số tài sản khác. Nếu chúng ta có thể mang số tài sản này ra phục vụ công chúng, thì cuộc khủng hoảng trước mắt của chúng ta sẽ có một lối thoát."

Vừa dứt lời, toàn bộ hội trường lập tức sôi sục.

Có người hét lên: "Đúng vậy, những tên ma cà rồng đáng nguyền rủa đó, đáng lẽ đã phải nhả ra những thứ này từ lâu rồi!"

Cũng có người la lớn: "Đây là sự xúc phạm thần thánh!"

Đương nhiên những người la như vậy là các đại biểu giáo sĩ khác. Tuy nhiên, những tiếng nói đó không nhận được sự ủng hộ từ những người khác. Trên thực tế, khi lâm vào cảnh thiếu hụt tài chính, việc tính toán đến các tổ chức tôn giáo tại đất nước Pháp vốn được coi là 'con ngoan của Chúa' này, đã là một truyền thống lâu đời.

Hồi tưởng lại những năm tháng xưa, một trong ba Hiệp sĩ đoàn lớn, Hiệp sĩ đoàn Đền thờ, đã mất đi Thánh địa và buộc phải rút về Pháp. Ngoài tài năng chiến đấu, Hiệp sĩ đoàn Đền thờ còn là những bậc thầy về tài chính, thậm chí hệ thống ngân hàng châu Âu cũng do họ khai sinh. Vua Pháp Philippe IV khi ấy còn nợ họ một khoản tiền khổng lồ. Khi họ trở về Pháp, họ mang theo một lượng lớn của cải, khiến đôi mắt của Vua Pháp Philippe IV xanh lè vì thèm khát.

Vua Pháp Philippe IV khi ấy là một kẻ hám tiền bất chấp mọi sĩ diện, ông ta chẳng bao giờ bận tâm đến sự nhiệt thành tôn giáo hay bất cứ điều gì tương tự. Dưới thời ông ta, ít nhất hai vị Giáo hoàng đã tử vong một cách bí ẩn, và Tòa thánh bị buộc phải dời đến lãnh thổ Pháp, khiến nhiều Giáo hoàng kế nhiệm trở thành "Tù nhân của Avignon".

Thế là vào một ngày thứ Sáu, Philippe IV đột nhiên lấy cớ Hiệp sĩ đoàn Đền thờ là "dị giáo", ra lệnh bắt giữ toàn bộ thành viên của họ trên đất Pháp, và tịch thu tất cả tài sản của Hiệp sĩ đoàn Đền thờ. Ngay sau đó, vị Giáo hoàng bị ông ta thao túng cũng tuyên bố "Hiệp sĩ đoàn Đền thờ" đều là dị giáo, và tất cả bọn họ là những kẻ đồng tính đáng chết, một trong những lý do được đưa ra là huy hiệu của họ có hình hai hiệp sĩ đứng trước sau. Điều này vốn dĩ là để kỷ niệm hai người sáng lập của Hiệp sĩ đoàn, nhưng theo lời của Tòa án Dị giáo, nó đã trở thành biểu tượng cho việc Hiệp sĩ đoàn Đền thờ có hành vi đồng tính tập thể.

Cứ như vậy, Vua Pháp Philippe IV đã tiêu diệt chủ nợ của mình, đồng thời thuận tiện kiếm được một khoản tài sản khổng lồ. Đương nhiên, người ta kể rằng khi ấy Hiệp sĩ đoàn cũng đã có sự chuẩn bị nhất định, nên đã chuyển đi hoặc cất giấu khá nhiều tài sản quý giá. Vì vậy, cho đến tận ngày nay, châu Âu vẫn lưu truyền không ít truyền thuyết về kho báu của Hiệp sĩ đoàn Đền thờ.

Vì vậy, với tư cách là con ngoan của Chúa, người Pháp thực chất không hề phản đối gay gắt việc tước đoạt tài sản của giáo hội. Tuy nhiên, một tiếng nói khác lại khiến mọi người chần chừ.

"Nhưng, chúng ta vừa mới xác lập nguyên tắc 'tài sản tư nhân bất khả xâm phạm' trong 'Tuyên ngôn Nhân quyền', chẳng lẽ chúng ta lại lập tức chà đạp lên chính nguyên tắc mà mình vừa xác lập sao? Nếu hôm nay chúng ta có thể tước đoạt tài sản của giáo hội một cách trắng trợn như vậy, thì ngày mai sẽ đến lượt tài sản của ai?" Có người hét lớn như vậy.

Thế là mọi người im lặng, vô số ánh mắt đều đổ dồn về phía Giám mục Talleyrand.

Giám mục Talleyrand dường như không hề cảm thấy bất kỳ áp lực nào, ông ta khẽ mỉm cười, rồi ung dung hỏi: "Vừa rồi có một vị tiên sinh đã nhắc đến nguyên tắc 'tài sản tư nhân bất khả xâm phạm'. Đương nhiên tôi vô cùng tán thành nguyên tắc này. Nhưng tôi muốn hỏi, tài sản của giáo hội, rốt cuộc là tài sản tư nhân của ai?"

Câu hỏi này đột nhiên khiến mọi người ngỡ ngàng. Quả thật, chủ sở hữu tài sản của giáo hội là ai? Chắc chắn không phải Giáo hoàng, và đương nhiên cũng không phải các giám mục đó. Nếu nhất định phải tìm một chủ sở hữu...

"Về mặt giáo lý, chủ sở hữu của Giáo hội là Thiên Chúa toàn năng." Giám mục Talleyrand tiếp tục diễn giải, "Tuy nhiên, Thiên Chúa không cần bất kỳ của cải thế tục nào; bất cứ ai có suy nghĩ như vậy đều là xúc phạm thần thánh. Ngoài ra..."

Giám mục Talleyrand cố ý dừng lại một chút, rồi mỉm cười nói: "Bản Tuyên ngôn Nhân quyền bảo vệ quyền của con người, còn Chúa, thực chất không phải là người, do đó việc này vượt ra ngoài phạm vi hiệu lực của Bản Tuyên ngôn Nhân quyền."

Lời này vừa thốt ra, bên dưới lập tức vang lên một tràng cười vang dội. Condorcet vừa cười vừa đập tay xuống bàn, Barnave cười đến nỗi thở dốc, ho sặc sụa. Ngay cả Robespierre vốn luôn nghiêm nghị cũng phải bật cười.

"Tên này đúng là thiên tài!" Robespierre nói.

"Cái tên dị giáo đáng nguyền rủa này!" Một số giáo sĩ nghiến răng chửi rủa. Nhưng giọng của họ lại nhỏ dần đi, rõ ràng, họ cũng nhận ra rằng, tình hình hiện tại vô cùng bất lợi cho họ.

"Chết tiệt, sao mình lại không nghĩ ra điểm này sớm hơn, để tên phản bội này cướp mất tiên cơ." Trong lòng một số người mặc áo đen khác cũng nảy ra ý nghĩ này.

Những người khác nếu đưa ra ý tưởng này chắc chắn sẽ đắc tội với giáo hội, khiến giáo hội vốn tương đối trung lập trở thành kẻ thù của cách mạng. Vì vậy, các nghị sĩ thông thường không dám đề cập đến chuyện này. Nhưng những giáo sĩ như Talleyrand thì khác, hành động của họ chỉ khiến giáo hội chia rẽ, và một giáo hội chia rẽ thì sức răn đe cũng giảm đi đáng kể. Rõ ràng, Talleyrand đã kịp thời "bán đứng" giáo hội với một cái giá hời.

"Nếu tài sản của Giáo hội thuộc về Thiên Chúa – cá nhân tôi cho rằng suy nghĩ này là sự xúc phạm Thiên Chúa. Nếu đã như vậy, thì chủ sở hữu hợp pháp duy nhất của tài sản Giáo hội chỉ có thể là tất cả các tín đồ. Vậy thì chủ sở hữu hợp pháp của mọi tài sản của Giáo hội tại Pháp chỉ có thể là nhân dân Pháp. Nếu đã vậy, tại sao Quốc hội, đại diện cho nhân dân Pháp, lại không thể xử lý khối tài sản vốn dĩ thuộc về chúng ta này? Tại sao lại không thể dùng khối tài sản vốn dĩ thuộc về chúng ta này để phục vụ nước Pháp?" Giám mục Talleyrand tiếp tục hỏi.

Giám mục Talleyrand đã đạt được thành công chưa từng có, bài diễn thuyết của ông ta bị gián đoạn liên tục bởi những tiếng reo hò không ngớt. Và đề xuất của ông ta cũng nhanh chóng được thông qua tại Quốc hội. Tối hôm đó, nghị quyết này, cùng với bài diễn thuyết của Giám mục Talleyrand, đã được người dân Paris đón nhận rộng rãi thông qua các tờ báo khác nhau.

Ngày hôm sau, khi Giám mục Talleyrand bước ra khỏi nơi ở của mình, đám đông xung quanh đều hò reo chào đón ông. Các tờ báo khác nhau không tiếc lời ca ngợi ông bằng những mỹ từ hoa mỹ, gần như tôn vinh ông là vị thánh vĩ đại nhất kể từ sau Chúa Giê-su. Talleyrand vô cùng thích cảm giác này, ông cảm thấy con đường công danh đang rộng mở thênh thang trước mắt mình.

Vì vấn đề tiền bạc tạm thời được giải quyết, việc xây dựng "quân đội kiểu mới" của riêng phe cách mạng đã có thể được đưa vào chương trình nghị sự. Phe cách mạng hiện tại đang thiếu hụt trầm trọng nhân tài quân sự, trong khi Joseph trước đó đã thể hiện xuất sắc trong việc hỗ trợ huấn luyện Vệ binh Quốc gia ở khu phố, nên một lần nữa nhận được lời mời, đảm nhiệm chức vụ huấn luyện viên quân sự của Vệ binh Quốc gia Paris. Vì lẽ đó, Hầu tước Lafayette còn đặc biệt viết một bức thư, mời Joseph đến dinh thự của ông để hội đàm.

Lời mời của Hầu tước Lafayette, vào thời điểm này tự nhiên không thể nào không đáp lại. Hơn nữa, gặp vị anh hùng của hai lục địa này cũng an toàn hơn rất nhiều so với gặp Robespierre hay Marat. Thế là Joseph dặn dò vài lời về chuyện nhà, rồi mặc chỉnh tề ra cửa.

Ngồi trên một cỗ xe ngựa nhẹ, Joseph đến dinh thự của Hầu tước Lafayette.

Khi ấy, dinh thự của Hầu tước Lafayette có thể nói là tấp nập khách khứa như chợ. Rõ ràng là sau khi ông trở thành nhân vật quyền lực nhất nước Pháp, không ít kẻ đã tìm đến xu nịnh, tìm cách nhờ vả ông.

Joseph đưa thư mời của Lafayette cho người gác cổng, người gác cổng xem thư mời, rồi nói với Joseph: "Thưa ông Bonaparte, Hầu tước đại nhân hiện vẫn đang tiếp khách, xin mời ông theo tôi đến phòng phụ đợi lát."

Đây cũng là chuyện bình thường, thực ra, khi Joseph nhìn thấy nhiều cỗ xe ngựa đậu trước cửa dinh thự của Lafayette, anh đã biết rằng mình có lẽ sẽ phải đợi khá lâu.

Một người hầu dẫn Joseph vào một căn phòng phụ. Joseph nhận thấy ở đó còn có một người đàn ông khác trạc ba mươi mấy tuổi, mặc quân phục đang đợi.

Người hầu dẫn Joseph vào, rồi mang cho anh một tách trà đỏ và lui ra.

Thấy người hầu đã lui ra, và người đàn ông trung niên mặc quân phục đứng dậy, với ánh mắt sáng quắc nhìn về phía mình, Joseph liền lên tiếng chào hỏi: "Chào ngài, tôi là Joseph Bonaparte, một giáo viên toán học. Rất vui được gặp ngài."

Người đàn ông kia cũng vội vàng đáp lễ: "Chào ngài, tôi là Đại úy lục quân Lazare Carnot. Tôi từng nghe đến tên ngài từ thầy tôi là ông Monge và bạn tôi là Robespierre."

Bản dịch tinh tuyển này, như một viên ngọc quý, chỉ tỏa sáng dưới mái nhà truyen.free.