(Đã dịch) Trinh Quán Nhàn Nhân (Trinh Quán Đại Quan Nhân) - Chương 950: Cuộc sống bảy khổ
Lý Thái nhận thấy hôm nay là một ngày xui xẻo, hay nói đúng hơn, gần đây ngày nào cũng thật không may, nhưng hôm nay thì còn tệ hơn.
Cuộc tranh giành thất bại, cừu địch năm xưa đến tận nhà, khiến hắn tức giận đến mức bị giày vò một cách khó hiểu, cuối cùng lại còn trách móc vì không mua rượu của nhà hắn...
Lý Thái đang do dự, không biết có nên gọi cấm vệ vào, tống cổ kẻ này ra ngoài không. Phượng hoàng dù có sa cơ lỡ vận cũng vẫn là phượng hoàng, sao có thể để mình bị coi như gà vịt?
Lý Tố ngồi bên chiếc bàn thấp, tự mình nhấp một ngụm rượu, rồi nói: "Ngụy Vương điện hạ, khách đến là quý, ít nhiều gì ngài cũng nên sai người dọn chút mồi rượu rau dưa... Dù sao thì, dù không còn là Thái Tử, nhưng phong thái hoàng tử cũng không thể vứt bỏ chứ."
Lý Thái lạnh lùng nói: "Ngươi rốt cuộc đến phủ ta làm gì? Nếu không nói rõ, ta thật sự sẽ sai người tiễn khách. Bổn vương dù không phải là Thái Tử, nhưng cũng là đường đường hoàng tử, không cho phép ngươi ngang ngược làm càn ở phủ của ta như thế."
Thở dài, Lý Tố đặt bầu rượu xuống, nói: "Điện hạ, có thể ngài không tin, nhưng hôm nay ta đến là để kết giao bằng hữu với ngài đấy."
Lý Thái sững sờ: "Kết giao bằng hữu ư?"
Đoạn rồi Lý Thái cười ha hả: "Bổn vương rơi vào tình cảnh như thế này, vậy mà còn có người chủ động đến kết giao bằng hữu, kẻ này có phải mắc bệnh rồi không?"
Lý Tố không cười, chỉ nhìn thẳng vào hắn: "Ta không có bệnh, người có bệnh là ngươi."
Lý Thái cười lạnh: "Ta ăn được ngủ được, bệnh từ đâu ra?"
Lý Tố thở dài: "Ngươi đương nhiên có thể ăn, chỉ là ăn quá nhiều... Đương nhiên, ta nói có bệnh không phải vì ngươi béo, mà là tâm bệnh của ngươi."
Lý Thái nhướng mày, thần sắc vẫn lạnh lùng như cũ: "Ta có tâm bệnh gì?"
Lý Tố lo lắng nói: "Phật nói chúng sinh có bảy khổ: sinh, lão, bệnh, tử, ái biệt ly, oán tăng hội, cầu bất đắc. Điện hạ à, nỗi khổ của ngài thuộc về 'cầu bất đắc'. Dù cho từng có được, nay đã mất đi; trước kia từng sợ hãi, nay không thể không đối mặt; trước kia từng mong muốn, nay nhất định không đạt được. Điện hạ, đây chính là nỗi khổ của ngài. Uống rượu, dùng thuốc, đắm mình trong dâm mỹ phóng đãng, ngài dùng những cách thức suy đồi để làm vơi đi nỗi khổ trong lòng, nhưng đáng tiếc, vô ích."
Lý Thái thần sắc sợ hãi, lẩm bẩm nói: "Cầu bất đắc, cầu bất đắc..."
Lý Tố cười nói: "Bảy nỗi khổ trong đời, kỳ thực cuối cùng cũng chẳng qua chỉ là chữ 'Tham' mà thôi. Khi dục vọng đã chi phối lý trí, người ta thường không tiếc tất cả để đạt được điều mình muốn. Một khi sự thật đi ngược lại ý muốn, người ta sẽ suy sụp. Điện hạ, ngài đang ở bờ vực sụp đổ, bởi vậy, hôm nay ta mới đến."
Lý Thái hoàn hồn, biểu cảm lại trở nên lạnh băng: "Được làm vua, thua làm giặc mà thôi, ngươi nói nhiều hơn nữa có làm được gì? Bổn vương không cần ngươi đến khuyên giải an ủi!"
Lý Tố thở dài: "Bộ dạng bây giờ của ngài, thật giống một đứa trẻ ngỗ ngược chẳng hiểu chuyện, khiến người ta thật muốn quật cho ngươi một trận..."
Lý Thái cười lạnh: "Ngươi cứ thử xem."
"Thịt dày quá, quật không đau được." Lý Tố lắc đầu, nói tiếp: "Điện hạ, những năm này ta và ngài vừa là địch vừa là bạn, nhưng xét cho cùng, giữa ta và ngài cũng không có mối hận thù không thể hóa giải. Trước kia ta từ chối lời mời chiêu mộ của ngài, quyết định phụ tá Tấn Vương, đó là lựa chọn cá nhân của ta, không liên quan gì đến ngài, cũng không thể trách ta. Ngoại trừ những ân oán này, ít nhất chúng ta từng là bằng hữu. Giờ phút này ta ngồi ở đây, phí hết tâm tư khuyên giải an ủi ngài, đây là nghĩa khí bằng hữu. Điện hạ cho dù không nghe lọt tai lời ta, ít nhất cũng nên đối đãi ta bằng lễ nghi chứ?"
Dù sao Lý Thái cũng là hoàng tử quen đọc sách thánh hiền, từ nhỏ đã nhận sự giáo dưỡng tốt đẹp của hoàng gia. Bởi vậy, Lý Thái do dự một chút, trên mặt tuy không cam lòng hừ một tiếng, nhưng cuối cùng vẫn đứng dậy nghiêm chỉnh hành lễ với Lý Tố.
Lý Tố cũng trịnh trọng đáp lễ lại.
Lý Thái hành lễ xong, thần sắc vẫn mang theo vài phần oán khí như cũ, lạnh lùng nói: "Lễ nghĩa ta đã làm trọn, nhưng không nói rõ mục đích mà đến nhà chính là hung khách. Lý Huyện Công, thứ cho bổn vương không tiện chiêu đãi, mời ngài quay về đi."
Lý Tố chớp chớp mắt: "Điện hạ vừa tỉnh cơn say, có muốn ra ngoài một chút không?"
"Không muốn."
"Điện hạ đừng vội từ chối, hôm nay ta đến nhà còn có một mục đích khác, muốn mời điện hạ cùng ra ngoài thành săn bắn. Kính xin điện hạ nể mặt bằng hữu, miễn cưỡng đáp ứng ta vậy."
Lý Thái lạnh lùng nói: "Bổn vương không có tâm tình cùng đi săn."
Lý Tố thở dài: "Nếu đã thế, xin điện hạ thứ cho ta vô lễ. Điện hạ lần trước từng nghe chuyện về người quản lý ao nước điên cuồng rồi phải không? Hôm nay ta lại có một chuyện về lão nông biến thái, không biết có nên kể hay không..."
Lời còn chưa dứt, Lý Thái giận dữ: "Câm miệng! Đi, cùng đi săn!"
***
Săn bắn là tiết mục giải trí đặc trưng của các công tử nhà giàu Đại Đường. Trong thành Trường An có hàng trăm công tử ăn chơi, cứ dăm bữa nửa tháng lại ầm ầm rủ rê bạn bè, cưỡi ngựa phóng nhanh rêu rao ra khỏi thành, tìm núi rừng hoặc bình nguyên bên ngoài thành để săn bắn.
Phải nói rằng, môi trường sinh thái thời đại này vẫn còn vô cùng tốt. Bên ngoài thành Trường An, trong núi rừng hoang dã, con mồi có thể thấy ở khắp nơi, từ thỏ rừng đến hươu sao, rồi cả rắn độc, sói, hổ, gấu... Những động vật hoang dã này đã trở thành đối tượng để bọn công tử ăn chơi trác táng giết chóc mua vui. Đương nhiên, mỗi khi đám con cháu hoàn khố ra khỏi thành săn bắn, kẻ xui xẻo nhất không chỉ là những động vật hoang dã đó, mà còn là đồng ruộng vùng ngoại ô. Một đám người cùng bộ khúc tùy tùng, khoảng một hai trăm người, thúc ngựa chạy như điên trên bình nguyên. Gặp phải đám công tử bột có tâm tính lạnh lùng tàn nhẫn, thì cứ thế phi nước đại qua ruộng đồng, khiến cho nông dân coi như một năm thu hoạch đã đổ sông đổ biển.
Lý Tố cũng không thích săn bắn, chủ yếu là vì bản thân rất lười, có thể nằm thì tuyệt đối không ngồi. Những hoạt động cần thể lực như săn bắn, Lý Tố đều từ chối.
Hôm nay Lý Tố phá lệ, dẫn theo Ngụy Vương Lý Thái cùng bộ khúc của mình, hai người cùng đám tùy tùng hơn mười người ra khỏi thành.
Lý Thái về bản chất cũng không khác Lý Tố là mấy, đều là người không thích vận động. Khác biệt là, Lý Tố vì lười, còn Lý Thái thì lại vì béo phì.
Người mập mạp đi lại rất bất tiện, nhất là một kẻ mập mạp chừng ba trăm cân, tìm một con ngựa có thể chịu đựng được trọng lượng của hắn cũng đã rất khó rồi.
Con ngựa mà Lý Thái cưỡi là con Lý Thế Dân ban thưởng cho hắn khi đông chinh, thoạt nhìn vô cùng cường tráng. Nhưng Lý Tố lại phát hiện con ngựa này có vẻ khó nhọc, móng guốc bước chân nặng nề, không khỏi nhìn con ngựa đáng thương kia một cái đầy đồng cảm.
Con ngựa này đời trước nhất định đã tạo rất nhiều nghiệp chướng, loại như giết người phóng hỏa, nếu không kiếp này không thể nào gặp vận rủi lớn đến thế, không chỉ biến thành súc vật, còn bị một "người hình cầu" nặng ba trăm cân cưỡi trên người.
Ra khỏi thành đi về phía tây, mọi người thúc ngựa trên con đường dẫn vào thôn. Không lâu sau, Lý Thái bỗng nhiên bất mãn nói: "Đây chẳng phải là đường đi đến thôn Thái Bình sao? Lý Tử Chính, rốt cuộc ngươi muốn làm gì?"
Lý Tố cười nói: "Không đi thôn Thái Bình, ta đưa ngài đến một nơi chưa từng đi qua."
Lý Thái hừ một tiếng, ngẩng đầu nhìn sắc trời, lúc đó đã là buổi trưa. Bởi vậy hắn lạnh lùng nói: "Muốn đi đâu thì đi, nhưng ta có thể nói cho ngươi biết, trước khi trời tối ta nhất định phải trở về thành."
"Biết rồi, biết rồi. Nếu không thể đúng hạn trở về thành, ta sẽ chế tạo một cái máy ném đá, ném ngài vào nội thành, để ngài đúng giờ xuất hiện ở Ngụy Vương phủ của ngài. Sống chết không cần lo, cứ yên tâm." Lý Tố nói qua loa.
Lý Thái: "..."
Tức giận đến mức muốn giết người...
Nhanh chóng đến một ngã ba đường, Lý Tố chỉ tay về một hướng, cả đoàn người rẽ vào một con đường nhỏ khác dẫn vào thôn, đi ngược lại với hướng thôn Thái Bình.
Lại đi thêm gần nửa canh giờ, Lý Tố bỗng nhiên ghìm cương ngựa dừng lại. Phía sau, các bộ khúc và tùy tùng thi nhau xuống ngựa.
Lý Thái vẫn ngồi yên trên lưng ngựa, chậm rãi nhìn quanh một lượt rồi lạnh lùng nói: "Chẳng phải nói ra khỏi thành để săn bắn sao? Đây là nơi nào?"
Lý Tố cười nói: "Cưỡi ngựa hai canh giờ rồi, sao điện hạ không xuống ngựa nghỉ ngơi một lát? Nơi này tên là Hiền Lũng Thôn, cách thôn Thái Bình hơn mười dặm, ngoài thôn có một mảnh núi rừng, sau khi nghỉ ngơi chúng ta có thể săn bắn bên trong đó."
Lý Thái đành phải xuống ngựa, quan sát hoàn cảnh xung quanh.
Không thể phủ nhận, thôn trang này rất cằn cỗi. Phóng tầm mắt nhìn bốn phía tất cả đều là những căn nhà gạch đất thấp bé. Thôn trang không có nhiều hộ nông dân, đại khái chỉ chừng trăm hộ. Người già, phụ nữ và trẻ em thì khá nhiều, ngược lại thanh niên trai tráng lại đặc biệt ít. Các lão nhân còng lưng, trên mặt hằn sâu vẻ tang thương và vài phần chết lặng. Bọn trẻ quần áo không che hết thân thể, rất nhiều đứa trẻ còn để lộ mông trần, ngồi xổm trên bãi cỏ hoang đầy đất, cẩn thận từng li từng tí nhưng tràn ngập tò mò đánh giá đám người Lý Tố.
Khí tức nghèo khổ tiêu điều tràn ngập trong không khí thôn trang này. Sau khi Lý Thái quan sát, lông mày cau chặt lại.
Hắn không thích nơi này, cảm thấy rất áp lực, mọi nỗi nghèo khổ trên thế gian dường như đều tụ tập về nơi đây. Trên mặt mỗi người trong thôn đều có thể thấy một vẻ sống lay lắt, sống rất gian nan, nhưng vẫn phải liều mạng sống sót.
Lý Thái là người đọc sách thánh hiền nhiều nhất trong số các hoàng tử, nói về sự thiện lương thì cũng đừng nhắc tới, nhưng ít nhiều gì cũng còn một tia lương thiện chưa bị xóa bỏ. Khi thấy cảnh thực tế của thôn trang cằn cỗi khó khăn gian khổ này, khuôn mặt mập mạp của Lý Thái lộ ra một tia sắc mặt thương xót.
"Nơi này cách thành Trường An không quá trăm dặm, vì sao lại cằn cỗi đến vậy? Kính Dương Huyện lệnh đang làm gì? Quản lý con dân sống qua ngày gian nan như vậy, vì sao hắn chẳng quan tâm?" Lý Thái lời lẽ ẩn chứa sự tức giận.
Lý Tố thương hại nhìn các thôn dân một cái, thở dài: "Cũng không phải là Kính Dương Huyện lệnh thất trách, mà là thật sự hết cách rồi. Ngoại trừ hàng năm phân phối lương thực cứu tế, hắn cũng không nghĩ ra được biện pháp nào khác."
"Điện hạ nhìn kỹ một chút, thôn trang này cùng nơi khác có gì khác nhau? Hoặc nói, điện hạ có phát hiện điều gì kỳ lạ không?"
Lý Thái cẩn thận quét mắt một vòng, trong mắt dần dần lộ ra vẻ nghi hoặc: "Đã nhìn ra, trong thôn vì sao không thấy thanh niên trai tráng? Toàn là người già, phụ nữ và trẻ em, thanh niên trai tráng đâu rồi?"
Lý Tố thở dài: "Thanh niên trai tráng trong thôn... có kẻ chết trận, có người mắc bệnh dịch mà chết, còn có người bị bắt đi lính hoặc đi lao dịch, ba năm rưỡi chưa thể trở về. Bởi vậy, thôn trang này mới biến thành bộ dạng như thế."
Lý Thái mở to hai mắt: "Chết trận ư? Trong thôn rốt cuộc có bao nhiêu người trở thành phủ binh?"
"Khoảng trăm người. Phủ binh Đại Đường phần lớn là cha truyền con nối, lão binh cởi giáp về làng, con trai tiếp tục gánh vác. Điện hạ chẳng lẽ không phát hiện, rất nhiều lão nhân trong thôn bị tàn tật đó ư? Bọn họ đều là những lão binh trở về từ trăm trận chiến, mấy chục năm trước theo các tướng quân nam chinh bắc chiến. Bọn họ rất may mắn sống sót đến được, dù thiếu tay thiếu chân, nhưng dù sao vẫn còn sống. Trong mấy trận đại chiến lừng danh từ khi Đại Đường lập quốc đến nay, gần như đều có bóng dáng của họ. Những lão nhân này, đều là những anh hùng Đại Đường như thế. Anh hùng già đi, con cháu đời sau kế thừa thân phận phủ binh của họ, tiếp tục chinh chiến khắp nơi..."
Lý Thái cảm động, thở dài: "Vì nước chinh chiến, dẹp yên tứ hải, đền đáp tấm lòng vì nước của quốc quân, thật đáng khen."
Lý Tố mỉm cười nhìn hắn một cái, lo lắng nói: "Điện hạ, ngài cưỡng ép gán thêm ý chí của mình cho người khác, ngài có từng trưng cầu ý kiến của họ chưa?"
Lý Thái sững sờ: "Cớ gì nói lời ấy?"
Lý Tố không trả lời, sau khi quét mắt một vòng quanh bốn phía, Lý Tố cười nói: "Đã lúc này nghỉ ngơi, không bằng ta dẫn ngài dạo quanh trong thôn một chút?"
Lý Thái gật đầu. Những cảnh tượng trước mắt khiến hắn bỗng nhiên nảy sinh lòng hiếu kỳ đối với thôn trang này. Đồng thời, sâu trong đáy lòng hắn không tự chủ được nảy sinh một vài nghi vấn, những nghi vấn này đang gõ vào lớp vỏ ngoài cứng rắn tưởng chừng như đã chai sạn trong lòng, khiến hàng rào lâu ngày hình thành trong lòng hắn tựa hồ đã từ từ nứt ra một khe hở.
Lý Tố thần sắc rất bình thản, dẫn Lý Thái chậm rãi đi vào thôn trang. Dưới sự dẫn dắt của Lý Tố, cả đoàn người đi rất tùy ý, không có bất kỳ mục đích nào.
Lý Thái chú tâm quan sát toàn bộ thôn trang này, càng nhìn càng kinh hãi.
Hai chữ "cằn cỗi" dường như đã không đủ để hình dung mức độ rách nát của thôn trang này. Nếu nhất định phải dùng một từ ngữ để hình dung, có lẽ hai chữ "tuyệt vọng" sẽ thích hợp hơn.
Các lão nhân thần sắc chết lặng, tựa hồ mục đích sống của họ chính là chờ đợi cái chết không còn xa. Hoặc nói, họ càng hy vọng cái chết đến sớm hơn, để họ có thể đạt được sự giải thoát.
Nhóm phụ nữ phần lớn là trung niên, mặc váy vải thô đơn giản, dùng một cành cây khô tùy tiện búi tóc thành búi để cố định, hoàn toàn không quan tâm đến dung mạo, trang điểm hay cách ăn mặc của mình. Các nàng trầm mặc lo liệu công việc đồng áng. Nhà không còn đàn ông, các nàng lặng lẽ gánh vác trách nhiệm nặng nề nuôi gia đình, đã hoàn toàn thay thế vai trò của đàn ông, trở thành trụ cột trong nhà. Cuộc sống đối với các nàng mà nói, tựa hồ là một trận tu hành trong Luyện Ngục. Từ trên mặt họ hoàn toàn không nhìn ra tình yêu nhiệt thành đối với cuộc sống, chỉ là ngày này qua ngày khác tái diễn những bận rộn nặng nề như nhau, trên vai vĩnh viễn gánh vác trách nhiệm nặng nề mà vốn dĩ không nên do các nàng gánh vác.
Có lẽ, chỉ có sự ngây thơ vô tư ngẫu nhiên lóe lên trên khuôn mặt khốn khổ mê mang của từng đứa trẻ, mới xem như tia nắng mặt trời duy nhất trong thôn trang cằn cỗi này.
Đoàn người Lý Tố vừa đi vừa nhìn, thần sắc Lý Thái càng ngày càng trầm trọng, cuối cùng rốt cục dừng bước, không nhịn được nói: "Chẳng lẽ quan phủ địa phương không thể làm gì đó cho họ sao?"
Lý Tố trầm trọng thở dài, nói: "Trước kia quan phủ ngoại trừ cứu tế lương thực, cơ bản không thể làm gì khác rồi. Năm trước, trước khi đông chinh, Đông Dương Công Chúa cố ý đích thân đến Ung Châu phủ thứ sử, đề nghị Thứ Sử đem toàn bộ người già, phụ nữ và trẻ em của thôn trang này dời đến các thôn trang giàu có lân cận, sống hòa nhập cùng họ; khuyến khích các cô gái và phụ nữ tái giá; các lão nhân thì do các thanh niên trai tráng trong thôn thay phiên nhau chăm sóc đặc biệt. Như vậy, miễn cưỡng coi như đã tìm cho họ một con đường sống rồi."
Lý Thái thì thào than thở: "Tại sao có thể như vậy? Đại Đường lại còn có dân chúng nghèo khổ thê thảm đến thế, hơn nữa họ cách Trường An chỉ vẻn vẹn chưa đầy trăm dặm chứ. Đại Đường... không nên có dân chúng thảm như vậy. Những năm này phụ hoàng cùng một đám triều thần chẳng phải đều nói Đại Đường đã là thịnh thế rồi sao?"
Lý Tố lắc đầu nói: "Chẳng qua chỉ là cảnh thái bình giả tạo bề ngoài mà thôi. Hôm nay Đại Đường, khoảng cách đến một thịnh thế chân chính vẫn còn không nhỏ. Phần lớn bách tính vẫn còn nghèo khổ, họ vẫn đang lo lắng cho miếng cơm manh áo. Nhưng đáng tiếc, những điều bày ra trước mắt, các chư công trong triều đình lại không hề nhìn thấy."
Lý Thái nhìn về phía hắn: "Ngươi làm sao lại phát hiện ra?"
"Ta cũng là ngẫu nhiên mới phát hiện ra nơi này. Năm trước cùng Đông Dương Công Chúa ra ngoài du xuân, Đông Dương nói muốn trở lại nhìn xem đạo quán hoang tàn mà năm đó bị phản tướng A Sử Na cấu kết đe dọa, bởi đó là nơi ta cứu nàng. Vì vậy, trong lúc vô tình đi ngang qua thôn trang này..."
Nói xong, Lý Tố cười khổ mà nói: "Nói cho cùng, ta cũng là một trong 'chư công triều đình', chỉ lo bản thân an hưởng phú quý thái bình, nhưng không nghĩ rằng bên ngoài cuộc sống phú quý của mình, còn có nhiều dân chúng như vậy vẫn đang vật lộn để sinh tồn. Nếu không có ta cùng Đông Dương trong lúc vô tình phát hiện, chỉ sợ nơi này vẫn là địa ngục nhân gian không ai hay biết. Đây là lỗi của ta."
Lý Thái ánh mắt lóe lên: "Cho nên, hôm nay ngươi nói 'cùng đi săn', mục đích thực sự là muốn để ta xem những dân chúng nghèo khổ này ư?"
Lý Tố lắc đầu, nói: "Bây giờ, ta có thể trả lời vấn đề ngài đề cập lúc nãy rồi. Điện hạ, ngài vừa nói đám thanh niên trai tráng trong thôn chết trận là 'đền đáp ý chí của quốc quân đáng khen', lời này ta không dám tùy tiện tán đồng. Họ đều là dân chúng bình thường. Nếu nói là tấm lòng vì nước, có lẽ có một chút, nhưng điều họ quan tâm hơn, là sống sót, và làm sao để bản thân cùng người nhà có cuộc sống tốt đẹp hơn. Những người chết trận hay còn sống này, hầu hết đều không được đi học, đồng thời cũng không hiểu được những đại nghĩa khí tiết mà thánh hiền nói đến. Chết trận cũng tốt, sống lay lắt cũng tốt, kỳ thực mục đích chỉ là vì sống sót..."
"Sống trên cõi đời này, có thể sống sót đã là không dễ dàng, nói gì đến 'chí khí' hay 'đại nghĩa'? Tất cả đều là chuyện phiếm mà thôi. Chỉ khi thực sự vượt qua cuộc sống lo lắng miếng cơm manh áo, mới có thể nói đến chí hướng đền đáp quốc gia. Tham gia phủ binh là theo lời triệu tập của triều đình, chết trận sa trường là vì quân lệnh như núi. Những chuyện như lo cho quốc gia, lo cho dân, đại khái chỉ có những kẻ rỗi việc không làm gì như chúng ta mới suy nghĩ tới."
Lý Thái như có điều suy nghĩ, hồi lâu sau nói: "Hôm nay ngươi dẫn ta tới đây, chính là vì nói cho ta biết những đạo lý này ư?"
Lý Tố thản nhiên nói: "Ta chỉ là muốn để điện hạ tận mắt nhìn, cái gì mới thật sự là 'bảy nỗi khổ trong đời'. Sinh, lão, bệnh, tử, oán tăng hội, ái biệt ly, cầu bất đắc. Những người thực sự nếm trải hết bảy nỗi khổ này là họ, chứ không phải ngài. Họ nếm trải hết thảy khổ sở của cuộc đời, nhưng vẫn phải sống sót. Dù không thể sống tốt, ít nhất cũng phải miễn cưỡng duy trì hiện trạng không đủ no nhưng cũng không đến mức chết đói..."
"Điện hạ, ngài trải qua, chẳng qua là 'cầu bất đắc', đơn giản là không tranh được Thái Tử mà thôi. Ngài liền đắm mình trong trụy lạc, rượu chè be bét trong phủ, cứ như thể trời sập đến nơi. So với những người trước mắt này, nỗi khổ của ngài có đáng là gì?"
Lý Thái trầm mặc một lát, nói: "Ta... không giống họ. Ta là hậu duệ quý tộc của Thiên gia, từ nhỏ đã phải cao hơn họ một bậc rồi..."
Lý Tố cười lạnh: "Nghe lời này khiến ta thật muốn quật ngươi một trận. Ngươi một không vì Đại Đường mà chinh phục một tấc đất, hai không vì dân chúng mà mưu cầu được một tia phúc lợi, ngươi dựa vào cái gì mà cao hơn người khác một bậc? Ngay cả phụ hoàng ngươi cũng từng nói 'Dân chở thuyền cũng là dân, dân lật thuyền cũng là dân', thái độ của hắn đối với con dân thiên hạ là kính sợ mà lại khiêm tốn. Mà ngươi, từ khi sinh ra đến bây giờ, không sản xuất, không làm ruộng, tay chân không động, ngũ cốc không phân biệt được, ngược lại còn muốn dùng tiền thuế của dân chúng nghèo khổ để nuôi sống ngươi. Ngươi đã sống như một con sâu mọt hút máu mồ hôi nước mắt của nhân dân, rồi sau đó ngươi nói cho ta biết ngươi từ nhỏ đã cao hơn người khác một bậc ư? Thịt nhiều quá, da mặt cũng dày theo rồi phải không?"
Sắc mặt Lý Thái lập tức đỏ lên. Những lời này của Lý Tố có thể nói là vô cùng sắc bén, không hề lưu tình chút nào. Hơn nữa, Lý Thái hoàn toàn không cách nào phản bác.
Lý Tố nhìn chằm chằm khuôn mặt béo phì trước mắt, chậm rãi nói: "Điện hạ, ta xuất thân là nông dân, tình cảnh của ta lúc trước so với những người dân này chẳng hơn là bao. Mười năm trôi qua, sau này ta trở thành quyền quý Đại Đường, nhưng ta một ngày cũng không dám quên cội nguồn. Ngài là hậu duệ quý tộc của Thiên gia, trời sinh cao quý, lại quen đọc sách thánh hiền. Vậy ta nói cho ngài biết, hậu duệ quý tộc thực sự được giáo dưỡng tốt, tuyệt đối sẽ không cho rằng mình tài trí hơn người, cho dù trong lòng có nghĩ như vậy, ngoài miệng cũng sẽ không nói ra. Điểm này, ngài làm được rất kém cỏi, đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến ta lúc trước quyết định phụ tá Tấn Vương, mà không nguyện phụ tá ngài."
Từng con chữ chắt lọc, truyền tải trọn vẹn tại truyen.free, nghiêm cấm sao chép dưới mọi hình thức.