"Chu Tử Hậu, ngươi nói 《 Quan Thư 》 là tình yêu nam nữ, thậm chí là ca dao dân gian về hoạt động tương thân, có bằng chứng gì?"

Trong lúc Dương Quốc Lương lâm vào cảnh khốn cùng, Mã Hoa Đình lại một lần nữa đứng lên, mặt đen như than, nghiêm khắc chất vấn Chu Bình An, lần này hắn dùng kế "vây Ngụy cứu Triệu", công kích Chu để cứu Dương.

"Ta cho rằng để đọc hiểu 《 Quan Thư 》, đọc hiểu 《 Thi Kinh 》, trước hết phải nhìn vào bối cảnh hình thành của 《 Thi Kinh 》. Thời Chu đại, dùng nhạc để trị quốc, đặc biệt thiết lập chức quan 'hái thơ', hàng năm vào mùa xuân, quan hái thơ sẽ rung chuông gỗ đi vào dân gian, thu thập ca dao, ghi lại hỉ nộ ái ố, nỗi khổ dân sinh, diện mạo sinh hoạt của người dân, rồi sửa sang lại, giao cho quan âm nhạc là Thái Sư. Thái Sư phổ nhạc, diễn xướng cho Chu Thiên Tử nghe, để Thiên Tử hiểu dân sinh, làm tham khảo chính sự. Trong đó có ca tụng tổ tiên, tế tự quỷ thần, yến tiệc của quý tộc, còn có phản ánh lao động, luyến ái, hôn nhân, phong tục xã hội của dân gian." Chu Bình An khẽ mỉm cười, chậm rãi nói.

"Lời ngươi nói, ai cũng biết, chẳng liên quan gì đến luận điểm của ngươi, sao có thể làm bằng chứng? Luận điểm của ngươi, có kinh điển nào chứng minh? Khảo chứng ra sao?"

Mã Hoa Đình cười lạnh một tiếng, như gà chọi, ánh mắt dò xét nhìn Chu Bình An, cố tìm ra lỗi nhỏ nhặt.

Ngươi vừa mới hỏi Dương Bác Sĩ về khảo chứng, ngươi có sao? Ngươi có thể nói ra được không?!

Hừ!

Đây gọi là "lấy đạo của người trả cho người"!

Mã Hoa Đình nhìn chằm chằm Chu Bình An, nói ra câu này, trong lòng như trút được gánh nặng.

Nhất định phải khiến ngươi thất vọng.

Chu Bình An nhìn Mã Hoa Đình, khẽ nhếch môi, khi Mã Hoa Đình vừa dứt lời, liền chậm rãi mở miệng:

"Chu Hi trong 《 Thơ Tập Truyền Tự 》 nói: 'Phàm thơ xưng là phong, phần nhiều từ ca dao trong ngõ hẻm mà ra, gọi là nam nữ cùng nhau hát, mỗi người nói lên tình ý của mình.' 《 Quan Thư 》 xuất từ 《 Quốc Phong - Chu Nam 》, nói về ca dao tình yêu dân tục, hợp với luận điểm của Chu Hi, đây là một chứng cứ."

"《 Chu Lễ · Địa Quan · Môi Thị 》 viết: 'Môi Thị chưởng quản việc kết hôn của vạn dân, phàm nam nữ đến tuổi thành niên, đều ghi chép năm tháng ngày sinh. Ra lệnh nam ba mươi tuổi cưới, nữ hai mươi tuổi gả. Phàm việc cưới hỏi, sinh con đều phải ghi chép. Vào tháng giữa xuân, ra lệnh cho nam nữ gặp gỡ, không ai được cản trở. Nếu không có lý do chính đáng mà không tuân lệnh, sẽ bị trừng phạt. Thu thập những nam nữ không có nơi nương tựa mà mai mối cho họ.' Thời Chu đại, quan môi mai nắm giữ việc phối hợp của vạn dân, phàm là lấy vợ sinh con đều phải ghi vào sổ sách, để tăng nhân khẩu. Vào tháng hai, tháng ba, quan môi mai hạ lệnh cho nam nữ chưa lập gia đình gặp gỡ, không ai được cản trở. Nếu vô cớ không nghe lệnh, sẽ bị trừng phạt. ��ây là tục lệ hội họp nam nữ vào tháng trọng xuân của người xưa. Trước tiết xuân canh, trong các nghi thức tế tự tháng hai, nam nữ cũng có thể tự do luyến ái. 《 Chu Lễ 》 quy định rau hạnh dùng trong tế tự phải do nữ tử chưa chồng hái, vì vậy, vào tháng hai, tháng ba, các cô gái chưa chồng cũng đi hái rau hạnh bên sông. Lúc này, cũng là thời điểm ra lệnh cho nam nữ gặp gỡ, 'Hảo cầu thục nữ', các chàng trai chưa vợ cũng nhân cơ hội đến bờ sông, vì vậy mới có 《 Quan Thư 》. Đây là chứng cứ thứ hai."

"Đọc kỹ 《 Thi Kinh 》 có thể phát hiện rất nhiều bài thơ tình đều xảy ra vào mùa xuân, liên quan đến chính lệnh trong 《 Chu Lễ · Địa Quan · Môi Thị 》, lại dùng nhiều hoa cỏ, nước chảy, chim hót để 'tỉ hứng'."

"Như 《 Trịnh Phong · Dã Hữu Mạn Thảo 》: 'Dã hữu mạn thảo, linh lộ đoàn hề. Hữu mỹ nhất nhân, thanh dương uyển hề. Giải cấu tương ngộ, thích ngã nguyện hề.' Bài 《 Dã Hữu Mạn Thảo 》 này nói về cỏ dại mọc thành phiến ở ngoại ô, trên lá cây đọng những giọt sương long lanh. Có một mỹ nữ đi ngang qua, mày thanh mắt sáng, vô cùng xinh đẹp. Gặp gỡ nàng một cách tình cờ, đúng như ý nguyện của ta."

"Lại như 《 Trịnh Phong · Trăn Vị 》: 'Trăn dữ vị, phương hoán hoán hề. Sĩ dữ nữ, phương bỉnh giản hề. Nữ viết 'Quan hồ?' Sĩ viết 'Ký dã.' 'Tái vãng quan hồ!' Vị xuất, tuần hu tái nhạc. Duy sĩ dữ nữ, y kỳ tương hước, tặng chi dĩ thược dược.' Bài này nói về tháng ba, nước Trịnh, nước Vị chảy xiết. Nam nữ thanh niên chưa lập gia đình đi du ngoạn ngoại ô, tay cầm lan cỏ. Nam nữ tay cầm cỏ giản, đến bờ sông ngoài thành du ngoạn. Nữ nói chúng ta qua bên kia xem một chút? Nam nói ta đã đi rồi. Nữ còn nói bờ bên kia sông Vị đẹp hơn, náo nhiệt hơn, đi thêm lần nữa có sao đâu! Vì vậy, nam nữ kết bạn cùng đi bờ bên kia sông Vị, trêu đùa nhau, trước khi chia tay tặng nhau hoa thược dược, ước hẹn không quên."

"Lại như 《 Trịnh Phong · Dã Hữu Tử Quân 》 'Dã hữu tử quân, bạch mao bao chi. Hữu nữ hoài xuân, cát sĩ dụ chi'"

"Lại như 《 Chu Nam · Đào Yểu 》"

"Lại như 《 Vương Phong · Quân Tử Dương Dương 》, 《 Vệ Phong · Mộc Qua 》, 《 Trần Phong · Đông Môn Chi Phần 》"

Chu B��nh An một hơi liệt kê mấy chục bài thơ trong Kinh Thi để chứng minh tục lệ "tháng ba hội họp nam nữ" thời Chu đại, khảo chứng 《 Quan Thư 》 là ca dao dân gian về tình yêu nam nữ, miêu tả chính là tục lệ này.

Mã Hoa Đình ngây người, vốn chỉ muốn nhân cơ hội này chất vấn, khiến Chu Bình An ấp úng.

Nhưng vạn vạn không ngờ.

Chu Bình An không những không ấp úng, ngược lại còn ăn nói lưu loát, hơn nữa còn trích dẫn kinh điển ngay sau khi hắn vừa dứt lời.

Điều này hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của Mã Hoa Đình, khiến hắn trợn mắt há mồm sững sờ.

Dưới sự lưu loát của Chu Bình An, cơ mặt của Dương Quốc Lương càng thêm thả lỏng, sắc mặt càng thêm khó coi.

Sau khi Chu Bình An dứt lời, giảng kinh đường chìm vào im lặng.

Rất lâu sau.

"Nếu nói 《 Quan Thư 》 là ca dao dân gian về tình yêu nam nữ, vậy Khổng Thánh vì sao lại xếp nó vào đầu 《 Thi Kinh 》?" Dương Quốc Lương ngẩng đầu, dùng đôi mắt đỏ ngầu nhìn Chu Bình An, khàn giọng hỏi.

"Đại tục tức đại nhã." Chu Bình An đáp.

"Chưa đủ để xếp hàng đầu." Dương Quốc Lương tiếp tục nhìn chằm chằm Chu Bình An.

"《 Quan Thư 》 được xếp vào hàng đầu, là thể hiện tư tưởng 'lấy dân làm gốc' của Khổng Thánh. 《 Luận Ngữ 》 ghi lại, chuồng ngựa cháy, Khổng Thánh hỏi có ai bị thương không? Không hỏi ngựa, đây chính là thể hiện tư tưởng 'lấy dân làm gốc' của Khổng Thánh. 'Quan quan thư cưu, tại hà chi châu, yểu điệu thục nữ, quân tử hảo cầu', quân tử theo đuổi thục nữ, thành công, dùng lễ nhạc tấu lên, thực hiện đạo vợ chồng, kết thành hôn nhân, tạo thành gia đình, sinh sôi đời sau, đây là căn bản của dân sinh quốc kế. Gia đình ổn định, thì xã hội ổn định, thì thiên hạ thái bình." Chu Bình An chậm rãi nói.

Lấy dân làm gốc?!

Từ ngữ mà Chu Bình An mang từ hiện đại đến, lập tức trấn trụ mọi người.

Mọi người càng nghiên cứu từ này, càng thấy nó không đơn giản. Nó không chỉ bao hàm đạo lý dân quý quân khinh, nước có thể chở thuyền cũng có thể lật thuyền, thậm chí còn rộng lớn hơn.

Đương nhiên không đơn giản, đây chính là quốc sách! Quốc sách đi trước các ngươi mấy trăm năm! Không trấn áp được các ngươi mới lạ!

Chu Bình An khẽ nhếch môi, "Thực ra, không chỉ 《 Thi Kinh 》 như vậy, Khổng Thánh khi san định Lục Kinh, mỗi bộ đều nhấn mạnh lấy dân làm gốc. 《 Thư 》 mở đầu nói 'Thuấn không cáo mà cưới', Nghiêu muốn thử tài Thuấn, gả hai con gái cho ông, có thể tề gia, mới có thể trị quốc bình thiên hạ, lấy dân làm gốc vậy; 《 Dịch 》 mở đầu nói Càn Khôn hai quẻ, âm dương hợp đức, sinh sôi không ngừng, lấy dân làm gốc vậy; 《 Lễ 》 sĩ quan lễ thứ nhất, sĩ bất tỉnh lễ thứ hai, sau khi trưởng thành thành gia, lấy dân làm gốc vậy; 《 Xuân Thu 》 mở đầu nói 'Trịnh Bá khắc đoạn vu Yến', nói về đạo cha mẹ con cái, cũng là lấy dân làm gốc, nói tóm lại, nhạc mà không dâm, ai mà không thương, 《 Quan Thư 》 làm mở đầu 《 Thi Kinh 》, lại thích hợp biết bao."

Nội hàm của "lấy dân làm gốc" quá rộng, rộng đến mức Chu Bình An tùy tiện lôi cả Lục Kinh ra để chứng minh, mọi người vẫn cảm thấy hợp lý.

"Một ngàn người có một ngàn cách hiểu về 《 Quan Thư 》, đây chỉ là cách hiểu của ta, có gì sai sót, mong mọi người thứ lỗi."

Chu Bình An nói xong, chắp tay với mọi người, rồi bước xuống giảng đài.

Lộp cộp.

Lộp cộp.

Trong giảng kinh đường chỉ còn tiếng bước chân của Chu Bình An vọng lại.

Bản dịch chương này chỉ có tại truyen.free.