(Đã dịch) Thần Thánh La Mã Đế Quốc - Chương 336: Sứ quán nguy cơ
Theo tin tức từ Sứ quán tại Saint Petersburg, kể từ khi mâu thuẫn ở Viễn Đông bùng nổ, tâm lý chống Nhật trong dân gian Đế quốc Nga không ngừng dâng cao.
Nhiều người trong chính phủ Sa hoàng cũng chủ trương áp dụng các biện pháp cứng rắn đối với chúng ta; phe chủ chiến ngày càng kiêu ngạo, không loại trừ khả năng chiến tranh sẽ bùng nổ.
Cộng đồng quốc tế tỏ ra đặc bi��t lạnh nhạt trước mâu thuẫn giữa chúng ta và Nga; ngoài việc người Anh chỉ ủng hộ trên lời nói, phần lớn các quốc gia khác đều giữ tâm lý xem náo nhiệt.
Inoue Kaoru bất đắc dĩ nói.
Sau khi chủ nghĩa dân tộc cuồng nhiệt trỗi dậy, công việc của các quan chức chính phủ Nhật Bản cũng chẳng dễ dàng gì, và với những người phụ trách các vấn đề đối ngoại, thì càng như cầm khoai nóng bỏng tay.
Phái cấp tiến trong dân gian nhìn nhận vấn đề chẳng cần suy nghĩ nhiều, hành động theo cảm tính, tham vọng và thực lực mất cân bằng nghiêm trọng.
Trong bối cảnh đó, những người làm công tác đối ngoại thường phải gánh chịu hậu quả, trong mắt dân chúng, họ chẳng khác nào “kẻ bán nước”.
Dù là ai lên nắm quyền cũng vậy thôi. Phải biết, sau khi điều ước Mã Quan được ký kết, đại công thần Itō Hirobumi suýt chút nữa bị dân chúng coi là quốc tặc mà tru diệt.
Một công việc đầy thử thách như vậy, nếu không có một trái tim mạnh mẽ thì không cách nào đảm nhiệm được.
Dù trong lòng có kiên cường đến mấy, Inoue Kaoru cũng cảm thấy da đầu tê dại khi đối mặt với cục diện quốc tế hiện tại.
Trong bối cảnh hai cường quốc đối đầu lớn trên trường quốc tế, dù cho ông có kế sách cao siêu đến mấy, cũng không có đất dụng võ.
Nếu hợp tác với người Anh, thì chẳng thể trông mong có được lợi lộc gì từ Đế quốc Thần La. Phụ thuộc vào cường giả là bản năng của con người. Đối với một quốc gia có hải quyền, việc hợp tác với Anh – cường quốc hải quân mạnh nhất – là điều hoàn toàn hợp lý.
Vấn đề mấu chốt nằm chính ở bản thân “đại ca” của họ. Không hiểu sao những năm gần đây, người lãnh đạo nước Anh đột nhiên trở nên yếu kém, và dần dần mất ưu thế trong cạnh tranh quốc tế.
Đầu tiên là việc mất đi tiên cơ trong Cách mạng Công nghiệp lần thứ hai, tiếp theo là đánh mất quyền kiểm soát đối với lục địa châu Âu, giờ đây ngay cả địa vị bá chủ của Hải quân Hoàng gia cũng đang lung lay.
Quyền bá chủ trên biển bị lung lay, hoàn toàn là do hạm đội Thần La tuần du thế giới gây nên. Các quốc gia từng tham gia diễn tập liên hợp đều hiểu rõ sự chênh lệch giữa thiết giáp hạm siêu cấp và chiến hạm truyền thống.
Thế nhưng, người Anh lại đi sau một bước trong lĩnh vực này. Mặc dù họ cũng hạ thủy được những thiết giáp hạm tương tự, nhưng vì thời gian gấp rút, chúng lại mắc phải vô số khuyết điểm.
Tựa như những chiếc “Số La Mã” đời đầu của Đế quốc Thần La, chỉ có thể dùng để trưng bày giữ thể diện, một khi đưa ra biển thì không ổn chút nào.
Trong bối cảnh đó, dù người Anh cũng sở hữu các thiết giáp hạm siêu cấp, họ cũng chỉ có thể đứng nhìn hải quân Thần La gây sóng gió khắp nơi, lập oai thế.
Trong mắt những người tinh tường, đây chính là biểu hiện của một hải quân lạc hậu. Ít nhất về kỹ thuật đóng chiến hạm, người Anh đã chậm chân hơn một bước.
Khái niệm “thịnh cực tất suy” không phổ biến ở thế giới châu Âu, nhưng ở khu vực Đông Á thì ai cũng rõ. Việc chiếm đóng Philippines trước đây cũng dựa trên nhận định này.
Điều càng khiến Inoue Kaoru lo lắng là người lãnh đạo nước Anh không chỉ tụt hậu về khoa học công nghệ, kinh tế, quân sự, mà ngay cả lĩnh vực ngoại giao vốn là sở trường của họ giờ cũng rơi vào bế tắc.
Khi “đại ca” còn chật vật với ngoại giao, thì “đàn em” càng khó lòng xoay sở. Trong thời đại mà châu Âu là trung tâm, ai mà biết Nhật Bản là nước nào chứ?
Vì muốn thay đổi tình hình ngoại giao bị động đó, trong nước Nhật Bản đã bùng nổ phong trào Tây hóa toàn diện, hay còn gọi là phong trào “Thoát Á nhập Âu”, với Inoue Kaoru – người làm công tác đối ngoại – chính là một trong những người chủ đạo của phong trào này.
Itō Hirobumi nói: “Mọi việc không nghiêm trọng đến mức đó đâu, chỉ là một mâu thuẫn ngoại giao đơn thuần, người Nga chưa đến mức vì chuyện này mà phát động chiến tranh.
Cục diện quốc tế hiện nay phân hóa vô cùng nghiêm trọng. Anh và Đế quốc Thần La đối đầu hai cường quốc, còn Đế quốc Nga, tuy có vẻ oai phong ở vị thế cường quốc thứ yếu, nhưng thực tế lại vô cùng lúng túng.
Theo lý mà nói, Liên minh Nga-Áo đã kéo dài hàng chục năm, người Nga đáng lẽ phải ủng hộ Thần La mới phải. Thế nhưng, họ lại cùng nằm trên lục địa châu Âu, và trớ trêu thay lại là hàng xóm của nhau.
Một núi không thể có hai hổ, lục địa châu Âu cũng không dung nạp nổi hai cường quốc. Một khi Thần La đánh bại Anh, Đế quốc Nga sẽ không thể tiến thêm một bước nào.
Xét theo chiến lược ‘liên kết xa, đánh gần’, thì việc Anh và Nga liên minh cùng đối phó Thần La mới là lựa chọn tốt nhất. Dẫu sao, Nga và Áo đều là các quốc gia lục địa, còn Anh là quốc gia có hải quyền.
Ngay cả khi Anh giành được quyền bá chủ, điều đó cũng không đe dọa sự tồn vong của Đế quốc Nga, nhưng điều ngược lại thì không phải.
Thế nhưng, thù hằn giữa hai nước Anh và Nga đã chất chứa quá sâu, không phải muốn hóa giải là có thể hóa giải ngay được. Hai bên thiếu hụt sự tin tưởng cơ bản nhất, căn bản không có nền tảng để kết minh.
Đến bước đường này, dù ủng hộ bên nào cũng không phù hợp với lợi ích của Đế quốc Nga, thế nhưng họ lại buộc phải chọn phe, nếu không London và Vienna sẽ không yên tâm.
Đây là một rắc rối lớn. Trước khi giải quyết được vấn đề này, chính phủ Sa hoàng sẽ không gây thêm rắc rối.
Huống chi, với lực lượng của người Nga ở khu vực Viễn Đông, cũng không đủ để phát động một cuộc chiến tranh. Một khi chiến tranh bùng nổ, chỉ riêng hậu cần thôi cũng đủ sức làm họ kiệt quệ.”
Nghe Itō Hirobumi giải thích, sắc mặt Thiên hoàng Minh Trị rõ ràng giãn ra rất nhiều. Bởi vì hiệu ứng cánh bướm, Nhật Bản giờ đây không có vận may tốt đẹp như trong dòng thời gian ban đầu.
Mặc dù Nhật Bản thu hoạch được rất nhiều trong các cuộc chiến tranh ở Viễn Đông, nhưng lại thêm một cuộc chiến tranh Philippines tốn kém, khiến quy mô hải quân cũng lớn hơn nhiều so với cùng kỳ trong lịch sử.
Tất cả những điều này đều cần tiền để chi trả. Tiền bồi thường chiến tranh giành được dùng để lấp đầy hai cái hố lớn này, do đó vốn đầu tư cho phát triển trong nước đương nhiên bị cắt giảm, khiến quốc lực cũng yếu hơn nhiều so với cùng kỳ lịch sử.
Phản ứng trực tiếp nhất là ở lĩnh vực tài chính. Việc cân bằng thu chi tài chính là điều không dám nghĩ tới, chỉ cần không để tài chính phá sản đã là nhờ 8 triệu thần linh phù hộ rồi.
Đối với người Nga cũng vậy, không chỉ áp lực quân sự lớn, mà áp lực tài chính còn lớn hơn nhiều.
Xét trên khía cạnh này, Nhật và Nga cũng chẳng khác nhau là mấy, đều là những quốc gia nghèo đến mức sạch túi.
Thủ tướng Ōkuma Shigenobu nói: “Inoue-kun, đây là suy luận trong tình huống bình thường, nhưng đừng quên Đế quốc Nga thường xuyên hành động bất thường.
Tôi đã nghiên cứu lịch sử nước Nga. Chính phủ Sa hoàng nhiều khi ra quyết sách đều chẳng hề suy nghĩ kỹ lưỡng.
Nổi tiếng nhất chính là Pyotr III, vì sở thích cá nhân mà liên minh với Phổ, trực tiếp cắt đứt con đường Tây tiến của Đế quốc Nga.
Những trường hợp ít nổi tiếng hơn còn nhiều nữa, khiến cho các cuộc chiến tranh cận đại của Đế quốc Nga cũng rất khó được coi là lý trí.
Ngay cả Sa hoàng Nikolai Đại đế – người được nhiều người Nga sùng bái – cũng mù quáng phát động chiến tranh Cận Đông. Mặc dù cuối cùng chiếm được khu vực Constantinople, tưởng như đã thắng cuộc chiến.
Nhưng từ cái giá mà Đế quốc Nga phải trả, có thể thấy đây là một cuộc chiến tranh lưỡng bại câu thương, người Nga chỉ giành được thể diện mà thôi.
Kế đó, Alexander II cũng chẳng kém cạnh, không cân nhắc kỹ lợi hại, liền mù quáng khai chiến với Phổ.
Cuối cùng, dù thực sự giành được chiến thắng, nhưng cái giá phải trả là Đế quốc Nga từ một cường quốc hàng đầu đã rơi xuống hàng thứ hai.
...
Tóm lại, khi chính phủ Sa hoàng ra quyết sách, chúng ta không thể phán đoán theo lẽ thường, nếu không sẽ phải chịu thiệt thòi lớn.”
Không phân tích thì không biết, vừa phân tích xong thì giật mình. Khi đối mặt với một đối thủ cạnh tranh có thói quen không đi theo lẽ thường, bất cứ ai cũng sẽ cảm thấy da đầu tê dại.
Trên thực tế, phương pháp suy luận dựa trên lợi ích không phải lúc nào cũng đúng. Giữa các quốc gia, lợi ích đúng là yếu tố hàng đầu, nhưng người thống trị vẫn là con người. Mà đã là con người, thì không thể hoàn toàn lý trí.
Rất nhiều khi, sở thích và cảm xúc cá nhân của các chính khách cũng có thể ảnh hưởng đến các quyết sách của chính phủ, nhất là ở các qu���c gia quân chủ phong kiến.
Không nghi ngờ chút nào, Đế quốc Nga chính là điển hình của một quốc gia quân chủ phong kiến. Cho dù có cải cách của Alexander II, cũng không thể thay đổi bản chất này.
Không thể nói toàn bộ quyết sách quốc gia đều do ý chí cá nhân của quân chủ chi phối, nhưng ảnh hưởng của tình cảm cá nhân của quân chủ đối với quyết sách quốc gia thì không thể phủ nhận.
Điển hình nhất là tầng lớp cao nhất của Đế quốc Nga toàn là phe phản Nhật; trong chính phủ Sa hoàng hiếm khi có loại người thân Nhật.
Không có nguyên nhân nào khác, chính là bởi vì Nikolai II đã có hai vết sẹo trên người. Chỉ dựa vào điều này cũng đủ để mọi người coi Đế quốc Nhật Bản là kẻ thù.
Đây cũng là một điều đúng đắn về chính trị. Có kẻ dám ám sát quân chủ mà mình thần phục, nếu còn thờ ơ thì sao mà tồn tại được?
Trồng nhân nào gặt quả nấy. Dù muốn hay không, chính phủ Nhật Bản đều phải trả giá cho sai lầm trước đó.
Dĩ nhiên, mọi người còn nghĩ đến nhiều hơn nữa. Chẳng hạn, các quyết sách sai lầm của chính phủ Sa hoàng trong mấy thập kỷ gần đây, cuối cùng đều khiến Áo được hưởng lợi.
Họ không thể không suy nghĩ nhiều; một lần có thể là trùng hợp, nhưng hai ba lần trùng hợp thì không thể chỉ là quá mức trùng hợp.
Tuy nghĩ vậy, nhưng những gì mọi người có thể làm lúc này thực tế chẳng có bao nhiêu. Họ có thể nhìn ra vấn đ���, những người khác cũng có thể nhận ra vấn đề.
Ngay cả giới lãnh đạo cấp cao của chính phủ Sa hoàng cũng nhận ra những vấn đề này. Nếu không cũng sẽ không xuất hiện cảnh mỗi khi một Sa hoàng mới lên ngôi, điều đầu tiên họ làm là tìm cách thoát khỏi sự lệ thuộc vào Vienna.
Không ai nguyện ý bị người dắt mũi, huống chi là người Nga bướng bỉnh, bất trị.
Chỉ là khoảng cách giữa thực tế và lý tưởng còn khá xa. Nếu thực sự để họ tự tay cắt đứt liên lạc giữa Nga và Áo, họ lại không thể hạ quyết tâm.
Nếu không thể tách rời, thì chỉ có thể cẩn trọng hơn khi ra quyết sách, sợ bị đối phương dắt mũi.
Dù sao, loại ảnh hưởng này đều được thực hiện một cách lén lút, bề ngoài chính phủ Vienna lại không làm gì cả.
Dù có bị gài bẫy, chính phủ Sa hoàng cũng chỉ có thể ngậm bồ hòn làm ngọt. Đối với bên ngoài, tuyệt đối không thể thừa nhận, vì nếu sự thật bị phơi bày, điều đó chỉ có thể chứng tỏ sự bất lực của chính họ.
Hai nước chính phủ cũng đang tìm cách tránh chiến tranh, chính phủ Nhật Bản cũng chỉ cố gắng hơn một chút trong việc tăng cường phòng bị đối với người Nga.
Tuy nhiên, trong dân gian thì lại khác. Khi tâm lý chống Nhật trong Đế quốc Nga dâng cao, thì trong nước Nhật Bản, tâm lý chống Nga cũng nồng nặc không kém.
Nhìn những đám đông biểu tình đông nghịt bên ngoài, khiến cho nhân viên Sứ quán Nga trú tại Nhật đến mua rau cũng không dám bước chân ra khỏi cửa.
Những tiếng chửi rủa không ngừng nghỉ, như không bao giờ dứt từ sáng sớm đến tối, khiến Công sứ Fortoriak nổi giận đùng đùng.
“Gọi điện cho Bộ Ngoại giao Nhật Bản!”
Nhân viên làm việc nhỏ giọng đề nghị: “Công sứ các hạ, đường dây điện thoại bị người cắt đứt. Hay là chúng ta gửi điện báo?”
Có thể thấy, Công sứ Fortoriak vẫn rất có uy tín trong sứ quán, các nhân viên không dám làm trái.
Công sứ Fortoriak giận dữ hét: “Vậy còn đứng đây làm gì, mau đi gửi đi!”
Vừa gào xong, Fortoriak ý thức được mình lỡ lời. Nếu muốn gửi điện báo đương nhiên phải có nội dung; mình chưa nói gì về nội dung, thì cấp dưới đương nhiên phải chờ đợi.
“Xin lỗi, Frank. Ta không phải cố ý, vừa rồi ta chỉ là bị người Nhật làm cho tức điên thôi.
Động tĩnh bên ngoài lớn đến thế, ta không tin chính phủ Nhật Bản lại không biết. Biết rõ có người quấy rối mà còn không ngăn lại, đây là đang tiến hành khiêu khích đối với Đế quốc Nga vĩ đại.
Hãy cho các vệ binh chuẩn bị sẵn sàng, chỉ cần có người dám vượt ranh giới, thì không cần nương tay.”
Không nghi ngờ chút nào, câu cuối cùng chỉ là lời tức giận. Nếu như dám nổ súng, cấp dưới đã sớm nổ súng rồi.
Dừng lại một lát, Fortoriak tiếp tục nói: “Thông báo về tình hình chúng ta đang gặp phải cho trong nước, đồng thời mời tất cả các sứ quán nước ngoài tại Nhật Bản cùng gây áp lực lên chính phủ Nhật Bản.
Thông báo Bộ Ngoại giao Nhật Bản, yêu cầu họ trong vòng hai tiếng phải giải tán đám người gây rối, nếu không...”
Nếu không thì sẽ như thế nào, Fortoriak bản thân cũng không biết.
Ngoại giao lừa dối cũng cần phải biết chọn đối tượng, không phải là vì Nhật Bản không thể bị lừa dối. Vấn đề mấu chốt là với lực lượng của Đế quốc Nga ở Viễn Đông, họ căn bản không thể đe dọa được người Nhật Bản.
Một công hàm ngoại giao cảnh cáo nghiêm khắc như vậy, nếu là do Đế quốc Thần La hay Anh phát ra, có lẽ còn có chút uy lực răn đe, còn đối với Đế quốc Nga thì vẫn còn kém một chút.
Bất quá Công sứ Fortoriak không hề lo lắng. Nơi này là khu sứ quán, lại không chỉ có duy nhất sứ quán Nga; cách đó vài trăm mét còn có sứ quán Anh và Đế quốc Thần La.
Bên ngoài gây ra động tĩnh lớn đến thế, không chỉ một mình sứ quán của họ bị ảnh hưởng, mà các láng giềng xung quanh cũng chẳng khá hơn là bao.
Nếu là vì xem náo nhiệt, thì náo loạn lâu như vậy cũng đã đủ rồi. Ngay cả vì muốn có một giấc ngủ yên ổn, mọi người cũng sẽ gây áp lực lên chính phủ Nhật Bản.
Phải biết tại Nhật Bản, điều không thiếu nhất chính là những phần tử cực đoan. Thông thường, người Nhật Bản có thể không phân biệt được sự khác nhau về ngoại hình giữa những người châu Âu, dù sao thì người da trắng nào cũng là kẻ thù cả.
Nếu mọi việc trở nên nghiêm trọng, cuộc s���ng của mọi người cũng đừng mong tốt đẹp hơn. Việc vô ý gây thương vong thực sự quá phổ biến.
Tiếng “Đùng!” vang lên.
“Âm thanh gì?”
Fortoriak có thể xác định đây không phải là tiếng súng, âm thanh đạn bắn không phải như vậy; kinh nghiệm về điều này thì ông ta vẫn có.
Huống chi, những vệ binh có thể đảm nhiệm ở sứ quán cũng không phải người ngu. Dù có xem thường người Nhật Bản đến mấy, họ cũng biết đây là ở đâu.
Nếu như có mấy trăm hoặc mấy ngàn quân Nga trú đóng ở nơi này, thì đương nhiên sẽ không phải chùn bước, sẽ hành động ngay.
Đáng tiếc sứ quán vệ binh chỉ có vỏn vẹn mười mấy người. So với đám đông biểu tình đông nghịt bên ngoài, thật sự là quá ít ỏi, dù có súng trong tay cũng chẳng làm được gì.
Người dưới mái hiên, không thể không cúi đầu. Trong tình huống chênh lệch thực lực quá lớn, dù trong lòng có tức giận đến mấy, cũng nhất định phải nhịn.
“Mảnh thủy tinh! Có người ném đá vào sứ quán!”
Đây chỉ là một khởi đầu. Con người thường có xu hướng hùa theo đám đông, bất cứ sự việc gì, chỉ cần có người dẫn đầu, sẽ không thiếu kẻ bắt chước.
Chỉ chốc lát sau, tiếng ‘đùng đùng’ vang lên không ngớt; những viên đá bay tới tấp không chỉ làm vỡ kính mà còn có thể gây thương tích cho người.
Tình hình đang dần trở nên hỗn loạn, tâm lý cuồng nhiệt bị kích động, khiến lá gan của mọi người ngày càng lớn hơn.
Không có người chú ý tới, cách đó vài trăm mét, một nòng súng đen ngòm đang nhắm thẳng vào đám đông biểu tình.
“Nhắm vào kẻ đang giương cờ mà bắn, nhớ kỹ phải có tính biểu tượng một chút.”
Những trang viết này thuộc về truyen.free, và tôi hy vọng nó mang đến trải nghiệm đọc thú vị cho bạn.