(Đã dịch) Đường Chuyên - Chương 6:
Trương Thành cẩn thận lấy một cái túi vải từ trong ngực ra, mở từng lớp bọc một. Một khối tinh thể màu vàng đục to bằng quả đào xuất hiện trước mặt. Vân Diệp nếm thử một ít, ngoài vị mặn còn có đủ các vị quái lạ khiến y thừa sống thiếu chết. Cầm hồ lô nước súc miệng mấy lần, cái vị quái dị kia mới nhạt bớt đi.
– Đây không phải là muối, đây là thuốc ��ộc.
Nói xong, y thuận tay ném đi. Vừa mới buông tay, Trương Thành, người đang dán mắt vào chỗ muối trong tay y, đã nhanh chóng nhặt lấy, gói lại rồi cẩn thận nhét vào ngực. Ánh mắt hắn thoáng chút thương cảm, cười buồn nhìn mọi người xung quanh.
– Đại thiếu gia à, ngài tưởng ai cũng như ngài, từ nhỏ đã ăn sung mặc sướng, hai tay chẳng phải đụng đến việc gì, chỉ biết mỗi việc học thôi sao? Dù hiện giờ có gặp nạn khó khăn, ngài vẫn có cách ứng phó, có của cải tổ tông để lại để sống an nhàn. Nhìn dáng vẻ công tử tài ba, tuấn tú lịch sự, lại hiểu đối nhân xử thế, khi lớn lên, chuyện áo gấm cơm ngọc đối với công tử mà nói, giống như là thứ trời sinh ra đã có, không ai cướp đi được, đó là số mạng. Chúng tôi thì khác, cha mẹ chỉ dạy chúng tôi kiếm ăn từ đất, chẳng dạy việc gì khác. Muối mà công tử tiện tay ném đi, là tại hạ phải chém đầu hai tên phỉ tặc mới được giáo úy đại nhân ban thưởng đó. Công tử hỏi bọn họ mà xem, mấy ai đã từng được thấy muối?
Mấy hán tử xung quanh lắc đầu, hai phụ nhân quẫn bách c��i mặt xuống.
– Đây chẳng phải năm Trinh Quan à? Vì sao sống gian khổ như thế.
– Công tử có điều chưa biết, thiên hạ này vừa mới thái bình mà thôi, mà nạn binh đao vẫn chưa dứt. Thường ngày cơm rau cũng chỉ vừa đủ lấp đầy bụng. Mấy năm trước muối tuy quý, thi thoảng cũng kiếm được vài lạng, nhưng mấy năm qua người Đột Quyết năm nào cũng xâm phạm, cướp bóc, đốt phá. Đường vận chuyển đứt rồi, muối ở Sơn Đông không chuyển tới được, ao muối trên thảo nguyên chẳng thể lấy nổi. Tả Vũ vệ chúng tôi trú ở Lũng đã ba năm rồi, năm nào cũng tác chiến. Trong quân thiếu muối và cả giấm, sức khỏe quân sĩ ngày càng suy giảm. Đại tướng quân biết người Đột Quyết đã từ Diên Xuyên trở về thảo nguyên, nhưng sĩ tốt thân thể suy nhược chỉ có thể giữ thành chứ không thể truy kích. Nghe nói đại tướng quân nổi giận chặt gãy bảo đao, thề nhất định giết sạch người Đột Quyết. Công tử thân mang tuyệt kỹ, một khi thi triển ra, trong quân sẽ không còn thiếu muối nữa. Đợi chúng tôi nghỉ ngơi dưỡng sức rồi, giết hết Đột Quyết không ph���i chuyện nói chơi.
Trước mắt, tạm gác lại những lời dụ dỗ của Trương Thành, một người thô hào nhưng lời lẽ cũng sảng khoái đáng yêu. Phương pháp thì nhất định sẽ giao ra, nhưng giao cho ai thì lại là một vấn đề lớn. Cấp trên của cấp trên Trương Thành là Trình Xử Mặc, con trai cả của hỗn thế ma vương Trình Giảo Kim danh tiếng lẫy lừng. Hiện hắn là giáo úy Chiết Trùng Lan Châu, một kẻ con ông cháu cha tiêu chuẩn, hào sảng, trọng nghĩa khí. Mười tám tuổi đã theo cha chinh chiến sa trường, có thể xem là cực phẩm trong đám hoàn khố. Thông qua hắn mà hiến cách làm muối cũng là một con đường tắt. Quan trọng hơn, theo truyền thuyết, Lão Trình sống hơn trăm tuổi, được coi là cây trường sinh của Đại Đường. Thôi kệ mẹ, cứ bám lấy cây to đã.
Vân Diệp đứng dậy, nghiêm trang hành lễ với Trương Thành và đoàn người:
– Nghe một buổi nói chuyện hơn đọc sách mười năm. Vân Diệp hôm nay nghe Trương thúc dạy bảo, ắt ghi nhớ trong lòng không dám quên.
Không phải là y muốn khoe chữ mà là thực lòng tôn kính. Gạt bỏ đoạn tâng bốc Trình đại tướng quân sang một bên, những lời còn lại khiến y chấn động. Trinh Quan thịnh thế hóa ra lại là như thế, chiến tranh, đói kém ở khắp nơi. Yêu cầu của đám Trương Thành cũng chỉ thấp thế thôi, chỉ cần không phải ra chiến trường, được ăn no bụng, thế là đủ để họ liều mạng đánh đổi. Cái loại người cầm bát cơm đầy thịt lên ăn, rồi đặt bát xuống chửi mắng quần chúng tố chất thấp như mình có tư cách gì lên mặt với bọn họ? Đại thiếu gia ư? Nực cười!
Đám hán tử tránh hết sang một bên, Trương Thành xua tay liên hồi:
– Đám người cùng khổ như tại hạ nào dám dạy bảo công tử, chẳng qua chỉ là thuận miệng nói vài câu bừa bãi thôi. Công tử là người có tài lớn, tương lai nhất định sẽ lên triều làm quan, ra trận làm tướng. Có thể quen công tử là phúc phận rồi.
Xem ra, học thức có sức ảnh hưởng quá lớn đối với những người này. Theo sử sách ghi lại, thời đầu nhà Đường, sĩ tử thiên hạ chỉ chiếm một phần nghìn nhân khẩu mà thôi. Học vấn xưa nay vốn không phải thứ mà người bình dân có thể chạm tới, hào môn đại tộc luôn giữ chặt nó trong nhà.
Ở cái thời đại mà đa phần dân trí còn chưa được khai sáng này, người có học vấn có địa vị xã hội cao hơn người khác một bậc. Hơn nữa, chính những người bình thường, vì khao khát tri thức, đã tự giác nâng cao địa vị của những người có học. Từ cách xưng hô của Trương Thành với Vân Diệp là có thể thấy rồi, từ "tiểu tử thối" cho tới "công tử", tăng lên theo hiểu biết của hắn về Vân Diệp.
Lên triều làm quan, ra trận làm tướng? Bọn họ đúng là dám nghĩ. Vân Diệp cười thầm, mình thậm chí còn chưa biết hết chữ thì làm được gì? Thời Trinh Quan này, khắp nơi là nhân tài. Cái hạng mù tịt quan trường như mình mà gặp Lý Nhị, Phòng Huyền Linh, Trường Tôn Vô Kỵ thì bị người ta lừa bán xong vẫn còn ngây ngô đếm tiền hộ là chuyện tất nhiên. Thương nhân? Chỉ là nhân sĩ hạ đẳng ngay cả lụa cũng không được mặc. Ở thời đại phong kiến, nhiều tiền không phải là phúc, chỉ là dê béo đợi làm thịt mà thôi.
Vân Diệp cúi đầu trầm tư, những hán tử xung quanh đều mong mỏi chờ đợi quyết định của y, dù sao đây là một chuyện trọng đại. Chỉ cần nghĩ một chút là hiểu ngay, tự dưng có được cách chế muối, ai mà chẳng coi nó như mạng sống, sao có thể dễ dàng nói cho người khác biết được? Đợi rất lâu mà Vân Diệp vẫn chưa thể đưa ra quyết định, Trương Thành thất vọng ra mặt, biết yêu cầu của mình làm khó người ta. Hắn cắn răng định nói chuyện này coi như bỏ qua, không thể để Vân công tử mang tiếng bất hiếu với tổ tông. Còn chưa kịp lên tiếng đã thấy Vân Diệp ngẩng đầu nhìn đám người nôn nóng xung quanh, cười bình thản:
– Vân Diệp chưa từng nghĩ rằng muối ăn, thứ mà với mọi người và cả với Đại Đường lại quan trọng đến thế. Trước kia chỉ coi là một loại gia vị mà thôi, có nó hay không chẳng ảnh hưởng gì tới thiên hạ, chỉ ảnh hưởng tới cái miệng ăn ngon. Giờ mới thấy muối quan hệ tới cả sinh tử, thịnh suy của Đại Đường. Bỏ đi một chút lợi nhỏ để mang lại lợi lớn cho thiên hạ, tại hạ cớ gì mà không làm?
– Công tử nhận lời rồi!
Trương Thành mừng rỡ quỳ sụp xuống. Thoáng cái chỉ còn mỗi Vân Diệp đứng, những người khác quỳ hết cả.
– Trương thúc làm gì thế, mọi người muốn học thì cháu dạy thôi, có gì khó khăn đâu. Trương Thúc, cháu vẫn thích mọi người gọi mình là tiểu tử thối, Vân ca nhi, còn công tử hay thiếu gia gì đó nghe mà buồn nôn. Vào lúc xui xẻo nhất mà gặp được các vị thúc bá huynh đệ là vận may của cháu, nếu không đã sớm bị sói ăn thịt rồi, nói gì đến chuyện công tử với chả thiếu gia.
Khi những lời này được nói ra, không khí trở nên sôi động hơn. Ai nấy xoa đầu, sờ mặt Vân Diệp như của báu, từng khuôn mặt rạng ngời vẻ kính trọng. Tâm tình Vân Diệp phút chốc sáng sủa hơn nhiều.
Trương Thành sau khi được lời hứa xác thực thì nóng vội thúc giục Vân Diệp chế ra các loại công cụ cần thiết để làm muối. Không có giấy bút, hắn sốt ruột đến mức đi vòng quanh. Hai phụ nhân thì luống cuống hốt hoảng, đám binh dịch ai nấy dậm chân đấm ngực, luôn miệng oán trách sao lúc đi không mang theo giấy bút.
Vân Diệp vội vàng giữ Trương Thành lại khi hắn định lấy máu trên người, giật lấy trùy thủ trong tay hắn, bảo hai phụ binh tìm hai miếng gỗ, dùng trùy thủ khắc chữ lên đó. Cho dù ngoằn ngoèo xiêu vẹo, Trương Thành vẫn ôm trong lòng như bảo bối, lấy vải bọc kỹ lưỡng. Hai phụ binh võ trang đầy đủ mang miếng gỗ cưỡi ngựa chạy về phía Lan Châu, đương nhiên cũng mang đi nửa số muối làm bằng chứng.
– Trương Thúc, ban đêm cưỡi ngựa nguy hiểm lắm, chuyện này không gấp, dù sao cháu cũng nhận lời rồi, mai đưa đi cũng không muộn.
Vân Diệp chẳng hiểu sao Trương Thành lại gấp gáp đến thế:
– Cháu không biết đó thôi, làm ra muối sớm một ngày, đại quân sẽ có thêm một phần chiến lực. Người Đột Quyết đã tràn vào quan ải rồi, không thể trơ mắt nhìn chúng ngang ngược, kiểu gì cũng có một ngày chúng ta sẽ giết sạch bọn chúng. Cuộc sống dựa vào thố bố mà kéo dài thêm một ngày cũng không chịu nổi nữa.
– Thố bố là cái gì? Ăn được à?
Bản chuyển ngữ này là một phần sản phẩm của truyen.free, được dày công trau chuốt từng câu chữ.