(Đã dịch) Thần Thánh La Mã Đế Quốc - Chương 278: Bị động thỏa hiệp
Khi các dịch vụ sai phái không ngừng được mở rộng, làn sóng thất nghiệp đã được kiềm chế hiệu quả, tình hình trị an xã hội dần chuyển biến tốt, và cục diện châu Âu cũng dần ổn định.
Sự thật một lần nữa chứng minh: Nếu không giải quyết được vấn đề, thì việc giải quyết những kẻ gây ra vấn đề cũng có tác dụng tương tự.
Mọi thứ đều phát triển theo hướng tốt đẹp, kết quả này khiến các tầng lớp xã hội, trừ những kẻ có dã tâm, đều rất hài lòng.
Chỉ riêng người Nhật Bản là không hài lòng. Cục diện châu Âu dần ổn định đã phá vỡ mọi ảo tưởng của họ. Hy vọng vào việc Tây Ban Nha sẽ nổ tung đã tan thành mây khói.
Không chỉ Tây Ban Nha không "nổ," mà ngược lại, chính Nhật Bản bên trong lại xuất hiện dấu hiệu bất ổn.
"Phong trào bạo động gạo" đã lan rộng từ Tokyo ra khắp cả nước, với hơn một triệu người tham gia vào cuộc "cướp gạo" này.
Mặc dù chính phủ Nhật Bản đã kiên quyết phái binh trấn áp, kiểm soát được cục diện, nhưng sự đói kém vẫn không thể bị dập tắt bằng máu.
Chỉ cần không giải quyết được vấn đề cái bụng của người dân, "Phong trào bạo động gạo" sẽ không thể thực sự chấm dứt.
Chính phủ Nhật Bản không phải là không cố gắng vì điều đó, vấn đề là lệnh phong tỏa kinh tế của Liên minh châu Âu đã thực sự bắt đầu. Người Tây Ban Nha lợi dụng uy thế của liên minh, lấy danh nghĩa liên minh để truy lùng và bắt giữ "tàu buôn giao thương với Nhật Bản" khắp nơi.
Để răn đe các nhà tư bản, người Tây Ban Nha thậm chí đã lập một danh sách đen tố cáo những kẻ thông đồng với kẻ địch. Bất kể là thương thuyền của quốc gia nào, chỉ cần bị chứng thực là có giao dịch với Nhật Bản.
Đây không phải là sự tức giận nhất thời, mà là sự thật đã ghi rõ. Không bị phát hiện thì thôi, chứ nếu bị phát hiện thì hãy chờ lên mặt báo!
Gió bão trên biển, hải tặc, hay những vụ mất tích bí ẩn đều có thể được sắp đặt. Những chiêu trò này, người Tây Ban Nha đã được "giáo huấn" từ rất sớm, khi Anh và Tây Ban Nha còn tranh giành quyền bá chủ trên biển.
Mặc dù lợi nhuận ba trăm phần trăm có thể thúc đẩy các nhà tư bản bất chấp nguy hiểm bị chém đầu, phạm phải bất kỳ tội ác nào; nhưng chính phủ Nhật Bản cũng phải chi trả nổi mức lợi nhuận lớn như vậy.
Các loại vật liệu khác thì không nói làm gì, nhưng lương thực lại là mặt hàng khối lượng lớn. Thật nếu phải trả lợi nhuận ba trăm phần trăm, thì cho dù có vận chuyển được lương thực về, dân chúng Nhật Bản cũng không thể nào mua nổi!
Trong bối cảnh này, việc tiếp tục trì hoãn rõ ràng không phải là một lựa chọn tốt. Đặc biệt là khi thời hạn rút quân cuối cùng mà Liên minh châu Âu đưa ra ngày càng đến gần, áp lực của Itō Hirobumi càng trở nên nặng nề.
Ranh giới cuối cùng, từ trước đến nay, vẫn luôn là để mà đột phá.
Ban đầu, chính phủ Tokyo vẫn muốn giữ lại vài hòn đảo nhỏ ở khu vực Nam Dương, để chuyến đi xuống phương nam không uổng phí.
Sau đó, họ nhận ra điều đó không thể thực hiện được, bởi vì mối thù giữa Nhật và Tây Ban Nha đã trở nên sâu sắc. Dù có giữ lại được vài hòn đảo nhỏ, một khi chủ lực quân Nhật rút đi, cũng đừng hòng có thể bảo vệ được chúng.
Không thể cắt đất, chính phủ Nhật Bản lại chuyển mục tiêu sang việc đòi tiền bồi thường, tức là chi phí chuộc lại.
Đáng tiếc, người Tây Ban Nha lại nghèo rớt mồng tơi, làm sao có thể trông cậy vào họ cho Nhật Bản vay tiền để trả chi phí chuộc lại được?
Ngay cả khi chính phủ Madrid sẵn lòng thỏa hiệp, chính phủ Vienna, với tư cách là "kim chủ" đứng sau, cũng không muốn cho vay khoản tiền này.
Ranh giới cuối cùng, một khi đã vượt qua lần đầu, thì sẽ có vô số lần tiếp theo. Chỉ cần đột phá được lần đầu tiên, những lần sau sẽ tiếp tục được lặp lại.
Đến thời điểm hiện tại, Itō Hirobumi đã không còn hy vọng hão huyền về việc đòi tiền bồi thường. Chỉ cần người Tây Ban Nha không gây khó dễ, để họ thuận lợi vận chuyển số tài sản cướp bóc về nước là được.
Quần đảo Philippines rất giàu có và sung túc, quân Nhật cướp bóc tài sản trên đảo có thể không bù đắp nổi chi phí chiến tranh, nhưng bù vào một nửa khoản thiếu hụt thì vẫn có hy vọng.
Những thứ khác thì không dám đảm bảo, nhưng ít nhất nguy cơ lương thực trong nước có thể vượt qua an toàn. Còn việc sau khi cướp bóc sạch sành sanh, dân chúng trên đảo sẽ ăn gì, thì không nằm trong phạm vi cân nhắc của họ.
Càng đến thời khắc mấu chốt, mùi thuốc súng trên bàn đàm phán lại càng nồng. Mỗi lần nhượng bộ đều đi kèm với việc mất đi nhiều lợi ích, điều mà cả hai nước Nhật và Tây Ban Nha đều không muốn chấp nhận.
Còn về các nước tham gia hòa giải, mặc dù mỗi bên đều thể hiện lập trường rõ ràng, nhưng ai cũng muốn giữ thể diện. Việc người hòa giải có chút thiên vị thì cũng đành, nhưng nếu trực tiếp tham gia vào việc tranh giành thì lại trở nên kém cỏi.
Cuộc chiến Nhật - Tây Ban Nha không liên quan nhiều đến lợi ích của tất cả các nước. Việc giúp Tây Ban Nha chủ yếu xuất phát từ nhu cầu chính trị, nên không thể mong đợi mọi người dốc toàn lực.
Tiền nào của nấy, lợi ích mà Tây Ban Nha có thể đưa ra chỉ là những lời hô hào hỗ trợ suông.
Việc có thể buộc Nhật Bản từ bỏ quần đảo Philippines,
Thì cũng là kết quả hòa giải từ phía chính phủ Vienna. Muốn giành được nhiều lợi ích hơn nữa, Tây Ban Nha chỉ có thể tự mình đi tranh thủ.
Thái độ của Anh cũng không khác biệt là bao, chỉ cần giữ được Nhật Bản – cái "tiểu đệ" trên danh nghĩa này – không bị tiêu diệt là đủ. Còn các vấn đề chi tiết khác thì không liên quan đến chính phủ London.
Xét trên một phương diện nào đó mà nói, có thể làm được đến bước này, Anh đã là một người bạn đặc biệt thân thiết.
Chính phủ Anh dẫn dắt Nhật Bản xuống phương nam là để giảm bớt áp lực cho người Pháp, buộc họ phải đối phó với vùng Nam Dương thuộc Áo, chứ không hề có ý định để người Nhật Bản xâm lược Philippines.
Mặc dù sau khi sự việc đã rồi, chính phủ Anh ngầm chấp nhận kết quả này. Nhưng tự tiện hành động vẫn là tự tiện hành động, người Anh tuy không nói ra, nhưng trong lòng chắc chắn có sự bất mãn.
Xét trên một phương diện nào đó mà nói, việc chính phủ Nhật Bản tự tiện hành động cũng đã làm đảo lộn sự sắp xếp chiến lược của Anh.
Nếu quân Nhật không tiến xuống phía nam xâm lược Philippines, Tây Ban Nha cũng sẽ không hạ quyết tâm gia nhập liên minh chống Pháp; không có sự tham gia của Tây Ban Nha, chiến lược vây công bốn phía của liên minh chống Pháp cũng không thể thành công.
Không có sự hội tụ của thế cục chiến lược lớn, Napoleon Đệ Tứ cũng sẽ không tuyệt vọng, càng không vội vàng đổ lỗi rồi tháo chạy.
Nếu Napoleon Đệ Tứ không chạy, Pháp cũng sẽ không đầu hàng nhanh như vậy.
Nếu người Pháp lựa chọn tử chiến đến cùng, dù không thể lật ngược tình thế, thì cũng có thể kéo dài thêm nửa năm đến một năm.
Nửa năm đến một năm nghe có vẻ không dài, nhưng cũng đủ để làm rất nhiều việc. Nếu người Pháp không đầu hàng quá nhanh, chính phủ Anh cũng chưa đến mức sau cuộc chiến rơi vào thế bị động.
Mặc dù suy luận như vậy có phần lý tưởng hóa, nhưng vẫn có người không ngừng suy nghĩ theo hướng đó. Ít nhất, các tờ báo ở London đã không ít lần đăng tải những tin tức tương tự.
. . .
Itō Hirobumi nghiêm nghị nói: "Nếu quý quốc tiếp tục tấn công hạm đội của chúng tôi, thì chúng tôi không thể đảm bảo công tác chuyển giao sẽ diễn ra theo thứ tự. Khi đó, quý quốc sẽ phải tự gánh chịu toàn bộ hậu quả."
Đây là cách ông ta "đánh bài ngửa."
Ván cược lớn nhất của chính phủ Nhật Bản hiện tại chính là: Quân Nhật đang chiếm giữ phần lớn diện tích quần đảo Philippines.
Nếu Tây Ban Nha muốn giành lại một Philippines tương đối nguyên vẹn, thì không thể thiếu sự hợp tác của người Nhật Bản.
Phá hoại thì vĩnh viễn dễ hơn xây dựng. Nếu cứ để quân Nhật tự do hành động, Tây Ban Nha dù có giành lại được quần đảo Philippines, thì đó cũng chỉ là một vùng đất hoang tàn.
Chưa kể đến cơ sở hạ tầng bị phá hủy, riêng hàng trăm ngàn con tin gốc Tây Ban Nha trong tay quân Nhật cũng đủ khiến chính phủ Tây Ban Nha "ném chuột sợ vỡ bình."
Với sự theo dõi của các nước châu Âu, người Nhật Bản đương nhiên không dám trực tiếp tiến hành tàn sát. Không dám ra tay công khai, nhưng điều đó không có nghĩa là họ không có cách "ném đá giấu tay."
Uy thế của Liên minh châu Âu có thể ngăn chặn người Nhật Bản, nhưng lại không thể dọa gục được những bộ lạc bản địa quanh năm sống trong rừng rậm.
Người không biết thì không sợ. Người Nhật Bản chỉ cần kích động một chút, hoàn toàn có thể mượn tay các bộ lạc bản địa để thực hiện những cuộc thảm sát quy mô lớn.
Chỉ cần hành động "sạch sẽ" một chút, rút mình ra khỏi các vụ tàn sát, chính phủ Nhật Bản hoàn toàn có thể toàn thân trở lui.
Nói rõ ra, Liên minh châu Âu vẫn không muốn phát động chiến tranh vì lợi ích của Tây Ban Nha, điều này không phù hợp với lợi ích chung. Chỉ cần giữ được thể diện, sẽ không ai truy cứu.
Trong đó còn có một nguyên nhân sâu xa không thể bị truy cứu, đó là: Về vấn đề thuộc địa, các nước đều không hề "sạch tay."
Bất kể người chết là dân bản địa hay người gốc Tây Ban Nha, đối với các nước châu Âu mà nói, về bản chất cũng không có gì khác biệt.
Với tình hình hiện tại của Tây Ban Nha, rõ ràng họ không thể chịu nổi sự dày vò như vậy. Thật nếu hơn 200 năm dày công gây dựng bị hủy hoại trong chốc lát, thì việc muốn khôi phục lại sự cai trị đối với quần đảo Philippines sẽ vô cùng khó khăn.
Một khi máu của người gốc Tây Ban Nha đổ ra dưới tay dân bản địa, hai bên sẽ không còn chỗ trống để hòa hoãn. Dù chỉ là để đưa ra một lời giải thích cho quốc dân, chính phủ Tây Ban Nha cũng nhất định phải tiến hành trả thù.
Khi những cuộc giết chóc "ăn miếng trả miếng" diễn ra, quần đảo Philippines, vốn hàng năm có thể cống hiến hàng triệu thần schilling thu nhập cho chính phủ Tây Ban Nha, sẽ biến thành một gánh nặng kinh tế khổng lồ.
Không chỉ chính phủ không chịu nổi gánh nặng tài chính, mà các quý tộc Tây Ban Nha bị cắt đứt nguồn tài chính cũng sẽ không chịu nổi.
Dĩ nhiên, nếu một cuộc thảm sát quy mô lớn thực sự xảy ra, chính phủ Nhật Bản cũng đừng hòng có kết cục tốt đẹp hơn.
Không chỉ sẽ kết thành tử thù với Tây Ban Nha, mà ngay cả hình ảnh quốc tế vừa mới có chút khởi sắc cũng sẽ bị hủy hoại trong chốc lát. Tai tiếng "tàn bạo," "dã man" sẽ khiến họ bị "cô lập hoàn toàn" về mặt chính trị.
Kể cả "anh cả" Vương quốc Anh hiện tại cũng sẽ không chút do dự mà vứt bỏ họ. Trong thế giới châu Âu, sẽ không có bất kỳ quốc gia nào muốn giao thiệp với họ, ít nhất là trong thời gian ngắn.
Xét trên một phương diện nào đó mà nói, đây cũng là một ván cược lớn. Itō Hirobumi đã lấy vận mệnh tương lai của hai quốc gia làm tiền đặt cược, đánh cược chính phủ Tây Ban Nha sẽ nhượng bộ.
"Chuyện này là không thể nào!"
"Từ trước đến nay chưa từng có đạo lý nào mà kẻ cướp ngang nhiên cướp bóc trong nhà mình, còn chủ nhà thì không thể ngăn cản. Hiện tại, mỗi chuyến hàng quý quốc vận chuyển đi đều là tài sản của chúng tôi.
Là một quốc gia có chủ quyền, Tây Ban Nha vĩ đại tuyệt đối không thể dễ dàng dung thứ cho chủ quyền quốc gia bị chà đạp như vậy, chúng tôi sẽ không chấp nhận bất kỳ lời đe dọa nào như thế.
Tương tự, những người yêu chuộng chính nghĩa trên toàn thế giới cũng sẽ không dễ dàng dung thứ cho chuyện này xảy ra."
Nghe qua giọng nói hơi run run của Federico, có thể nhận thấy giờ phút này nội tâm của ông ta cũng không hề bình tĩnh.
Chính phủ Nhật Bản đã hóa điên, dám liều mình đánh cược; nhưng chính phủ Tây Ban Nha lại vô cùng bình thường, quốc nội căn bản không thể chấp nhận rủi ro lớn đến mức đó.
Ít nhất, những quý tộc và nhà tư bản vừa được hưởng lợi sẽ không cho phép chuyện này xảy ra.
Federico, với sức lực không đủ, chỉ có thể tiếp tục dựa vào uy thế của Liên minh châu Âu. Ông ta đặt hy vọng vào việc các nước liên minh sẽ can thiệp để dập tắt sự liều lĩnh của người Nhật Bản.
"Các hạ hiểu lầm, tôi chỉ đang trần thuật sự thật, chứ không hề có ý đe dọa.
Binh lực của chúng tôi có hạn, vừa phải đề phòng quý quốc đánh lén, lại phải phân binh để duy trì an toàn trên đảo, thực sự là có chút lực bất tòng tâm.
Nhất là hải quân quý quốc liên tục tấn công tàu buôn của chúng tôi, khiến giá cả trên đảo tăng vọt, trật tự xã hội đang đứng trước bờ vực tan vỡ.
Còn v��� việc cướp đoạt tài sản của quý quốc, đó hoàn toàn là lời nói bịa đặt. Chúng tôi chỉ vận chuyển hành lý và vật tư của mình, không hề động chạm đến một chút tài sản nào của quý quốc.
Hành vi tấn công của quý quốc đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ rút quân của chúng tôi, cũng như sự ổn định và hòa bình của thế giới.
Vì sự an toàn của người dân trên đảo, vì tình hữu nghị truyền thống giữa hai nước, vì sớm ngày xóa bỏ hiểu lầm. Từ góc độ nhân đạo mà xét, tôi mới nhắc nhở các hạ điều này."
Itō Hirobumi khi đã vào "guồng" làm việc, hiển nhiên không phải là đối thủ dễ đối phó. Lợi dụng thuật ngụy biện, ông ta đã phủi sạch mọi trách nhiệm của chính phủ Nhật Bản.
Qua lời ông ta, cuộc chiến tranh xâm lược mà xã hội quốc tế đã xác định lại biến thành một sự hiểu lầm hời hợt; hành vi cướp bóc tài sản trắng trợn biến thành hành động hưởng ứng lời kêu gọi rút quân của Liên minh châu Âu; những lời đe dọa trắng trợn cũng có thể biến thành tình hữu nghị giữa hai nước.
Một tình hữu nghị như vậy, e rằng người bình thường cũng không thể chấp nhận nổi. Thế nhưng, Itō Hirobumi vẫn mặt không đổi sắc nói ra những lời đó.
Đại diện Anh, Claus nói: "Ngày hôm nay chúng ta có mặt ở đây chính là để giải quyết vấn đề. Cốt lõi của cuộc chiến Philippines, trên thực tế, vẫn là vấn đề chủ quyền quần đảo Philippines.
Hiện tại, vấn đề chủ quyền quần đảo đã đạt được sự nhất trí, những tranh cãi còn lại chỉ là các chi tiết nhỏ.
Để có thể thúc đẩy tiến trình đàm phán tốt hơn, tránh mâu thuẫn bùng nổ trở lại, tôi đề nghị hai bên trước tiên ký kết một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện."
Không thể không thừa nhận, sức hấp dẫn của đồng bảng Anh quả là rất lớn. Cho dù là lãnh sự Anh, Claus vẫn vì "món lợi lớn" mà phải thỏa hiệp.
Mặt dày không có nghĩa là có thể giải quyết được vấn đề. Những lời ngụy biện hung hăng cố nhiên có thể chiếm thế thượng phong trong tranh cãi, nhưng đây không phải là một cuộc thi tranh luận.
Itō Hirobumi vừa đè bẹp khí thế của đại diện Tây Ban Nha, đồng thời cũng khiến các đại diện của các nước châu Âu khác bất mãn.
Thật nếu có vụ tàn sát xảy ra, chúng tôi quả thật sẽ nhắm mắt làm ngơ, nhưng anh không thể nói thẳng ra điều đó. Dù chỉ là ám chỉ cũng không được, chẳng lẽ chúng tôi không cần giữ thể diện sao!
Câu nói "Giữa các quốc gia chỉ có lợi ích" cũng không nhất thiết hoàn toàn chính xác. Chính phủ các quốc gia đều do con người tạo nên, mà con người thì ngoài lý trí còn có cả cảm tính.
Thật nếu kích động quá mức, các đại diện của các nước trở nên cảm tính, thì chính phủ Nhật Bản coi như xong đời. Nhìn từ khía cạnh này, Itō Hirobumi lúc này chính là đang "chơi với lửa."
Trong bối cảnh đó, việc Claus lên tiếng đặc biệt có giá trị. Ông ta rõ ràng nói với tất cả các đại diện: Chúng tôi đã nhượng bộ, quần đảo Philippines thuộc về Tây Ban Nha, các vị có thể về báo cáo kết quả.
Còn về các vấn đề chi tiết, đó là chuyện riêng của hai nước Nhật và Tây Ban Nha. Miễn là không ảnh hư���ng ��ến lợi ích của các vị, thì xin hãy giữ chút thể diện mà đừng xen vào mù quáng.
Hơn nữa, việc chính phủ Nhật Bản đã gửi những món quà "trọng hậu" trước đó càng làm tăng tính thuyết phục.
Tuy nói là "ăn của trên, ngồi của dưới," nhưng cũng phải làm việc. Không cần các vị ra mặt ủng hộ, chỉ cần vào thời khắc mấu chốt chịu khó qua lại giao thiệp là được!
Gặp ánh mắt cầu cứu của Federico, Thống đốc Chandler khẽ nhíu mày, chậm rãi nói: "Ký kết hiệp ước ngừng chiến thì không thành vấn đề. Tuy nhiên, vấn đề quân Nhật dính líu đến việc cướp đoạt tài sản mà Nam tước Federico đã nêu ra, chúng ta cũng không thể không đề phòng.
Theo tôi, chi bằng hạn chế số lượng tàu thuyền qua lại mỗi ngày, sau đó cử đại diện từ các bên lập thành đoàn giám sát, đảm bảo không xảy ra các vụ cướp bóc tài sản nghiêm trọng."
Không còn cách nào khác, người Tây Ban Nha thiếu lực, không dám đánh cược trên bàn đàm phán như người Nhật Bản. Hoàn toàn đặt hy vọng vào sự can thiệp của "Thần La," Thống đốc Chandler đương nhiên chỉ có thể đưa ra phương án thỏa hiệp.
Nếu không, chẳng lẽ "Thần La" lại phải đứng ra bảo đảm với Tây Ban Nha rằng chính phủ Nhật Bản nhất định không dám "cá chết lưới rách" sao?
Chính trị quốc tế không ai chơi như vậy. Bản thân mình không cố gắng tranh thủ, thì đừng hy vọng người khác sẽ hỗ trợ.
Nếu chính phủ Tây Ban Nha thực sự có quyết đoán, thì hãy lấy sinh mạng của hàng trăm ngàn người trên đảo và việc quần đảo Philippines biến thành phế tích làm cái giá để đánh cược chính phủ Nhật Bản không dám hành động.
Thắng thì thu được lợi ích lớn, thua thì thiệt hại về kinh tế, nhưng về mặt chiến lược lại có lợi.
Dù cho quần đảo Philippines có bị phế bỏ, Tây Ban Nha cũng không phải chịu tổn thất kinh tế quá thảm trọng, dù sao thì khủng hoảng kinh tế cũng đã bùng phát rồi, có tệ hơn cũng chẳng đến đâu.
Có thể lấy điều này đổi lấy việc Nhật Bản – kẻ thù này – bị xã hội quốc tế tẩy chay, thậm chí có thể sụp đổ ngay lúc này, thì về mặt chiến lược, Tây Ban Nha sao cũng không thua thiệt.
Một quốc gia không thỏa hiệp, dám liều mạng để bảo vệ lợi ích của mình, tuyệt đối có thể khiến người khác phải coi trọng ba phần. Điều đó vẫn có thể răn đe các quốc gia khác có dã tâm đối với thuộc địa của Tây Ban Nha.
Thật đáng tiếc, người Tây Ban Nha đã không dám đánh cược. Dù có bao nhiêu lý do hoàn hảo đi chăng nữa, kết cục cuối cùng vẫn là như nhau.
Trong ngắn hạn, có lẽ sự thỏa hiệp đó còn có lợi cho Tây Ban Nha; nhưng về lâu dài, lần thỏa hiệp này lại làm lung lay địa vị cường quốc của Đế quốc Tây Ban Nha.
Cường quốc "đội sổ" thì cũng vẫn là cường quốc. Nhờ vào địa vị cường quốc, Tây Ban Nha mới có thể thuận buồm xuôi gió trong các hoạt động quốc tế.
Một khi đánh mất địa vị cường quốc, việc có thể duy trì đế quốc thực dân hay không cũng là một ẩn số. Không giống Hà Lan hay Bồ Đào Nha, những quốc gia nhăm nhe thuộc địa của Tây Ban Nha lại không chỉ ở châu Âu.
Truyen.free giữ bản quyền đối với bản dịch nội dung này.