Là nhà sản xuất động cơ hơi nước quan trọng nhất nước Anh, công ty Boulton - Watt đương nhiên sẽ không bỏ lỡ Hội chợ Ba Giao danh tiếng như vậy. Vì vậy, ngay khi nhận được tin tức Pháp sẽ tổ chức Hội chợ Ba Giao, họ lập tức đến Đại sứ quán Pháp, đề xuất yêu cầu đặt trước một gian hàng triển lãm riêng. Do từng có nhiều giao dịch với Pháp từ trước, họ nhận được sự ưu ái đặc biệt, giành được một vị trí trưng bày nổi bật trong tòa nhà chính của hội chợ. Trong khi đó, nhiều thương nhân khác cùng đến xin vị trí trưng bày chỉ có thể nhận được một khu vực được gọi là "nửa lộ thiên".

Sau khi nộp tiền đặt cọc tham gia triển lãm, Boulton bèn cử con trai mình là tiểu Boulton cùng với Watt sang Pháp để giám sát. Watt rất tinh thông đủ loại máy móc, nhưng ông lại không mấy thích thú việc đàm phán kinh doanh. Không phải vì Watt không hiểu kinh doanh – ông đã làm việc với Boulton nhiều năm, thực hiện biết bao giao dịch, sao có thể không hiểu được? Nhưng ông muốn dành nhiều thời gian hơn cho việc nghiên cứu máy móc, chứ không phải dùng vào việc mặc cả với người khác.

Nghe nói tại Hội chợ Ba Giao sẽ có rất nhiều máy móc mà từ trước đến nay mọi người chưa từng thấy được bày bán, và Watt vô cùng hứng thú với điều này, nên ông nhất định phải đi. Còn về Boulton, trong công ty cũng cần có người có thể quyết định các vấn đề lớn. Hơn nữa, Boulton tuổi đã cao, đi xa nhà lỡ nhiễm phong hàn, cảm cúm rồi biến chứng thành viêm phổi... ừm, thời đại ấy còn lâu mới phát minh ra máy thở, ông Boulton dù thế nào cũng không sống đến ngày nước Anh có máy thở được.

Nhưng chỉ để mỗi Watt đi thì cũng không ổn. Watt mà đến đó, vừa nhìn thấy đủ loại máy móc, thì còn đâu mà nhớ đến việc đàm phán kinh doanh? Vì thế, Boulton bèn cử con trai mình là tiểu Boulton đi cùng Watt.

Hai người, cùng một nhóm trợ lý và nhiều mẫu vật, mô hình, đã cập bến tại Calais. Họ nghỉ một đêm tại "Nơi tiếp đón thương nhân tham gia Hội chợ Ba Giao" ở Calais, sau đó nhờ nơi này liên hệ hai chiếc xe ngựa bốn bánh để đi về phía Paris.

Trên đường đến Paris, Watt bắt gặp ngày càng nhiều máy bơm điện và các xưởng gia công nhỏ sử dụng điện. Những sản phẩm kim loại nhỏ đa dạng được nhắc đến trên báo "Thương nhân Luân Đôn" về cơ bản đều được gia công tại các xưởng nhỏ này.

"Động cơ điện và máy phát điện rốt cuộc có bí mật gì? Tôi thật muốn xem thử," Trong xe, Watt nói với tiểu Boulton.

"Đúng vậy, nhưng người Pháp kiểm soát rất chặt chẽ về mặt này. Về cơ bản, những th��� này không được phép bán ra nước ngoài," nói đến đây, tiểu Boulton hạ giọng, "Một người bạn của tôi kể rằng, bên hải quân đã tìm cách ăn trộm một động cơ điện từ đây, vì thế mà không ít người phải bỏ mạng..."

"Sau đó thì sao?" Watt hỏi.

"Sau khi món đồ đó được trộm về, chúng ta ban đầu muốn nối nó vào pin để thử, nhưng lại phát hiện nó có ba sợi dây. Dù có nối hai sợi nào đi chăng nữa, động cơ điện vẫn không hoạt động. Tiếp đến, khi tháo dỡ, chiếc động cơ điện đó đã phát nổ, làm chết thêm vài người nữa. Hiện tại, chúng ta chỉ biết bên trong nó có vẻ như có rất nhiều sợi đồng tráng men, quấn quanh theo một cách đặc biệt nào đó, còn về việc vì sao nó có thể chạy, làm thế nào để nó chạy được, chúng ta vẫn hoàn toàn mù tịt. Nghe nói người của Bộ Hải quân và Đại học Cambridge đang cố gắng nghiên cứu nó, nhưng dường như vẫn chưa có kết quả gì."

"À," Watt lên tiếng, rồi nói, "Thực ra tôi thấy, dùng động cơ hơi nước cỡ nhỏ cũng chẳng có gì không ổn cả."

Là một thương nhân đang nắm giữ độc quy���n hàng loạt động cơ hơi nước, đương nhiên ông không ưa động cơ điện cái thứ dị đoan này. Chỉ tiếc, ông hiện giờ còn hiểu quá ít về động cơ điện, đến nỗi muốn công kích cũng khó tìm ra lý do có trọng tâm. Tuy nhiên, biết rằng những kẻ ở Bộ Hải quân không có tiến triển gì trong vấn đề này vẫn khiến Watt rất vui lòng.

Vài ngày sau, Watt và đoàn của ông đã đến Paris.

Ấn tượng đầu tiên của Watt về Paris chính là sự sạch sẽ. Vào thời đại ấy, các thành phố lớn ở châu Âu phổ biến đều rất bẩn thỉu, và Paris ban đầu cũng không ngoại lệ. Khi đó, cư dân đô thị châu Âu thậm chí còn trực tiếp đổ phân và nước tiểu ra giữa đường, lâu ngày khiến mặt đường còn cao hơn cả sàn nhà hai bên. Còn mùi hôi, tro bụi... bạn có thể tự mình tưởng tượng.

Sau cách mạng, tình hình đã có chút thay đổi. Do bị phong tỏa dẫn đến thiếu hụt diêm tiêu trầm trọng, Chính phủ cách mạng đã xem chất thải của con người như một nguồn tài nguyên chiến lược quan trọng (có thể dùng để sản xuất diêm tiêu) và tiến hành trưng thu bắt buộc các tài nguyên chiến lược này ở Paris. Thế là, việc trực tiếp vứt bỏ phân và nước tiểu ra đường phố trở thành phạm pháp, thậm chí là hành vi tội ác (vào thời Robespierre).

Khi Napoleon lên nắm quyền, vấn đề diêm tiêu cơ bản đã được giải quyết, nhưng chế độ thu thập tài nguyên chiến lược này vẫn được duy trì, chỉ có điều công dụng của nó đã chuyển thành ủ phân. Hơn nữa, để tạo tiền đề cho "Đế quốc La Mã" trong tương lai, Bộ Chân lý vẫn luôn dùng nhiều cách để thần thánh hóa trình độ văn minh của Đế quốc La Mã, gán ghép cả những điều đáng tin cậy, không đáng tin cậy, thậm chí vô căn cứ vào Đế quốc La Mã.

Về sau nữa, khi kỹ thuật vô tuyến điện được phát minh, có người đã kể một câu chuyện cười thế này: Một ngày nọ, Lucien nhận được một báo cáo nói rằng một đội khảo cổ đã phát hiện dây đồng tại một di chỉ thời La Mã cổ đại. Lucien vô cùng vui mừng, nói: "La Mã vĩ đại thay, cũng đã bắt đầu dùng điện rồi!" Nhưng khi ông lập tức chạy đến hiện trường thì mới phát hiện đó là một sự hiểu lầm, thứ đó căn bản không phải dây đồng. Thế là Lucien càng vui hơn, ông nói: "La Mã vĩ đại thay, đã dùng cả vô tuyến điện rồi!"

Một trong những điều Bộ Chân lý khoa trương về La Mã chính là hệ thống vệ sinh công cộng của họ, thế là, như một phần của công cuộc phục hưng "tinh thần La Mã", vệ sinh công cộng đã được nâng lên một tầm cao vô cùng quan trọng, và sau khi vi khuẩn gây bệnh được phát hiện, vấn đề này càng được chú trọng hơn nữa. Napoleon nhân cơ hội thúc đẩy cái gọi là phong trào cải tạo Paris, kêu gọi người dân Paris mỗi tuần bỏ ra nửa ngày để tham gia lao động công ích, dọn dẹp đủ loại rác thải chất đống. Đệ Nhất Chấp Chính thậm chí còn tự mình cầm xẻng tham gia lao động công ích mỗi tuần, và mỗi khi đó, tiếng reo "Napoleon vạn tuế" lại vang vọng trời xanh.

Những con đường tương đối sạch sẽ ấy là ấn tượng đầu tiên của Paris đối với Watt. Watt nhanh chóng nhận ra một điểm khác biệt nữa giữa Paris và Luân Đôn: Paris có ít ống khói hơn nhiều. Ngay cả trong khu công nghiệp cũng vậy.

"Cái này chắc chắn là do cái thứ động cơ điện chết tiệt đó." Mặc dù không khí ít khói bụi ở Paris rõ ràng dễ chịu hơn nhiều so với Luân Đôn, nhưng cả Watt và tiểu Boulton đều đang hy vọng có thể dùng một mồi lửa thiêu rụi hết những thứ dị đoan chạy bằng điện, giống như cách người Anh năm xưa đã thiêu chết Jeanne d'Arc vậy.

Sau khi ở lại Paris hai đêm, vào ngày thứ hai, Watt ghé qua Đại học Paris một vòng, tiện thể trò chuyện vui vẻ với Lavoisier – người cũng đang ở đó – về một số vấn đề khoa học. Thực ra Watt còn rất muốn gặp nhà khoa học vĩ đại khác của Pháp là Joseph Bonaparte, nhưng Lavoisier cho ông biết, Joseph hiện không có ở Paris, dường như đã đi về phía nam.

"Chắc là việc gì đó liên quan đến điện. Tuy nhiên, ông ấy sẽ sớm quay lại thôi, ngài chắc chắn sẽ gặp được ông ấy ở Hội chợ Ba Giao. Dù sao, rất nhiều giao dịch ở đó cũng có liên quan đến ông ấy mà," Lavoisier nói.

Khi Watt cáo từ rời khỏi chỗ Lavoisier, Lavoisier nói với Watt: "Nếu ngày mai ngài đến hội trường, hãy để ý một chút con đường dẫn đến đó, con đường ấy vô cùng thú vị đấy."

Chính vì câu nói này, Watt đã suy đoán suốt đêm xem rốt cuộc con đường đó có gì "vô cùng thú vị".

Đến khi trời sáng, khi ông cưỡi xe ngựa đi trên con đường này, Watt lập tức nhận ra điểm khác thường của nó. Con đường xám trắng này trông như được lát bằng những tảng đá khổng lồ nguyên khối, lại được cắt gọt vô cùng vuông vắn, khiến xe ngựa chạy trên đó gần như không có chút xóc nảy nào.

Watt liền bảo người đánh xe dừng lại. Ông bước xuống xe, sau đó bất chấp hình tượng mà quỳ một nửa xuống, lấy từ túi áo ra chiếc kính một tròng, đặt lên mắt phải và bắt đầu tỉ mỉ nghiên cứu mặt đường.

"Đây cũng là xi măng sao?" Watt nói.

Xi măng không phải là thứ gì quá xa lạ, từ thời La Mã cổ đại đã có xi măng núi lửa tự nhiên (điều này là thật); người Anh trước đây cũng từng chế tạo "xi măng La Mã". Nhưng "xi măng La Mã" đòi hỏi nguyên vật liệu cao cấp nên chi phí không hề thấp, giá thành không rẻ. Nếu dùng "xi măng La Mã" để làm một con đường dài như thế, thì sẽ tốn bao nhiêu tiền đây?

Thế là Watt lập tức ý thức được rằng, người Pháp chắc chắn đã phát minh ra một loại xi măng rẻ tiền.

"Là xi măng," William Murdock, người trợ lý đi cùng Watt cũng vừa xuống xe, cũng đưa ra phán đoán tương tự.

"Một con đường rộng và dài như vậy, cần bao nhiêu xi măng chứ? Người Pháp thật sự là..." tiểu Boulton nói.

"Biết đâu người Pháp đã phát minh ra xi măng rẻ tiền," Watt nói, "Matthew, con hãy để ý ở Hội chợ Ba Giao xem, nếu thứ này có bán, chắc chắn sẽ rất có thị trường. Dù chúng ta chủ yếu là chào hàng động cơ hơi nước của mình, nhưng nếu có thứ gì tốt, chúng ta cũng không nên bỏ qua. Đương nhiên, tốt nhất vẫn là có thể mua lại kỹ thuật, rồi trực tiếp tự mình sản xuất."

Tiểu Boulton gật đầu đồng tình. Watt bèn cất chiếc kính một tròng trên mũi vào túi, cùng tiểu Boulton và trợ lý William Murdock lại cùng nhau lên xe ngựa.

Trong suốt quãng đường còn lại, vài người vẫn luôn thảo luận về tiềm năng thị trường to lớn của loại xi măng chi phí thấp này.

Một giờ sau, họ đã đến hội trường. Vài người bước xuống xe ngựa, một kiến trúc khổng lồ theo phong cách La Mã đã hiện ra trước mắt mọi người.

Đây là một tòa kiến trúc có hình dáng rất giống với "Vạn Thần Điện (Pantheon)" của La Mã, với mặt tiền là hàng cột hình chữ nhật gồm hai mươi sáu cây cột lớn, song tình hình bên trong từ chỗ này vẫn chưa thể nhìn rõ. Nhưng đây chắc chắn là một công trình có quy mô lớn hơn cả Vạn Thần Điện (Pantheon) nguyên bản.

"Napoleon Đệ Nhất Chấp Chính mới nhậm chức được bao lâu chứ? Cứ cho là ông ấy bắt đầu xây dựng ngay từ khi lên nắm quyền, mà có thể hoàn thành một kiến trúc như thế này trong thời gian ngắn như vậy, thì trình độ kỹ thuật ẩn chứa bên trong thật sự khiến người ta kinh ngạc. Đây quả là kỳ quan của thời đại này," Watt nói với tiểu Boulton, đồng thời tâm trạng ông cũng không hiểu sao trở nên nặng nề.

Toàn bộ bản biên tập này đều thuộc về quyền sở hữu của truyen.free, một sản phẩm của sự sáng tạo không ngừng.