Yanayev không tập trung vào giao dịch giữa Nhật Bản và Liên Xô, mà hướng sự chú ý đến những động thái gần đây của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Quả nhiên, đúng như dự đoán, OPEC đã công bố thông tin cắt giảm sản lượng dầu ngay trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu, khiến giá dầu lập tức tăng vọt trở lại. Đằng sau đó, rõ ràng ẩn chứa tham vọng của Ả R���p Xê Út và các quốc gia khác nhằm gây sức ép lên Liên Xô.

Sự cứng rắn của OPEC hoàn toàn dựa vào sự chống lưng của đồng đô la dầu mỏ. Ít nhất ở thời điểm hiện tại, không một quốc gia nào có thể thoát khỏi sự chi phối này. Với Yanayev, việc một mình đối phó Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ khó khăn không kém gì đơn độc thách thức cả phương Tây.

Yanayev thở dài, nói: "OPEC gây thiệt hại nặng nề nhất cho quốc gia nào? Chắc chắn không phải châu Âu và Mỹ. Với họ, những biến động nhỏ như vậy vẫn có thể chấp nhận được, nhưng đối với một quốc gia châu Á nào đó, việc cắt giảm sản lượng có thể xem là một đòn chí mạng. Mỹ giàu có, những tổn thất từ chiêu 'giết địch một ngàn, tự tổn một trăm' vẫn có thể chịu đựng được, nhưng không biết nền kinh tế Nhật Bản có chịu nổi biến động này không. Không chỉ khiến tình hình vốn đã khó khăn càng thêm chồng chất, nói đúng hơn, đây là một âm mưu nhằm tấn công và kiềm chế Liên Xô."

Lịch sử ghi nhận ba cuộc khủng hoảng dầu mỏ, mà đặc biệt là cuộc khủng hoảng lần thứ ba. Vào đầu tháng 8 năm 1990, sau khi Iraq xâm lược Kuwait, nước này đã phải hứng chịu các lệnh trừng phạt kinh tế quốc tế, khiến nguồn cung dầu thô từ Iraq bị gián đoạn. Giá dầu quốc tế do đó tăng vọt lên mức 42 đô la. Nền kinh tế Mỹ và Anh rơi vào suy thoái sâu, tốc độ tăng trưởng GDP toàn cầu giảm xuống dưới 2% vào năm 1991. Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã phải khởi động kế hoạch khẩn cấp, tung 2,5 triệu thùng dầu thô dự trữ ra thị trường mỗi ngày, và OPEC do Ả Rập Xê Út đứng đầu cũng nhanh chóng tăng sản lượng, góp phần ổn định giá dầu thế giới.

Đối với Mỹ, việc lợi dụng biến động giá dầu để tấn công nền kinh tế của một quốc gia là một chiến lược không hề thiếu khôn ngoan.

Hiện tại, điều Yanayev cần nắm rõ nhất chính là vấn đề sản lượng dầu mỏ. Khu vực Trung Đông có trữ lượng dầu đã được kiểm chứng là 99,58 tỷ tấn, chiếm 57,4% tổng trữ lượng toàn cầu. Nguồn trữ lượng này chủ yếu tập trung ở Ả Rập Xê Út, Iran, Kuwait, Iraq, Qatar và Syria, với tổng cộng 84,93 tỷ tấn. Sản lượng dầu của khu vực này chiếm 30,4% tổng sản lượng thế giới. Trong số các nước sản xuất dầu ở Trung Đông, một phần đáng kể là đồng minh của Mỹ, và một phần khác là đồng minh của Liên Xô.

Khu vực Bắc Mỹ có tổng trữ lượng dầu đã được kiểm chứng là 29,76 tỷ tấn, chiếm 17,2% tổng trữ lượng thế giới. Trong đó, trữ lượng của Canada là 24,5 tỷ tấn, đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Ả Rập Xê Út. Tuy nhiên, Canada dù là một trong những nước sản xuất dầu thô chính, nhưng quốc gia nhập khẩu chính của họ lại là Hoa Kỳ. Trong số 3 đến 4 triệu thùng dầu thô mà Canada sản xuất mỗi ngày, hơn hai phần ba được xuất khẩu sang Hoa Kỳ, mang về hàng tỷ đô la ngoại tệ cho Canada. Vì vậy, đối với Hoa Kỳ, những biến động ở Trung Đông không ảnh hưởng đáng kể đến nguồn nhập khẩu dầu của họ.

Trong khu vực Liên Xô, các quốc gia thuộc khối SNG tích lũy trữ lượng dầu đã được kiểm chứng là 10,6 tỷ tấn, chiếm 6,11% tổng trữ lượng thế giới, với sản lượng dầu đạt 490 triệu tấn, chiếm 14,5% tổng sản lượng toàn cầu. Mặc dù trữ lượng của Canada vượt xa Liên Xô, nhưng sản lượng dầu của Liên Xô đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Ả Rập Xê Út. Từ góc độ này, có thể nói Liên Xô chính là một Ả Rập Xê Út thứ hai. Do sản lượng dầu của Liên Xô đã có thể đe dọa lợi ích của Ả Rập Xê Út, việc trở thành mục tiêu của Mỹ và các nước OPEC cũng là điều hoàn toàn hợp lý.

Mỹ đã bắt đầu loại bỏ hai "cái gai" là Libya và Iraq, và tiếp theo sẽ là Iran cùng Syria – hai quốc gia phản đối Mỹ. Mối quan hệ giữa Iran và Liên Xô chỉ dừng lại ở khuôn khổ hợp tác quân sự do áp lực từ NATO, trong khi đồng minh quan trọng nhất của Liên Xô ở Trung Đông giờ đây chỉ còn lại Tổng thống Assad của Syria.

"Tôi nghĩ tình hình Syria hiện tại rất nguy hiểm, dù sao thì đây vẫn là cái gai mà Mỹ luôn muốn loại bỏ ở Trung Đông," Yanayev nói với Primakov, chuyên gia về Trung Đông.

Primakov giải thích với Yanayev: "Liên Xô đã triển khai các căn cứ quân sự ở Syria, vì vậy NATO không có lý do gì để trực tiếp tấn công nước này. Khi đó, kịch bản có khả năng nhất là họ sẽ kích động các lực lượng đối lập trong nước nhằm gây b���t ổn, sau đó cung cấp vũ khí để tiến hành một cuộc chiến ủy nhiệm. Tuy nhiên, nếu không có sự can thiệp từ các thế lực bên ngoài, Tổng thống Assad vẫn có thể kiên quyết đàn áp phe đối lập, cố gắng duy trì Syria trong một trạng thái cân bằng động đầy rủi ro."

Những quốc gia sản xuất dầu có tiếng nói đều bị Mỹ lần lượt loại bỏ, những nước còn lại đều là đồng minh trung thành của Mỹ. Việc lợi dụng đồng đô la dầu mỏ đồng nghĩa với việc Mỹ và các đồng minh của họ kiểm soát thế giới thông qua năng lượng.

"Nếu Syria và Iran cũng sụp đổ, thì giá dầu thế giới sẽ ra sao?" Yanayev gần như cố ý đặt câu hỏi này.

Câu trả lời của Primakov rất ngắn gọn: "Sản lượng dầu của Liên Xô sẽ bị thị trường năng lượng thao túng và chèn ép, khó có thể giữ vững vị thế. Chẳng bao lâu nữa, Liên Xô sẽ bị đẩy đến bước đường cùng. Và kế hoạch phát triển Viễn Đông vốn đã được đầu tư rất lớn cũng sẽ đứng trước nguy cơ thất bại hoàn toàn."

Lại là một tình thế chồng chất khó khăn. Yanayev thở dài. Mỹ đã nhận ra động thái của Liên Xô, vì thế họ mới tăng cường nỗ lực loại bỏ tất cả các đồng minh của nước này. Có lẽ Tổng thống Assad vẫn chưa nhận ra mình đang ở trong một trạng thái cân bằng đầy rủi ro.

"Đã đến lúc chúng ta phải hành động, phải nhắc nhở Iran và Syria về những nguy hiểm mà họ có thể phải đối mặt sắp tới. Chúng ta tuy không thể chắc chắn về thủ đoạn của Mỹ, nhưng tuyệt đối không thể cúi đầu trước thế lực tà ác của chủ nghĩa đế quốc."

Primakov lúc này tự nguyện đề nghị: "Nếu có thể, hãy cử tôi đến Syria. Với tư cách đặc phái viên của Liên Xô, tôi có thể che giấu kế hoạch của chúng ta. Hơn nữa, tôi còn có thể nhân tiện ghé thăm các căn cứ không quân của Liên Xô tại Syria, nhắc nhở họ chuẩn bị cho những biến động có thể xảy ra. So với Saddam, Assad khéo léo hơn nhiều."

Yanayev gật đầu, có chút lo lắng nói: "Bây giờ cũng chỉ có thể làm như vậy thôi."

"Và, nếu một khi chiến tranh thực sự bùng nổ, Liên Xô có cần can thiệp vào cuộc xung đột này không?"

Đây mới là câu hỏi then chốt nhất của Primakov, bởi vì ông cũng không thể đảm bảo rằng nếu nội bộ Syria xảy ra hỗn loạn trong tương lai, liệu Liên Xô có nên nhân cơ hội can thiệp hay không. Và mức độ can thiệp sâu đến đâu, Primakov cũng cần nhận được câu trả lời rõ ràng từ Yanayev.

"Trong trường hợp Tổng thống Assad đồng ý, Không quân Liên Xô có thể tấn công bất kỳ lực lượng vũ trang nào xâm phạm lãnh thổ Syria." Yanayev đưa ra câu trả lời dứt khoát.

"Ông cứ nói với Tổng thống Assad như vậy: Liên Xô sẵn sàng cung cấp sự bảo hộ cho Syria một cách vô điều kiện."

Mọi quyền sở hữu nội dung này đều thuộc về truyen.free, xin đừng sao chép mà không ghi rõ nguồn.