Thấy Úy Trì Cung là Vân Diệp đã thấy đau đầu. Sáu đứa cháu nội của ông ta, do con trai ông sinh ra, chẳng đứa nào bằng cha chúng. Úy Trì Bảo Lâm dù sao cũng còn theo kịp tiến độ của thư viện, chứ sáu đứa cháu này thì hoàn toàn không biết gì cả.

Hứa Kính Tông tinh quái như ma, thấy Úy Trì Cung ngượng ngùng đi tới là đã biết ngay:

– Hai suất học của ông đi tong rồi.

Rồi chuồn luôn.

Thấy xung quanh không có ai, Úy Trì Cung mới khẽ nói:

– Vừa rồi thấy Bệ hạ nên không dám đến. Sao rồi, có lấy được suất học nào không? Sốt ruột chết đi được.

Vân Diệp thở dài, lấy ra hai giấy báo trúng tuyển còn để trống:

– Bị Nguyên Chương tiên sinh mắng cho một trận. Thế này thì không ổn rồi. Tiểu Hoa vốn dĩ cũng được coi là người có tài trong thư viện, Hóa Chủ thì lại là tinh anh của tinh anh, sao đám nhóc nhà ông lại chẳng được thừa hưởng chút tài năng nào từ cậu và mẹ chúng nhỉ?

Úy Trì Cung cười ha hả, vẻ mặt đắc ý lắm, rồi nhét vội giấy báo vào ống tay áo:

– Con cháu nhà Úy Trì ta vốn là vậy, sức khỏe thì dồi dào, nhưng việc học hành thì hơi chậm tiến. Nếu mà giống cậu và mẹ chúng thì đâu còn là con cháu nhà Úy Trì nữa, ha ha ha. Thôi không nói nữa, có cậu chiếu cố thì kiểu gì chúng cũng sẽ thành tài thôi.

Vân Diệp buồn rầu thối ruột. Nhà họ Úy Trì còn bốn đứa nhóc nữa cơ. Sở dĩ Úy Trì Cung vội vã rời đi như vậy là vì ông ta muốn tìm tiểu thư khuê các trong thư viện cho đám con cháu nhà mình. Giờ đây, ông ta khăng khăng cho rằng, con cháu nhà mình muốn lấy vợ thì nhất định phải là nữ tử xuất thân từ thư viện.

Về tới nhà, Vân Diệp thấy khách khứa ngồi chật kín phòng khách, toàn là bộ hạ cũ. Lại Truyền Phong cúi lạy sát đất, nếu không phải vì con cái, đừng hòng ông ta lại khiêm nhường đến thế.

Vân Diệp lấy ra một xấp giấy báo trúng tuyển, đặt mạnh xuống bàn, thở dài:

– Các ngươi tự chia đi. Ta giúp các ngươi mấy chục năm rồi, sao đến giờ vẫn cứ như vậy? Nói cho cùng, học vấn thì vẫn phải học thật chứ, cứ thế này thì thành lười biếng hết...

Chẳng biết đám người đó có nghe lọt tai không, chắc là không, vì Vân Diệp chưa dứt lời mà trong phòng khách đã chẳng còn ai.

Tân Nguyệt đi ra nói:

– Thế này còn đỡ đấy. Những năm chàng không có nhà, đám phu nhân đến khóc lóc van nài, thiếp phải tìm gia gia xin giúp, bị gia gia mắng suốt. Con cái nhà mình đều thi đậu vào được, chàng xem, đám người này sao lại chẳng tiến bộ chút nào?

Vân Diệp thở dài:

– Bọn họ sắp bị xã hội Đại Đường đào thải đến nơi r���i. Toàn là những bộ hạ từng theo ta chinh nam phạt bắc, chẳng có thời gian mà lo chuyện học hành của con cái. Có thể giúp được, dù có phải vứt bỏ thể diện này đi, ta cũng nhất định phải giúp.

Thư viện phong tỏa mười ngày, không cho người ngoài vào. Trang viên nhà họ Vân ở ngoài thành Ngọc Sơn chật kín học tử và các bậc gia trưởng đang nóng ruột, nhìn họ vươn cổ ngóng về phía thư viện. Lão nông trong trang thường mang rượu ra mời họ uống một chén.

– Đừng nóng vội! Hơn vạn học tử lận đó. Cứ yên tâm mà ngồi xuống uống chén rượu đi. Đám nhóc thi xong rồi, sốt ruột cũng chẳng ích gì. Kết quả dù thế nào cũng chẳng thể thay đổi được, ngay cả Bệ hạ cũng chẳng có khả năng đó. Uống đi!

Trời tháng năm, lão nông đi chân trần, tay đưa chén rượu lên miệng, uống cạn. Đợi khi các sĩ tử ngạc nhiên hỏi lão nông vì sao lại hiểu rõ chuyện khảo thí như thế, lão nông đắc ý nói:

– Thằng nhỏ nhà ta chịu khó học hành, mười năm trước thi vào thư viện, được giữ lại làm trợ giáo, vênh váo lắm. Lão hán mấy lần muốn đến thư viện xem n�� chấm bài, bị nó mắng cho một trận, nói ngay cả Bệ hạ cũng không được tùy tiện vào...

Đó chỉ là lời nói đùa thôi. Thực tế, Lý Nhị và Trường Tôn thị đang được Vân Diệp tháp tùng đi xem xét từng gian phòng. Mỗi phòng đều mở rộng cửa, bên trong có bốn tiên sinh đang phê duyệt bài.

Lý Nhị định ngừng một bài thi lại, Vân Diệp vội ngăn cản:

– Bệ hạ, bài thi mới chỉ chấm một nửa, nếu Bệ hạ ngừng bài thi lại sẽ làm ảnh hưởng đến tiến độ. Chi bằng đợi đến cuối quy trình hẵng xem.

– Tiến độ, thế là sao?

Lý Nhị quay đầu lại hỏi Vân Diệp đang đẩy xe:

– Mỗi tiên sinh trong thời gian cố định chấm bao nhiêu bài đều được tính toán kỹ lưỡng. Toàn bộ bài thi đi qua trước mặt các tiên sinh một lượt như dòng nước chảy, như vậy có thể tận dụng thời gian ngắn nhất để hoàn thành nhiều việc nhất. Bệ hạ hẳn phải am hiểu điều này mới đúng, xưởng thuốc nổ của người cũng áp dụng kiểu dây chuyền này mà.

Lý Nhị gật gù tỏ vẻ đã hiểu ra:

– Thì ra là vậy. Thôi được, chúng ta ra ao ngắm cảnh vậy.

Càng về cuối, những tiên sinh có tuổi tác và chức vị cao càng được trọng dụng. Một số bài thi đặc thù do các vị lão tiên sinh định đoạt.

Nguyên Chương tiên sinh là người ra kết luận cuối cùng, cho nên Vân Diệp đưa thẳng vợ chồng Bệ hạ tới phòng ông. Lý Nhị đi vào, Nguyên Chương vẫn không ngẩng đầu lên, cứ ngỡ là thư lại, đẩy ấm trà ra ý bảo thư lại châm thêm nước.

Vân Diệp nào dám để Lý Nhị làm việc này, vội đi tới đón lấy, thay trà và châm thêm nước, rồi đặt ở chỗ thuận tiện cho ông.

Nguyên Chương ngẩng đầu lên thấy Vân Diệp, lập tức nhíu mày:

– Ngươi tới làm gì? Ngươi không cần quản chuyện bên ngoài sao?

Bệ hạ đang đọc bài thi trong góc nói:

– Tiên sinh quả là quá nghiêm khắc rồi. Vân Diệp tuy khéo léo nhưng trong việc học vấn thì rất nghiêm cẩn, ngài không cần phải hà khắc đến thế.

Nguyên Chương thấy cả Bệ hạ và Hoàng hậu có mặt, vội đứng dậy chấp tay thi lễ:

– Lão thần lẩm cẩm, không nhận ra Bệ hạ đã đến, thật thất lễ.

– Tiên sinh vì nước mà cần mẫn đến quên mình, lẽ ra trẫm phải cảm tạ ngài mới đúng. Tiên sinh tuổi cao rồi, xin bỏ qua những lễ nghi rườm rà đi. Trẫm chỉ thắc mắc bài thi này văn chương không tệ, sao lại bị đánh trượt? Chẳng lẽ tiêu chuẩn của thư viện lại cao đến vậy sao?

Nguyên Chương lắc đầu:

– Bệ hạ nói bài thơ "Thông mã thiết liên tiền, trường an hiệp thiếu niên. Đế kỳ bình nhược thủy, quan lộ trực như huyền. Dạ ngọc trang xa trục, thu kim chú mã tiên. Phong sương đãn tự bảo, cùng đạt nhâm hoàng thiên."?

– Nếu là người này, thư viện tất nhiên phải đánh trượt rồi. Bài thơ này đầy quý khí, đọc lên nghe vang tai thuận miệng, đúng là tác phẩm hay. Nhưng thư viện không coi trọng thi từ, mà coi trọng chính luận. Câu trả lời của hắn lại lạc đề, lẽ nào mong dựa vào một bài thơ mà có thể mở cánh cửa thư viện sao?

Lý Nhị đặt bài thi xuống thở dài:

– Tài tình đến thế mà lại không vào được thư viện ư? Chẳng lẽ không thể vào thư viện rồi mới học chính luận hay sao?

Thế này là Bệ hạ đã nói đỡ cho sĩ tử đó rồi, thật hiếm thấy.

– Không được! Nếu người này hơi quan tâm một chút tới triều chính, lưu ý một chút tới nỗi khổ của bá tánh, hoặc có kiến giải về công, nông, thương thì đều được. Đáng tiếc, lão thần không thấy điều đó trong văn chương của hắn. Học sinh thư viện đều phải là người có tài để dùng, chúng tôi không nhận những nhân tài chỉ chuyên ca ngợi công đức.

Lý Nhị không ngờ Nguyên Chương lại từ chối mình một cách dứt khoát như vậy, trong lòng rất không vui. Trường Tôn thị khẽ nhoẻn miệng cười, lấy một bài thi thượng đẳng xem kỹ, xem xong đưa cho Bệ hạ, nói:

– Bài thượng đẳng quả nhiên không tầm thường, kiến thức mới lạ, ngay cả thiếp thân cũng muốn gặp mặt.

Lý Nhị nhận lấy lẩm bẩm đọc:

– Tiền từ khi sinh ra đã có sức mạnh thần kỳ. Ta xấu xí vô cùng, nhưng tiền có thể mua cho ta người phụ nữ xinh đẹp nhất. Ta bị què, nhưng tiền có thể mua cho ta trăm đôi chân, che lấp khuyết điểm.

– Ta là kẻ độc ác, vô đạo đức, bất lương, xảo trá, nhưng tiền được tôn kính, vì thế ta cũng nghiễm nhiên được tôn kính...

Lý Nhị đọc xong ngớ người ra, ông ta hiểu vì sao Hoàng hậu lại nói vậy với giọng điệu kỳ quái đến thế rồi. Tên này là kẻ hám tiền, là một tên khốn kiếp, là một tên tiểu nhân vô sỉ đến cực điểm.

Nguyên Chương tiên sinh lại cười khà khà nói:

– Bệ hạ đừng nên để những luận điệu kinh thế hãi tục của hắn làm mình hiểu lầm. Trong đó có một đoạn: "Không có tiền, chúng ta không cần sản xuất quá nhiều lương thực, không cần săn quá nhiều thú, không cần làm quá nhiều đồ đạc. Tóm lại, tiền chính là cánh buồm đưa thế giới tiến lên."

– Bệ hạ xem, đây kỳ thực là bản chất của tiền. Những đạo lý mà thiếu niên này nói tuy non nớt, chói tai, nhưng đế quốc cần đủ loại nhân tài, những người đúc từ một khuôn ra thì không phải là nhân tài.

– Vi thần cho rằng, đám keo kiệt có thể được gửi tới Kho Tiền, đám thao thao bất tuyệt thì đi Hồng Lư Tự, đám dũng cảm lên tiếng thì làm Ngôn Quan. Còn về tên thiếu niên này, qua thư viện dạy dỗ, có thể đi kiếm tiền cho Đế quốc. Chỉ có người yêu tiền đến tận xương tủy mới có tư cách bình luận về tiền, mới có nhận thức sâu sắc về ti���n.

Bản dịch này thuộc về truyen.free, vui lòng không tái bản.