Joseph cùng em trai Napoleon đi trên một chiếc thuyền buồm hai cột tên là Thu Thủy Tiên. Sau một ngày lênh đênh trên Địa Trung Hải êm ả, sáng hôm sau họ đã đến bến cảng Toulon ở miền Nam nước Pháp.

Toulon là quân cảng lớn nhất nước Pháp, nơi tập trung những xưởng đóng tàu quan trọng nhất và hơn một nửa số chiến hạm của cả nước. Thuyền cập bến thương mại nằm rất gần quân cảng. Đứng trên boong thuyền, người ta có thể nhìn rõ những chiến hạm cao lớn, trông như những tòa thành nổi trên đại dương, xếp san sát nhau trong quân cảng.

Napoleon đứng trên boong tàu, đăm đắm ngắm nhìn những cự hạm ấy.

"Thật uy vũ đúng không?" Joseph đặt tay lên vai em trai, dùng tiếng địa phương Corsica nói. "Cánh buồm trắng nõn như mây trời, thân hạm uy nghi như tòa thành nổi, đại bác tề xạ tựa sấm sét của Zeus... Nhìn những chiến hạm này, em có thấy choáng ngợp không, em trai của anh?"

"Quả thật, so với nước Pháp, chúng ta quá yếu ớt," Napoleon gật đầu nói. "Thế nên chúng ta mới cần một vị anh hùng, một vị anh hùng có thể lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh."

"Ha ha," Joseph cười nói.

"Ha ha là có ý gì?" Napoleon không hài lòng hỏi.

"Ngu xuẩn đệ đệ của anh, ha ha thì là ha ha thôi."

Lúc này thuyền đã cập bến an toàn. Các hành khách bắt đầu lần lượt xuống thuyền. Ông Foix vốn không định nán lại Toulon. Theo kế hoạch, ông ấy đáng lẽ sẽ lập tức lên xe ngựa để đến Marseille, cách đó hơn sáu mươi cây số. Tuy nhiên, trên đường đến Toulon, ông bị say sóng rất nặng, thế nên buộc phải nghỉ ngơi một ngày ở Toulon, đợi cơ thể khá hơn mới tiếp tục đi Marseille.

Đối với Joseph và Napoleon, điều này cũng có nghĩa là họ sẽ có một ngày để khám phá Toulon thật kỹ.

Sau khi tạm trú ở khách sạn, Napoleon liền rủ rê Joseph ra ngoài dạo chơi. Joseph biết, Napoleon muốn nhân cơ hội này để quan sát kỹ lưỡng quân cảng lớn nhất nước Pháp này, tìm hiểu chút ít về kẻ thù tương lai của mình.

Thế là Joseph đến gặp ông Foix, ngỏ ý muốn đưa em trai Napoleon ra ngoài một chút, tiện thể luyện tập tiếng Pháp vừa học.

Ông Foix rất hài lòng với yêu cầu của đứa trẻ hiếu học này, nhưng ông lại không yên tâm lắm về tình hình an ninh ở vùng Toulon. Những năm gần đây, Pháp đang ở thế yếu trong cuộc tranh giành lợi ích hải ngoại với Anh. Điều này cũng khiến tình hình kinh tế của đất nước không mấy khả quan. Để có thêm tài chính đối đầu với Anh, Quốc vương Pháp đã không dưới một lần tăng thuế. Thực ra, việc Louis XVI tăng thuế không quá nhiều. Nhưng xã hội loài người luôn có vài quy luật bất biến: Thứ nhất là giới quan lại sẽ luôn tìm mọi cơ hội để vơ vét cho bản thân; thứ hai là bất kỳ gánh nặng nào cũng không bao giờ đè lên những người thực sự đáng phải gánh chịu và có khả năng gánh chịu được chúng.

Quyết định tăng thuế tạo cơ hội cho không ít kẻ trục lợi cá nhân. Đồng thời, những khoản thuế phụ này cũng không đè nặng lên vai các đại quý tộc hay giáo chủ, mà tất cả đều đổ ầm ầm lên đầu giai cấp thứ ba. Điều này khiến ngày càng nhiều nông dân, thợ thủ công bị phá sản. Thông thường mà nói, trong một xã hội, càng nhiều người phá sản, cuộc sống càng khốn khó, tình hình an ninh xã hội càng trở nên hỗn loạn. Hiện giờ tình hình kinh tế nước Pháp không tốt lắm, thế nên an ninh xã hội đương nhiên cũng chẳng khá hơn chút nào.

Ông Foix suy nghĩ một lát, nhớ ra một người hầu của mình là người địa phương Toulon, bèn gọi người hầu tên Swan đến, dặn dò anh ta đưa hai anh em đi dạo, đồng thời phải đảm bảo an toàn cho họ.

Swan vâng lời, liền dẫn hai anh em ra ngoài.

"Hai cậu định đi đâu xem?" Swan hỏi.

"Chúng tôi muốn xem quân hạm," Joseph đáp lời không chút do dự.

Napoleon nhìn Joseph một cái nhưng không nói gì.

"A, mọi cậu bé lần đầu đến Toulon đều thích ngắm quân hạm nhất," Swan cười nói.

"Vậy có cách nào để chúng tôi ngắm quân hạm một cách thỏa thích không?" Napoleon hỏi.

"Có," Swan trả lời. "Chỉ cần vài đồng sou là có thể thuê một chiếc thuyền câu nhỏ, rồi đến gần quân cảng mà câu cá. Ở đó, hai cậu có thể thấy rất nhiều quân hạm, dĩ nhiên là không được lại gần quá."

"Vậy thì đành phiền anh vậy," Joseph nói với Swan.

Swan là người bản xứ, nên anh ta rất nhanh đã liên hệ được một chiếc thuyền câu nhỏ. Mấy người lên thuyền, người chèo thuyền khua mái chèo, đưa thuyền nhỏ lướt về phía quân cảng.

Lúc này, khoảng mười giờ sáng, ánh nắng hiếm hoi của mùa đông lấp lánh trên những gợn sóng lăn tăn trong vịnh. Người chèo thuyền dừng thuyền lại, thả mồi câu xuống biển, rồi chỉ vào quân cảng ở đằng xa, lần lượt giới thiệu cho khách những chiến thuyền đang neo đậu ở đó.

"Hai cậu nhìn kìa, kia là 'Bucentaure', chính là chiếc lớn nhất ở giữa ấy, một thiết giáp hạm ba tầng boong, trang bị một trăm khẩu đại pháo. Chiếc bên trái một chút là tuần dương hạm 'Kính Sợ', nó nhỏ hơn nhiều, chỉ có một tầng boong pháo..."

"Đây chính là 'Bucentaure', soái hạm của hạm đội liên hợp Pháp và Tây Ban Nha trong trận hải chiến Trafalgar sau này," nghe người chèo thuyền giới thiệu, Joseph không khỏi thầm nghĩ.

"Bên kia là gì vậy?" Napoleon chỉ vào một ngọn đồi nhỏ nhô ra gần nửa vào trong vịnh biển ở phía bên phải mà hỏi. Joseph nhìn về phía đó, chỉ thấy trên đỉnh ngọn đồi ấy dựng đứng một lá cờ hoa diên vĩ, và dưới lá cờ đó, mơ hồ có thể thấy một kiểu pháo đài.

"Kia là pháo đài Mulgrave. Phía trên đó có pháo đài phòng thủ cảng. Có muốn ghé qua xem một chút không? Ở khu biển bên đó, đôi khi câu được những con cá tuyết rất ngon," người chèo thuyền trả lời.

Napoleon nói: "Vậy thì ghé qua xem một chút đi."

Người chèo thuyền nghe vậy, định thu dây câu lại, chuyển sang phía pháo đài Mulgrave thì lúc này, một tiếng chuông nhỏ buộc trên dây câu bỗng nhiên reo lên. Người chèo thuyền vội vàng đưa tay bắt lấy dây câu. Dây câu không rung lắc mạnh lắm, trên mặt người chèo thuyền cũng hiện lên vẻ thất vọng. Anh ta mấy lượt kéo dây câu lên, trên lưỡi câu chỉ treo một con cá nhỏ không lớn lắm.

Người chèo thuyền thuận tay quẳng con cá nhỏ vào giỏ cá, sau đó cẩn thận thu dây câu lại, rồi chèo về phía pháo đài Mulgrave.

Thuyền nhỏ phải mất trọn một giờ mới đến được dưới chân pháo đài Mulgrave. Nhưng lúc này, quy mô pháo đài Mulgrave thực ra vẫn còn khá hạn chế, thế nên cũng chẳng có gì đáng để xem. Thêm nữa, đã quá trưa, ai nấy cũng đều đói bụng. Thế nên thuyền nhỏ chẳng nán lại đó bao lâu đã quay về.

Xuống thuyền, họ tìm một nơi ăn uống tạm bợ. Joseph nhân cơ hội, dùng tiếng Pháp bập bẹ nói chuyện với vài người qua đường – chủ yếu là những chuyện vặt vãnh, đời thường, đơn giản là cùng nhau than thở cuộc sống khó khăn. Sau đó, mấy người trở về quán trọ. Suốt dọc đường về, Napoleon không nói một lời. Cho đến khi vào phòng, Joseph mỉm cười hỏi Napoleon: "Sao thế, bị quân hạm của Pháp dọa sợ rồi à?"

"Không có," Napoleon ngắn gọn đáp lời.

"Lúc nãy em cứ nhất quyết đòi đến pháo đài Mulgrave bên đó xem, rốt cuộc là muốn xem cái gì? Bên đó có gì hay ho đâu." Joseph lại hỏi.

"Nếu có một đội quân chiếm giữ nơi đó, chỉ cần vài khẩu đại pháo là có thể đánh chìm tất cả quân hạm trong quân cảng," Napoleon mở lời nói.

"Vài khẩu pháo là không đủ, vì quân hạm biết di chuyển, chúng sẽ rời nơi neo đậu, rút lui ra đại dương. Hơn nữa, chúng cũng sẽ phản công," Joseph cười nói. "Và phải dùng những khẩu pháo thật lớn, cần rất nhiều kiến thức, chẳng hạn như toán học, vật lý học. Nếu không thể nắm vững bộ lý thuyết của Ngài Newton, dù có trăm khẩu đại pháo cũng chưa chắc có tác dụng."

"Vậy thì chúng ta sẽ học thật tốt những thứ này," Napoleon hồi đáp.

Joseph khẽ gật đầu, rồi hỏi tiếp: "Napoleon, em có biết anh đã nhìn thấy gì ở Toulon không?"

"Anh thấy gì?"

"Anh thấy cái nghèo khó và sự phẫn nộ. Giống như cái nghèo khó và sự phẫn nộ mà chúng ta đã từng thấy ở Corsica vậy," Joseph trả lời. "Ngu xuẩn đệ đệ của anh ơi, lẽ nào em không chú ý đến những người nghèo đói bước đi tập tễnh trên những con phố đầy bụi bẩn của Toulon, với gương mặt cũng lấm lem tro bụi, gần như xám xịt như thể làm bằng đất sao?"

"Quan tâm họ làm gì?" Napoleon hỏi.

"Ngay cả những nô lệ hèn mọn nhất cũng cần hy vọng. Em có nhìn thấy tia hy vọng nào trong ánh mắt của những người nghèo trên đường phố Toulon không? Em có thấy trong lời nói của họ, họ còn bất cứ sự hình dung tươi đẹp nào về tương lai không? Em có biết, khi những nô lệ hèn mọn nhất mất đi tất cả hy vọng, điều gì sẽ xảy ra không?" Joseph tiếp tục hỏi.

"Em biết..." Napoleon đáp, "Nổi lên cuộc nổi loạn của Spartacus. Nhưng mà... nhưng mà họ không phải là thật sự không có hy vọng, họ vẫn còn một hy vọng, hy vọng duy nhất, đó chính là Thiên Đường. Họ không giống Spartacus, họ là những người có tín ngưỡng."

"Những người có tín ngưỡng?" Lời nói này của Napoleon hoàn toàn nằm ngoài dự đoán của Joseph. Mặc dù hiện giờ cậu được Giáo chủ Meniai coi như biểu hiện của thần ân, nhưng bản thân Joseph rất rõ, cái gọi là nghi thức khu ma kia căn bản vô dụng. Cái gọi là hiệu quả, chẳng qua là Joseph, một người xuyên không, dần dần thích nghi với hoàn cảnh mà thôi. Nhưng ngay cả đến tận bây giờ, khi suy nghĩ vấn đề, Joseph vẫn thường bỏ qua ảnh hưởng của tôn giáo theo thói quen.

"Tôn giáo quả thực là thuốc phiện của nhân dân mà," Joseph thầm nghĩ, sau đó nói: "Ngu xuẩn đệ đệ của anh, em phải nhớ kỹ, bánh mì của tương lai không thể thay thế bánh mì của hiện tại, bánh mì của tương lai không thể lấp đầy cái bụng đói của hiện tại. Bằng không, người Corsica chúng ta lúc trước vì sao phải phản đối sự thống trị của Genova? Huống hồ, tạo phản và lên Thiên Đường là hai chuyện khác nhau, phải không? Mặc dù người ta nói quyền lực của quân vương là do Thượng Đế ban tặng. Nhưng nếu có người muốn tạo phản, chẳng lẽ đó không phải là ý chí của Thượng Đế sao? Thượng Đế toàn tri toàn năng, nếu Người không muốn có kẻ phản đối quân vương, thì sao lại có những kẻ tạo phản chứ? Em trai của anh, em có biết anh nhìn thấy gì không? Anh thấy một nước Pháp tưởng chừng hùng mạnh, thực chất lại giống như một kho thuốc súng chất đầy củi khô và lưu huỳnh, mà những người canh giữ nó lại vẫn đang vô tư nhóm lửa nướng thịt ngay bên trong kho."

Truyện này được chuyển ngữ và thuộc về truyen.free, độc giả vui lòng không sao chép khi chưa được cho phép.