Primakov và Mario cuối cùng đã đi đến một hiệp ước bất bình đẳng: quân đội liên hợp Síp và Cộng hòa Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ sẽ chấm dứt ngay lập tức các cuộc xung đột, và lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc sẽ được triển khai đến Morphou và Lefka để duy trì hòa bình.

Chỉ sau vỏn vẹn bốn tuần xung đột vũ trang, tình hình đã có nhiều thay ��ổi lớn. Quân đội Síp, vốn từng bị lép vế trong cuộc chiến trước, lần này đã mở rộng đường biên giới về phía bắc một khoảng. Sau khi xung đột bùng nổ, việc Liên Hợp Quốc không can thiệp đã khiến chính quyền Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ chạy đua chiếm đóng những khu vực phi quân sự mà Liên Hợp Quốc thiết lập trước đó để duy trì hòa bình.

Cuộc xung đột này còn liên quan đến vấn đề biên giới. Năm 1974, người Hy Lạp và người Thổ Nhĩ Kỳ đã vạch ra một vùng đệm hẹp từ đông sang tây ở trung tâm đảo Síp, được gọi là "Đường Xanh", khiến Síp bị chia cắt thành hai miền nam bắc. Đường Xanh này kéo dài hơn 200 km, từ Famagusta ở phía đông đến Morphou ở phía tây, cắt ngang toàn bộ hòn đảo và đi qua thủ đô Nicosia. Các đoạn đường này được người Hy Lạp, người Thổ Nhĩ Kỳ và lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc chia nhau thiết lập chốt kiểm soát. Tuy nhiên, hiện tại Đường Xanh đã không còn nguyên vẹn, và các cuộc đàm phán lại cũng xoay quanh vấn đề phân chia biên giới.

Famagusta đã rơi vào tay Síp, phía bắc Kyrenia cũng đã được thu hồi hoàn toàn. Chiến tuyến do quân đội liên hợp Síp kiểm soát trên thực tế đã trở thành biên giới thực địa, khiến Đường Xanh ban đầu bị đẩy lùi về phía bắc. Biên giới mà Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Ecevit dày công thiết lập giờ đây đã hoàn toàn thuộc về Síp. Cộng hòa Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ thậm chí còn phải di chuyển thủ đô đến một thành phố xa hơn về phía bắc để tiếp tục hoạt động.

Ban đầu, Tổng thống Cộng hòa Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ Rauf Raif Denktaş kịch liệt phản đối đề xuất hòa giải này. Ông cho rằng đây là sự phá hoại toàn vẹn lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ và hy vọng tiếp tục thúc đẩy chiến tranh, đẩy lùi quân đội Síp. Nhưng thực tế đã không cho phép Cộng hòa Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục hành động theo ý mình. Sau khi tiếp nhận một lượng lớn xe tăng cũ từ Liên Xô, quân đội liên hợp Síp đã tạo ra ảo ảnh về một lực lượng thiết giáp hùng hậu đang áp sát Đường Xanh để đối đầu. Dường như một khi chiến tranh nổ ra, Vệ binh Quốc gia Síp, dưới sự hỗ trợ của Hy Lạp và Liên Xô, sẽ đẩy ngọn lửa chiến tranh lan rộng hơn về phía bắc. Síp hiện tại đã không còn ở tình trạng bị động như trước, mà luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu.

Màn đánh lừa này đã thành công vang dội. Phía Thổ Nhĩ Kỳ đã kiệt sức, Mario, vì lợi ích chung, đã rút khỏi cuộc tranh chấp ở biển Aegean và ám chỉ rằng những lợi ích Thổ Nhĩ Kỳ đã giành được là đủ, không nên cố gắng khơi mào lại tranh chấp. Đối mặt với quân đội liên hợp Síp được Hồng quân Liên Xô trang bị tận răng, Maziel nhất thời cũng không đủ dũng khí và tiềm lực để liều mạng.

Hiện tại, chỉ có thể là đàm phán hòa bình. Hai bên đều ngồi xuống: Clerides, người ủng hộ người Hy Lạp thống nhất Síp, và Denktaş, người ủng hộ người Thổ Nhĩ Kỳ ly khai. Hai nhà lãnh đạo vốn thù địch như nước với lửa, nay lại ngồi cùng nhau. Tất nhiên, đây là thời đại mà ai có nắm đấm cứng thì người đó có tiếng nói. Mặc dù là đàm phán giữa hai bên, song trên thực tế lại không đạt được nhiều tiến triển.

Liên Xô đã rút lực lượng của mình khỏi Síp, và đối với Yanayev, tất cả các mục tiêu đã đạt được. Họ ��ã kiếm được khoản lợi nhuận khổng lồ từ các giao dịch quân sự ở Síp, đồng thời có được quyền thành lập căn cứ không quân. Toàn bộ tình hình cuối cùng đều nghiêng về phía Liên Xô, đây lại là một chiến thắng vĩ đại. Liên Xô đã có được chỗ đứng ở biển Aegean, hoàn toàn có thể phối hợp hành động với căn cứ quân sự ở Syria. Đến lúc đó, khả năng triển khai tác chiến toàn cầu của quân đội Liên Xô sẽ được nâng cao đáng kể.

Tuy nhiên, một kế hoạch do Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Annan đưa ra đã khiến Yanayev cảnh giác. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Annan đề xuất hợp nhất miền bắc và miền nam Síp theo mô hình liên bang tương tự Thụy Sĩ, thành lập Cộng hòa Liên bang Síp. Theo đó, hai bên sẽ duy trì độc lập và chủ quyền riêng, nhưng trên danh nghĩa vẫn là một quốc gia thống nhất. Kế hoạch này chỉ có thể được thông qua và thực hiện thành công nếu nhận được sự đồng thuận từ hai cuộc trưng cầu dân ý tổ chức đồng thời ở cả hai miền nam bắc. Đây là một kế hoạch mà Liên Hợp Quốc đưa ra nhằm phát triển hòa bình cho Síp.

Trong lịch sử, Annan đã đưa ra một kế hoạch tương tự vào năm 2004. Kết quả bỏ phiếu thực tế cho thấy cư dân Bắc Síp về cơ bản chấp nhận kế hoạch Annan, với tỷ lệ 64,9% tán thành. Ngược lại, cộng đồng người Hy Lạp ở Nam Síp lại kịch liệt phản đối đề xuất này, với tỷ lệ phản đối lên tới 75,83%, khiến kế hoạch Annan cuối cùng đã thất bại. Lý do mà cộng đồng và chính phủ người Hy Lạp phản đối là vì họ cho rằng nội dung của kế hoạch này tiếp nối tinh thần của hiến pháp do Anh ban hành, mang tính thiên vị quyền lợi của người Thổ Nhĩ Kỳ.

Kế hoạch này đã nhận được sự chấp thuận của Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ. Miễn là không phải người Hy Lạp nắm quyền kiểm soát chính phủ, họ thậm chí sẵn lòng chấp nhận một chính phủ liên hợp. Dù sao thì họ cho rằng chính mình mới là bên có lợi ích ở vùng đất này.

Tuy nhiên, để đảm bảo thêm một bước, Yanayev vẫn gọi điện cho Clerides, ám chỉ ông ta nên âm thầm chống lại kế hoạch Annan do Liên Hợp Quốc đề xuất, và không thực hiện thống nhất theo mô hình chính phủ liên hợp.

Yanayev nói với Clerides: "Kế hoạch Annan chẳng qua chỉ là sản phẩm của một sự thỏa hiệp nhằm cản trở sự thống nhất của Síp. Họ muốn bảo vệ những lợi ích thực tế mà người Thổ Nhĩ Kỳ đã có được, ngăn cản người Hy Lạp giải phóng hoàn toàn quốc gia Síp. Ông đã hiểu ý tôi chứ, Tổng thống Clerides? Chỉ có vũ khí, sức mạnh quân sự hùng mạnh mới là sự đảm bảo duy nhất để nhân dân Síp bảo vệ quyền lợi của mình. Ông không thấy quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã liên tục thất bại dưới sự tấn công của Síp sao? Người Hy Lạp có muốn thấy lãnh thổ của mình mãi mãi nằm trong tay người Thổ Nhĩ Kỳ không? Tôi nghĩ họ chắc chắn không muốn, vậy thì hãy đứng lên chống lại bạo quyền của Thổ Nhĩ Kỳ. Tự do thuộc về các vị."

Yanayev đã ra sức thuyết phục Clerides, ví quân đội liên hợp Síp như những chiến binh Sparta thời xưa và những chiến sĩ tự do chống lại bạo chúa. Ông nhấn mạnh rằng chính quyền phía Bắc hiện đang cố gắng kiểm soát họ bằng chế độ độc tài tàn ác.

"Nhưng... đây là đề xuất của Liên Hợp Quốc. Nếu chúng ta không tuân thủ, cả th��� giới sẽ có lý do để chỉ trích chúng ta," Clerides do dự nói. "Tôi với tư cách là tổng thống sẽ rất khó xử khi làm vậy. Áp lực từ Bộ Ngoại giao khi đó sẽ rất lớn."

"Nhưng dựa trên tinh thần dân chủ – quyền tự quyết, các vị có lý do để phản đối nghị quyết này," Yanayev nói. "Chỉ cần lợi dụng các phương tiện truyền thông để bóp méo đề xuất này trước công chúng, thì tự nhiên số phiếu thuận sẽ giảm đi rất nhiều."

Clerides nghi ngờ: "Bóp méo? Bóp méo đề xuất của Liên Hợp Quốc như thế nào? Đây là một nghị quyết bằng văn bản rõ ràng mà."

Ở Síp, nơi chủ nghĩa dân tộc cực đoan chiếm ưu thế trong lòng công chúng, việc bóp méo ý nghĩa thực sự của một sự việc không hề khó.

Nỗi hận thù dân tộc tích tụ qua nhiều năm có thể khiến một dân tộc đoàn kết và kiên cường đến mức chưa từng thấy.

Yanayev đề xuất với Clerides: "Liên Hợp Quốc đang đưa ra một đề xuất có lợi cho Cộng hòa Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ, tiếp nối tinh thần hiến pháp do Anh ban hành. Điều này đi ngược lại sâu sắc lợi ích của người dân Hy Lạp. Vì vậy, chính phủ hãy công bố rộng rãi thủ đoạn xảo quyệt của Liên Hợp Quốc, và kêu gọi người dân đấu tranh cho một thỏa thuận mang lại lợi ích tốt hơn cho người Hy Lạp."

Về bề ngoài, điều đó có nghĩa là Hy Lạp đang tuyên bố với công chúng về sự bất hợp lý của đề xuất này, nhưng thực chất là kích động người dân chống lại đề xuất của Liên Hợp Quốc, đấu tranh vì tự do và thống nhất của người Hy Lạp. Dưới sự tô vẽ của chủ nghĩa dân tộc cực đoan, việc kế hoạch Annan thất bại là điều hợp lý, và Yanayev chẳng qua chỉ thuận nước đẩy thuyền mà thôi.

Dù sao, nếu chính phủ liên hợp được thành lập, Síp sẽ không cần đến một căn cứ không quân của Liên Xô nữa. Điều này chắc chắn sẽ là một đòn giáng lớn vào kế hoạch chiến lược của Liên Xô.

"Tôi hiểu rồi, Tổng bí thư Yanayev. Tôi biết phải làm gì." Clerides nói.

"Tổng thống Clerides, đừng vội," Yanayev cười nói. "Síp chắc chắn sẽ thống nhất trong tương lai. Người Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bị trục xuất trở về Tiểu Á của họ, và các vị mới là người chiến thắng cuối cùng." (Còn tiếp.) Bản dịch độc quyền này thuộc về trang truyen.free, kính mời quý độc giả theo dõi.